https://www.facebook.com/103226008846076/

Dr Bashir Amin ډاکټر بشیر امین, Kabul (2026)

05/01/2026

په دې “وروستۍ څېړنه” کې چې د هوا د ککړتیا د باریکو ذراتو (PM2.5) له زیانونو سره تړاو لري، خبرې تر ډېره د ویټامین C (Ascorbic acid) په اړه دي. دا ذرات سږو ته ژور ننوځي او هلته التهاب او اکسیدېټیف فشار زیاتوي، چې د وخت په تېرېدو د سږو فعالیت کمولای شي او د ټوخې، ساه لنډۍ، دمه (Asthma) او مزمن برونکایټس خطر لوړه وي.

ولې ویټامین C مهم ګڼل کېږي؟
ځکه ویټامین C یو قوي انټي‌اکسیدنټ دی. دا د ککړې هوا له امله په سږو کې جوړېدونکي زیانمن “ازاد رادیکالونه” کموي، د التهاب شدت راکمولای شي، او د سږو د حجرو د طبیعي دفاع او ترمیم (repair) ملاتړ کوي. په همدې ډول، د ویټامین C مناسب کچه ساتل ښايي په ځانګړي ډول هغو کسانو ته ګټور وي چې په ککړو ښارونو کې ژوند کوي یا د لوګي/دوړو موسم سره مخ وي.

05/01/2026

کله د ګیډي درد جدي ونیسو؟

که له درد سره دا نښې وي نو سمدستي روغتون ته لاړ شئ!

1 ناڅاپي او ډېر شدید درد– داسې درد چې انسان یې نشي زغملی
2 درد چې ورځ تر بلې زیاتېږي– په ځانګړي ډول د ښي لاندیني ګېډې درد
3 له تبې سره درد– ممکنه انتان یا التهاب (لکه اپنډیسایټس)
4 پرله‌پسې کانګې– یا شنه، ژېړه، یا د وینې لرونکي کانګې
5 د ګېډې پړسوب او د ګاز/غایطه موادو نه تېرېدل– د کولمو بندښت نښه کېدای شي
6 د ګېډې سختوالی (Rigid abdomen)– د لمس پر وخت د تختې په شان سخته شي
7 د وینې نښې– په غایطه موادو کې وینه یا تور غایطه مواد
8 درد له ټپ، حادثې یا وهلو وروسته
9 په ښځو کې– د امیندوارۍ شک + د ګېډې درد (بیړنی حالت)
10 په ماشومانو او مشرانو کې– حتی لږ درد هم جدي ارزونه غواړي

کله درد عموماً ساده وي؟
• لنډمهاله، لږ درد
• له ګاز، قبض، یا سپک خوراک وروسته
• بې تبې، بې کانګې، بې پړسوبه

خو که شک لرئ احتیاط غوره دی، معاینه وکړئ

04/01/2026

کومي نښي موږ اپینډیسایټیس ته شکمنوي؟

1. د ګېډې درد
• اکثره له نامه شاوخوا شروع کېږي
• وروسته د ګېډې ښي ښکته طرف ته ځي
• درد په تېرېدو سره زیاتېږي
2. کانګې او زړه بدوالی
3. د اشتها له منځه تلل
• ناروغ خوراک ته زړه نه ښه کوي
4. سپکه تبه
• اکثره له درد وروسته راځي
5. کله ناکله نس ناستی
• په ځانګړي ډول په ماشومانو کې
6. د ګېډې د لمس پر وخت درد خصوصآ ښي طرف ښکتني برخي
7. د حرکت، ټوخې یا پر ښي اړخ پراته کېدو سره د درد زیاتېد

03/01/2026

د ډېر ګاز (Flatulence) اصلي لاملونه:
د هاضمې سیستم کې د ډېر ګاز راټولېدل یو عام حالت دی، خو که دا زیات شي، نو د ناراحتي سبب کېږي. دلته یې مهم لاملونه دي:
1. خوراکي عادتونه:
داسې خواړه لکه لوبیا، شنو سبزیجاتو (کرم، پالک)، ګاز لرونکي مشروبات، بوره لرونکې خواږه یا اصطناعي شیریني کولای شي ګاز زیات کړي.
2. هوا تېرول:
د خوړلو پر مهال چټک خوراک، ژر ژر خبرې کول یا د څښاک پر وخت نل لرونکي بوتل کارول، د زیاتې هوا داخلېدو سبب ګرځي.
3. عدم تحمل خواړه (Food intolerance):
لکه د شيدو عدم تحمل یا ګلوټن حساسیت کولای شي ډېر ګاز تولید کړي.
4. هاضموي ناروغۍ:
د IBS (کولمو تحریکېدونکی سنډروم)، SIBO (د کوچنیو کولمو د بکتریا زیاتوالی)، او نور اختلالونه.
5. ذهني فشار او اضطراب:
ذهني فشار د کولمو حرکت متاثره کوي او د ګاز زیاتوالي لامل ګرځي.
✅ حل لارې:
- ورو ورو خوراک کول
- د ګاز لرونکي څښاک څخه پرهېز
- فزیکي فعالیت زیاتول
- اوبه څښل

28/12/2025

په ماشومانو کې Drooling (له خولې لاړې راتلل څه ته وایي؟

هغه حالت ته وایي چې د ماشوم له خولې څخه لاړې په بې‌اختیاره ډول راوځي. دا حالت په ډېرو کوچنیو ماشومانو کې عادي وي.

عام لاملونه
• د غاښونو راوتل (په ځانګړي ډول تر ۲ کلنۍ)
• د خولې او ژبې د عضلاتو کم کنټرول
• د خولې یا ستوني التهاب
• زکام، سړه یا د ټانسل ستونزې
• د خولې زخمونه
• ځینې وخت عصبي ستونزې (که دوامدار او شدید وي

کورنۍ او عامه پاملرنه
• د ماشوم خوله او زنه تل پاکه او وچه وساتئ
• نرم ټوکر د خولې د پاکولو لپاره وکاروئ
• د غاښونو د راوتلو پر وخت د غاښونو ربړ (Teether) ورکړئ
• د پوستکي د ساتنې لپاره سپک کریم یا وازلين وکاروئ
• ماشوم ته وخت ورکړئ، ډېری وخت دا ستونزه پخپله له منځه ځي

کله ډاکټر ته ولاړ شو؟
• که له ۴ کلنۍ وروسته هم drooling دوام ولري
• که ماشوم د تېرولو یا خبرو ستونزه ولري
• که له drooling سره تبه، درد، بد بوی یا پړسوب موجود وي
• که ماشوم عادي وده نه کوي یا نورې عصبي نښې ولري
• که drooling ناڅاپه ډېر شدید شي

28/12/2025

شپې ادرار کول (Enuresis – Bedwetting)

تعریف:
شپې ادرار کول هغه حالت ته ویل کېږي چې ماشوم له ۵ کلنۍ وروسته، لږ تر لږه په میاشت کې دوه ځله، خپل ادرار په بشپړه توګه په ناسم ځای او وخت کې (لکه په بستر کې) وباسي.
دا حالت د ادرار له قطره‌قطره راتلو یا دایمي بې‌اختیارۍ څخه جلا دی.

په شپې ادرار کې د ماشوم بستر بشپړ لمده کېږي، خو په عادي بې‌اختیارۍ کې ادرار د مثانې له بشپړې تشېدو پرته بهر کېږي.
شپې ادرار اکثره ځانګړې عضوي ستونزه نه لري او ډېری د ماشوم د ودې او عادتونو پورې تړاو لري او وظیفوي بڼه لري؛ په داسې حال کې چې د ورځې په جریان کې یا دایمي بې‌اختیاري کېدای شي د ناروغیو یا جسمي (ارګانیک) ستونزو له امله وي.

شاوخوا ۸۵٪ ماشومان تر ۵ کلنۍ پورې کولی شي هم د ورځې او هم د شپې خپل ادرار کنټرول کړي. پاتې ماشومان هم هر کال ښه کېږي، تر دې چې د تنکۍ ځوانۍ په عمر کې یوازې شاوخوا
۰٫۵ تر ۱٪ ماشومان لا هم د شپې ادرار لري.
تر ۱۱ کلنۍ پورې، شپې ادرار په هلکانو کې د نجونو په پرتله دوه چنده ډېر وي، خو له هغې وروسته په دواړو جنسونو کې نږدې یو شان کېږي یا لږ څه په نجونو کې زیات وي.

(Primary Nocturnal Enuresis):
که ماشوم هېڅکله د شپې وچه موده نه وي تېره کړې، دې حالت ته لومړنی شپې ادرار ویل کېږي.

(Secondary Nocturnal Enuresis):
که ماشوم لږ تر لږه ۶ میاشتې د شپې وچ وي او بیا بېرته بستر لمده کړي، دې حالت ته ثانوي شپې ادرار ویل کېږي.

که شپې ادرار یوازې د خوب پر مهال پېښېږي او ماشوم د ورځې له خوا د ادرار کومه ستونزه ونه لري، دې ته ساده یا یو-نښانه‌ییز شپې ادرار ویل کېږي. دا ماشومان عموماً ځانګړو معایناتو یا ازموینو ته اړتیا نه لري.

که ستاسو ماشومان له دې ستونزې سره مخ وي، مهرباني وکړئ د مشورې او درملنې لپاره زموږ کلینیک ته مراجعه وکړئ.

په درنښت

22/12/2025

په هره کورنۍ کې د هر چا لپاره یو واحد درمل نشته چې اړین وي، ځکه چې د هرې کورنۍ طبي اړتیاوې توپیر لري. په هرصورت، د کوچنیو ناروغیو او ټپونو د درملنې لپاره د لومړنیو مرستو کټ درلودل اړین دي چې د کاونټر څخه بهر (OTC) درملو سره ذخیره شي. هغه اړین درمل چې باید په هر کور کې شتون ولري عبارت دي له: د درد کمولو او تبه کمولو: اکټامینوفین یا ایبوپروفین د سر درد، د بدن عمومي دردونو، تبه او التهاب کمولو لپاره ګټور دي. انټي هسټامینونه: د معدې او کولمو د عامو ستونزو لپاره د معدې او کولمو د نرمو الرجیک عکس العملونو، خارښ لرونکي پوستکي، د پوزې بهیدلو، یا د حشراتو د چیچلو درملنې لپاره کارول کیږي. د هاضمې درمل: پدې کې انټاسیډونه (د زړه سوځیدنې لپاره) او د اسهال ضد درمل (لکه لوپیرامایډ) شامل دي. د زکام او ټوخي درمل: د ټوخي شربتونه یا لوزینجونه، او د زکام نښې، د ستوني درد، او د پوزې ډکولو لپاره د کنجیسټینټ. انټي بیوټیک مرهم: په کوچنیو ټوټو او سکریچونو کې د انتان مخنیوي لپاره. ضد عفوني کونکي محلول: لکه د زخمونو پاکولو لپاره جراثیمي مالګین محلول یا انټي سیپټیک مسح. د پوښاک اساسي توکي: د چپکونکي ټیپ مختلف اندازې، جراثیمي ګز، بنداژونه، قینچۍ، او ټوزر. د خولې له لارې د اوبو ایستلو مالګې (ORS): د اسهال یا کانګې له امله د اوبو د کمښت مخنیوي لپاره. ترمامیتر (د تبې اندازه): د بدن د تودوخې اندازه کول او تبه کشف کول. مهم یادښتونه: تل د درملو د ختمیدو نیټه وګورئ او ختم شوي درمل وغورځوئ. درمل د ماشومانو له لاسرسي لرې او په یخ او وچ ځای کې وساتئ. دا درمل د مسلکي طبي پاملرنې بدیل ندي. که تاسو جدي نښې یا بیړني حالت ولرئ، نو 911 ته زنګ ووهئ یا سمدلاسه ډاکټر وګورئ. که ستاسو د کورنۍ غړي اوږدمهاله طبي حالت ولري (لکه د شکر ناروغي یا د ساه لنډۍ)، دوی باید خپل نسخې درمل هر وخت شتون ولري.

19/12/2025

د هضم سیستم لپاره د اوبو څښلو حیرانوونکي ګټې او د استعمال طریقې یې:
اوبه د ژوند لپاره حیاتي ماده ده چې د بدن په ځانګړي ډول د هضم سیستم لپاره ډېر مهم رول لري. منظم ډول اوبه څښل نه یوازې د غذا ښه هضم تضمینوي، بلکې د کولمو د حرکت، د موادو دفع او د قبضیت مخنیوی هم کوي.
د اوبو څښلو ګټې د هضم سیستم لپاره:
1. د غذا تجزیې کې مرسته:
اوبه د خولې وچوالی له منځه وړي او د لاړې تولید زیاتوي، چې دا د هضم لومړنی پړاو دی. په معده کې هم، اوبه د غذا سره ګډیږي او د هضمي انزایمونو فعالیت ته اسانتیا برابروي.
2. د قبضیت مخنیوی:
کله چې بدن کافي اوبه ترلاسه کړي، دا د غایطې مواد نرموي او د کولمو له لارې یې اسانه تېرېدنه تضمینوي.
3. د مغذي موادو جذب ته وده ورکول:
اوبه د کوچنیو کولمو له لارې د ویټامینونو، منرالونو او نورو مغذي موادو جذب ته آسانتیا ورکوي.
4. د زهري موادو ایستل:
اوبه د پښتورګو او ځیګر سره مرسته کوي چې زهري مواد له بدنه د ادرار یا غایطې له لارې وباسي.
5. د معدې اسید اعتدال:
اوبه د معدې اضافي اسید له منځه وړي او له همدې امله د تیزابیت او ریفلاکس مخه نیسي.
د اوبو د څښلو سمه طریقه:
- هر سهار له ناشتې مخکې یو یا دوه ګیلاسه تودې اوبه وڅښئ.
- د خوړو پر وخت ډېرې اوبه مه څښئ، ځکه دا د هضم بهیر ورو کوي.
- د ورځې په اوږدو کې په آرامۍ سره اوبه څښئ، نه په یوه ناسته کې ډېرې.
منظم ډول اوبه څښل یو ساده خو ډېر مؤثر عادت دی چې نه یوازې د هضم سیستم روغ ساتي، بلکې د قبضیت مخنیوی، د غذا جذب، او د بدن عمومي روغتیا ته هم ګټه رسوی

15/12/2025

په طبي او ساینسي څیړنو کې، د شین چای تر ټولو مهمې او
ثابتې شوې ګټې په لاندې برخو کې دي:
د شین چای (شنو چای) خورا مهمې ګټې:
د زړه او رګونو روغتیا (Cardiovascular Health): دا تر ټولو قوي او ثابت شوې ګټه ده. شین چای د "پولیفینول" (polyphenols) او "کاټیچین" (catechins) په نوم انټي اکسیډنټونه لري چې د وینې کولیسټرول (LDL یا "خراب" کولیسټرول) او د وینې فشار کمولو کې مرسته کوي، شریانونه انعطاف منونکي ساتي، او په دې توګه د زړه حملې او سټروک خطر په پام وړ ډول راټیټوي.
د سرطان په وړاندې محافظت: په هغو هیوادونو کې چې خلک یې ډیر شین چای څښي (لکه جاپان او چین)، د سرطان کچه ټیټه ده. څیړنې ښیې چې د شین چای انټي اکسیډنټونه کولی شي د سرطان د حجرو په وژلو کې مرسته وکړي او د ځینو سرطانونو لکه د سینې، پروستات او کولمو د سرطان خطر کم کړي.
د دماغ فعالیت او ادراک ښه کول: شین چای کافین او L-تئانین (L-theanine) لري. دا دواړه په ګډه کار کوي ترڅو تمرکز، هوښیاري، او حافظه زیاته کړي. دا د عصبي ناروغیو لکه الزایمر او پارکنسن په وړاندې هم یو څه محافظت چمتو کولی شي.
د وزن مدیریت او میټابولیزم (سوخت او ساز) زیاتول: کافین او په ځانګړي ډول EGCG (یو ډول کاټیچین) د بدن میټابولیزم لوړوي او د غوړ سوځولو (fat burning) پروسې ته چټکتیا ورکوي، چې د وزن کمولو کې مرسته کوي.
د شکرې ناروغۍ (ډایبېټس) کنټرول: شین چای کولی شي د انسولین حساسیت ښه کړي او د وینې د شکر کچه په انډول کې وساتي، په دې توګه د دویم ډول ډایبېټس (type 2 diabetes) خطر کموي.
د التهاب (پړسوب) او معافیت کمول: د شین چای قوي انټي اکسیډنټ او د التهاب ضد (anti-inflammatory) خواص د بدن دفاعي سیسټم پیاوړی کوي او د مزمنو ناروغیو په وړاندې مبارزه کوي. ملکرو لایک چی مو هیر نشې ترڅو نور معلومات لپاره له تشویق شو مننه

02/12/2025

جج یا کله چرک یا غونډربوزی Mumps
یو وایروسي ناروغي ده چې اکثره د غوږ او ژامي لاندي په دواړو خواوو یا کله کله یو طرف کې دردناکه پړسوب، تبي او د بدن کمزوري سره ښکاره کېږي، او ډېری وخت په یوه اونۍ کې په استراحت او ګرم مایعاتو خوړلو ښه کېږي. خو که پړسوب ډېر زیات وي، یا مکروب بدن کې خپور شي، لوړه تبه لرئ، د ګولې تیرولو یا ساه اخیستلو ستونزه پیدا کړئ، یا په هلکانو کې د خصيو درد او پړسوب راسي، نو دا د ډاکټر لېدو وخت دی.
که پړسوب له یوې اونۍ وروسته هم ښه نه شي، یا یوازې په یوه اړخ کې داسې کلک، نه ښوریدونکي او بې‌ درده غوټه یا دانه وي چې ورځ په ورځ غټیږي، نو دا مهم نښه ده چې باید جدي وڅېړل شي. هر شک لرئ، هماغه وخت ډاکټر ته ورشئ—وختي ډاډ تل غوره دی.

01/12/2025

د وینې لوړ فشار (هایپرټنشن) هغه ناروغي ده چې ډېری وخت هېڅ نښې نه لري، خو زړه، دماغ، پښتورګي او رګونه زیانمنولی شي. دا مهم ټکي په یاد ولرئ👇

❤️ ۱. خپل فشار منظم وڅارئ
که پمپ لری، په کور کې یې اندازه کړئ؛ که نه، کلینیک ته منظم لاړ شئ.

🥗 ۲. مالګه کمه کړئ
ډېره مالګه د فشار لوی لامل دی. هڅه وکړئ ورځنی مصرف کم کړئ.

🚶‍♂️ ۳. ورځنی سپورټ
۳۰ دقیقې مزل یا سپک ورزش د فشار د کنټرول لپاره ډېر ګټور دی.

🍎 ۴. روغتیایي خواړه وخورئ
سبزيجات، مېوې، غنم، ماهي او لږ غوړي د فشار د ټیټ ساتلو مرسته کوي.

🚫 ۵. له سګریټو او الکولو لرې اوسئ
دا دواړه د فشار کچه لوړه وي.

😴 ۶. کافي خوب وکړئ او استرس کم کړئ
سترس د فشار کچه لوړوي—آرام تمرینونه مرسته کوي.

💊 ۷. درمل په منظم ډول واخلئ
که ډاکټر درمل درکړي، هېڅ ورځ یې مه پرېږدئ.

د وینې فشار په وخت کنټرولول د ژوند ساتل دي. خپل او د کورنۍ روغتیا ته پام وکړئ. 🌿❤️

01/12/2025

سیپسس او سیپټیک شاک – Sepsis and Septic Shock

سیپسس هغه وخت رامنځته کېږي چې د بدن یو عادي انتان، لکه د سینه بغل، د ادرار لارې انتان یا د کوم بل میکروب، د بدن په ټولو غړو حمله وکړي.
بدن یې کنټرول نه شي کولی او د ځان دفاع حالت خرابېږي.

کله چې سیپسس شدید شي او د وینې فشار راټیټ شي، ورته سیپټیک شاک ویل کېږي.
په دې حالت کې د بدن زړه، سږو او پښتورګي له جدي خطر سره مخ کېږي.

نښې چې باید جدي ونیسو
• د بدن لړزه
• تبه
• ډېر کمزوري
• د زړه تېز درزا
• د ساه لنډېدل
• ګډوډ ذهن
• او یا دا چې ادرار کم شي
• که رنګ خړ/نیل رنګ ته واوړي یا سړی یخ شي دا بېړنی حالت دی.

ولې مهم دي؟

سیپسس او سیپټیک شاک د ژوند لپاره ګواښونکي دي. که سړی په لومړیو ساعتونو کې درملنه ونه کړي، وضعیت ژر خرابېږي.

څنګه یې مخنیوی وکړو؟
• کوچني انتاناتو ته بې‌پروایي مه کوئ.
• د زخم پاک ساتل
• د UTI او سینه بغل سم علاج
• لاس مینځل
• او د شکر ناروغي ښه کنټرولول ډېر مهم دي.

کله ډاکټر ته ورشو؟

که یو څوک لاندې نښې ولري:
• ورپسې ناڅاپي شدید کمزوري
• ساه تنګي
• ګډوډ ذهن

نو باید سمدستي روغتون ته ولاړ شي.

Dr Bashir Amin ډاکټر بشیر امین

05/01/2026

05/01/2026

04/01/2026

03/01/2026

28/12/2025

28/12/2025

22/12/2025

19/12/2025

15/12/2025

02/12/2025

01/12/2025

01/12/2025

Address

Telephone

Website

Alerts

Contact The Practice

Shortcuts

Share

Category