06/04/2026
معلومات کوتاه و مفید در مورد انستیزی دندان
Taiba Sarwari
📍 فک بالا (Maxilla) 🦷
۱. بلاک PSA (برای دندانهای مولر)
• هدف: بیحسی مولرها (۲ و ۳) و بخشی از مولر ۱.
• نکته مهم: گاهی ریشه مزیوبوکل مولر اول را بیحس نمیکند!
• کجا سوزن بزنیم؟ بالای ریشه دندان مولر دوم (در چین مخاطی). سوزن را با زاویه ۴۵ درجه به سمت بالا و عقب ببرید.
• عمق نفوذ: ۱۶ میلیمتر.
• مقدار تزریق: ۰.۹ تا ۱.۸ میلیلیتر (نصف تا یک کارتریج).
• ⚠️ آسپیرایشن: به دلیل وجود شبکه وریدی در این ناحیه، حتماً قبل از تزریق را عقب بکشید؛ اگر خون آمد، جای سوزن را عوض کنید.
•
۲. بلاک MSA (برای دندانهای پرمولرها)
• هدف: دندانهای ۴ و ۵ + ریشه مزیوباکالِ مولر اول.
• کجا سوزن بزنیم؟ در چین مخاطی، دقیقاً بین ریشه دندانهای پرمولر اول و دوم.
• عمق نفوذ: ۸ تا ۱۰ میلیمتر.
• مقدار تزریق: ۰.۹ تا ۱.۲ میلیلیتر (حدود نصف کارتریج).
• آسپیرایشن: ضروری است.
۳. بلاک ASA (و انفرا اوربیتال)
تزریق ASA (ساده و محلی):
• کجا؟ سوزن فقط بالای ریشه دندان لترال (۲) یا کانین (۳) وارد میشود.
• هدف: فقط دندانهای ۱، ۲ و ۳ بیحس میشوند.
• عمق: کم است (حدود ۶ میلیمتر).
• نکته: این تزریق به سوراخ زیرچشمی (Infraorbital Foramen) نمیرسد.
•
۲. بلاک Infraorbital - IO (عمیق و وسیع):
• کجا؟ سوزن از بالای پرمولر اول (۴) وارد شده و به سمت بالا هدایت میشود تا دقیقاً به سوراخ زیرچشمی برسد.
• هدف: چون داروی بیحسی وارد سوراخ میشود، هم عصب ASA و هم عصب MSA را از کار میاندازد. یعنی از دندان ۱ تا ۵ کاملاً بیحس میشود.
• عمق: زیاد است (حدود ۱۶ میلیمتر).
• نکته: باید با انگشت سوراخ زیرچشمی را لمس کنی تا مطمئن شوی سوزن به آنجا رسیده است.
۴. بلاک Greater Palatine (کام خلفی)
• هدف: بیحسی کام عقب دهان ( نرم کام) از سمت عقب.
• کجا سوزن بزنیم؟ روی کام دهان (کام)، نزدیک به دندان مولر دوم.
• عمق نفوذ: ۵ میلیمتر (تا وقتی سوزن به استخوان بخورد).
• مقدار تزریق: ۰.۴ تا ۰.۶ میلیلیتر (تا زمانی که بافت کام سفید شود).
• آسپیرایشن: حتماً چک شود.
•
۵. بیحسی Nasopalatine (کام قدامی)
• هدف: بیحسی کام دهان در قسمت پیشروی (پشت دندانهای پیشروی).
• کجا سوزن بزنیم؟ دقیقاً پشت دندانهای جلو، در برجستگی کوچک (پاپیلای ثنایایی).
• عمق نفوذ: حداکثر ۵ میلیمتر.
• مقدار تزریق: خیلی کم (کمتر از ۰.۴ میلیلیتر). تزریق را خیلی آهسته انجام دهید چون دردناک است.
• آسپیرایشنن: ضروری است.
•
💡 چطور آسپیرایشن کنیم؟
بعد از وارد کردن سوزن، را کمی به عقب بکشید. اگر خون وارد کارتریج شد، یعنی داخل رگ هستید؛ سوزن را خارج کرده و دوباره در موقعیت صحیح وارد کنید. اگر خون نه امد، تزریق را شروع کنید.
📍 فک پایین (Mandible) 🦷
۱. بلاک IANB (عصب آلوئولار پایین)
• هدف: بیحسی تمام دندانهای یک سمت فک پایین (از دندان ۱ تا ۸).
• کجا سوزن بزنیم؟ در پشت دندانهای مولر (مثلث پتریگومندیبولار). سرنج باید از سمت دندانهای پرمولرِ سمت مقابل وارد شود.
• عمق نفوذ: ۲۰ تا ۲۵ میلیمتر (تا وقتی سوزن به استخوان برخورد کند). اگر به استخوان نخورد، تزریق نکنید!
• مقدار تزریق: ۱.۵ تا ۱.۸ میلیلیتر (یک کارتریج کامل).
• ⚠️ آسپیرایشن: بسیار حیاتی! چون شریان آلوئولار دقیقاً همین جاست. حتماً پیستون را عقب بکشید.
۲ بلاکlong Buccal
• هدف: بیحسی انساج نرم و بیره سمت لپ (بوکل) دندانهای مولر پایین.
• کجا سوزن بزنیم؟ مخاط کنار آخرین دندان مولر (دندان ۷ یا ۸) در ناحیه باکال.
• عمق نفوذ: ۳ تا ۵ میلیمتر (بسیار سطحی).
• مقدار تزریق: ۰.۳ میلیلیتر (حدود یکششم کارتریج).
• آسپیرایشن: ضروری است.
۳. بلاک Mental/Incisive
• هدف: بیحسی لب پایین، چانه و دندانهای قدامی (۱ تا ۵) از سمت لبی.
• کجا سوزن بزنیم؟ در چین مخاطی، بین ریشههای دندان پرمولر اول و دوم (محل سوراخ منتل).
• عمق نفوذ: ۵ تا ۷ میلیمتر.
• مقدار تزریق: ۰.۶ تا ۰.۹ میلیلیتر (یکسوم کارتریج).
• آسپیرایشن: حتماً انجام شود.
💡 نکات کلیدی
• تست آسپیرایشن: در فک پایین، رگهای خونی بزرگی وجود دارند. همیشه قبل از خالی کردن کارتریج، پیستون را عقب بکشید. اگر خون وارد شد، جایتان اشتباه است!
• برخورد با استخوان در IANB: اگر در تزریق IANB سوزن به استخوان نخورد و خیلی عمیق برود، ممکن است وارد غده پاروتید شده و باعث کجی موقت صورت (فلج عصب صورت) شود.
• سرعت تزریق: هر کارتریج باید حداقل در ۶۰ ثانیه تزریق شود تا مریض درد کمتری حس کند.
