اسانه فارمکولوژي

12/04/2026

د پښتورګو تيږه

12/04/2026

/

12/04/2026

Rhnitis / Cold

12/04/2026

Tab. Daprodustatسه شی دی
پېژندنه (Introduction)

یو نوې درمل دی چې د وینې د کموالي (Anemia) د درملنې لپاره کارول کېږي، په ځانګړي ډول په هغو ناروغانو کې چې د Chronic Kidney Disease (CKD) لري.

کورنۍ (Class)

دا دوا د لاندې ګروپ پورې اړه لري:
HIF-PHI (Hypoxia-Inducible Factor Prolyl Hydroxylase Inhibitors)

میکانیزم (Mechanism of Action)

دا دوا د بدن د اکسیجن کمښت ته د ځواب سیستم فعالوي
د HIF (Hypoxia-Inducible Factor) زیاتوالی کوي
د دې له امله:
Erythropoietin (EPO) زیاتېږي
د وینې سره کرویات (RBC) زیات تولیدېږي
نتیجه: د وینې کموالی ښه کېږي

استعمال (Indications)

دا دوا په لاندې حالاتو کې کارول کېږي:
د Chronic Kidney Disease (CKD) سره تړلی انیمیا
په هغو ناروغانو کې چې:
Dialysis کوي یا نه کوي
د اوسپنې (Iron) سره یو ځای هم کارېدلی شي

دوز (Dosage)

معمولا د خولې له لارې (Oral) ورکول کېږي
دوز د ناروغ د حالت او Hb level پورې اړه لري
ډاکټر باید تنظیم یې کړي

جانبي عوارض (Side Effects)

عام عوارض:
لوړ فشار (Hypertension)
سر درد
زړه بدوالی (Nausea)
اسهال (Diarrhea)
د بدن پړسوب (Edema)
جدي عوارض:
د وینې ټوټه کېدل (Thrombosis)
د زړه ستونزې (Cardiovascular events)

منع استعمال (Contraindications)

په لاندې حالاتو کې باید احتیاط یا نه کارول کېږي:
شدید لوړ فشار (Uncontrolled Hypertension)
د زړه جدي ناروغۍ
د وینې ټوټې کېدو سابقه
د حساسیت (Allergy) موجودیت

احتیاط (Precautions)

د Hb کچه باید منظم چک شي
د BP (Blood Pressure) کنټرول مهم دی
د Iron level باید مناسب وي
په امیندوارۍ (Pregnancy) کې د احتیاط سره کارول کېږي

د نورو درملو سره تعامل (Drug Interactions)
د CYP enzymes سره تعامل لري
له ځینو درملو سره لکه:
Rifampicin
Clarithromycin
دوز ته بدلون اړتیا پیدا کېدای شي

ډاکټر عبدالواسع بريالي درانى

12/04/2026

هغه درمل چې په موضعي ډول د #خــــــولـــې په درملنه کې کارول کيږی
( Drugs Used Locally to treat Mouth )

هغه درمل چي د خولې په درملنه کی کارول کيږی چی د جيل يا ملهم په شکل جوړ شوی چې د خولې په درملنه کی ورڅخه استفاده کيږی په لاندی ډول دي 👇

1 ___ Bonjela ___ بونجيله
2 ___ Enzichlor ___ انزيکلور
3 ___ Permethol ___ فيرميتول
4 ___ Potassium Nitrate _ پوتاشم نايتريت
5 ___ Daktarin Oral Gel __ دکترين اورل جيل
6 ___ Somo Gel ___ سمو جيل

استــــعـمـال طـــــريــقــه او دوز 👇

1 ___ Bonjela ___ بونجيله ملهم

استــــطــبــاب ( استعمال ځای ) Indication :
دا درمل د وريو د التهاب , د خولې د پوخوالی , د ژبې د سوځيدو , د خولې د زخم , اود ماشومانو د غاښونو د راختلو په مهال د درد د کنټرول لپاره کارول کيږی .
د کارونی مـــــقـــدار ( دوز ) :
له څلورو مياشتو لوړ عمره ماشومانو ته دی د ګوتو پواسطه په ورځ کی يو ځل او لويان دی يی هر څلور ساعته وروسته د خولې په متاثره ساحه باندی وکاروی ( Gel Bonjela 10mg ) .
دا درمل که د لاړو پواسطه تير هم شی پروا نکوی .

2 ___ Somo Gel ___ سمو جيل ملهم

دا درمل د خولې , وريو او ژبې د التهاب يا زخم له امله د پيدا شوی درد د کنټرول لپاره کارول کيږی .
درمل دی د ګوتو پواسطه هر 4_5 ساعته وروسته په صحيح ډول سره په ژوبله ساحه وموښل شي .
( Some Gel 15mg )
دا درمل که د لاړو پواسطه تير هم شی پروانکوی

3 ___ Daktarin Oral Gel __ دکترين د خولې ملهم

ددی درمل په ترکيب کی Miconazole چی يو انتی فنګسی ( Anti Fungal ) درمل دی شامل دی . دا درمل د خولې او ستونی انتان د له منځه وړلو لپاره کارول کيږی . په ورځ کی دی دوه دری ځلی په صحيح ډول په متاثره ساحه باندی وموښل شی .

( Daktarin Oral Gel ( Miconazole Gel 20mg )

4 ___ Enzichlor
اســــتــطبــاب ( استعمال ځای ) Indication :
د خولې د ناروغيو لکه زخم , غاښونو د زخم , بد بويی , د ستونی د تخريش , دغداواتو د التهاب , د فرنکس د التهاب اود ستونی د عملياتو څخه وروسته کارول کيږی .
د کارونی مقدار :
له شپږکلونو لوړعمره کسان دی هر 3_4 ساعته وروسته يوه اندازه د دولس دقيقو په جريان کی غوغړه کړي .
جانبی عوارض :
د خولې د خوند خرابوالی , د غاښونو د ځلا بايلل او کلسيفيکيشن .
احتياط :
له ســـــتــرګــــو دی ليری وساتل شی اوله تيرولو څخه ډده وشی .
مضاد استطباب ( نه کارونه ) Contraindiacion :
د حــــــــــــمـــــــــل او شــــــــــــيـــــــــدو ورکولو په مهال دی نه کارول کيږی .
( Gel Enzichlor 30mg )

5 ____ Permethol

اســـــــــتــطـــبــــاب ( استعمال ځای ) Indication :
د وريو د التهاب او وينی بهيدنی لپاره کارول کيږی .
د کارونی اندازه :
په ورځ دوه ځلی وکارول شی . له شپږ کلونو کم عمره ماشومان دی دا درمل نه کاروی .
احــــتــــيــــاط :
له سترګو د ليری وساتل شی اوله تيرولو څخه دی ډډه وشی .

6 ____ Potassium Nitrate

اســـــــتـــطـــبـــاب ( استعمال ځای ) Indication :

د غاښونو د حساسوالی او شديد درد , د غاښونو ديخ کيدنی , د خوږو او تروو شيانو له امله د درد او غاښونو د خاليګاو د ساتنی لپاره کارول کيږی .
مــــــــــــــــــــضــــــــــاد استـــــطــبــاب :
هغه ماسومان چی عمر يی د شپږو کلونو کم وی دا درمل دی نه کاروی .

پای د لوستو مننه

I am DrNawaz Sharif
👉👉👉👉👉👉Post 👉👉Share plzzzzz

whatsapp 0774843429

12/04/2026

دا درمل عموماً د لاندې ستونزو لپاره کارول کېږي:
• د معدې سوځښت (Heartburn)
• ګیسټریت (Gastritis)
• بد هضمي (Indigestion)
• د معدې تېزاب کمول

⚙️ څنګه کار کوي؟

دا درمل د معدې زیات اسید (تیزاب) خنثی کوي، نو سوځښت او درد کموي.

💊 د استعمال طریقه (عمومي)
• اکثره د خوړو وروسته یا د ډاکټر په مشوره
• ښه ښورول مخکې له استعماله
• اندازه باید د ډاکټر یا لارښود سره سم وي

⚠️ احتیاط
• که دوامداره ستونزه لرې، ډاکټر ته مراجعه وکړه
• د امیندوارۍ یا نورو درملو سره مشوره مهمه ده
• له اندازې زیات مه کاروه

⸻

د افغاني درملو په اړه

دا خبره چې خلک وایي: “افغاني درمل کار نه کوي” تل سمه نه ده.
حقیقت دا دی:
• که درمل د معیار (Quality) سره جوړ شوي وي، نو اغېزمن وي
• ستونزه اکثره د کیفیت کنټرول، ذخیره یا ناسم استعمال کې وي
• ځینې افغاني شرکتونه اوس ښه پرمختګ کوي.

12/04/2026

هایډروکارټیسون څه شی دی؟
Hydrocortisone یو کورټیکوسټرایډ (سټیروایډ هورمون) دی چې د بدن د طبیعي هورمون (کورټیسول) په شان عمل کوي، کوم چې د ادرینال غدو له خوا تولیدیږي.

#دا داسې کار کوي:
التهاب (پړسوب) کموي
د بدن د معافیت سیستم کمزوری کوي
د حساسیت او خودایمني ناروغیو درملنه کوي

دا په مختلفو بڼو کې شتون لري:
انجکشن
ګولۍ
lکریم/مرهم
IV/IM امپولونه

استعمالونه (Indications)
هایډروکارټیسون په ډېرو حالاتو کې کارول کېږي:

بیړني او جدي حالتونه
شدید حساسیت (انافیلاکسیس)
د ادرینال بحران (اډیسن ناروغي)
شاک (په ځانګړي ډول سیپټیک شاک)
د اسما شدید حمله

التهابي او خودایمني ناروغۍ
روماتویډ ارترایتس
لوپس
د کولمو التهابي ناروغۍ (کرون، السریټیو کولایټس)

د پوستکي ناروغۍ
اېکزیما
ډرماټایټس
سوریاسس

د هورمونونو ناروغۍ
د ادرینال غدې کمزوري

نور استعمالونه
د سترګو التهاب
ځینې سرطانونه (د ملاتړ درملنې لپاره)

منع حالتونه (Contraindications)

بشپړ منع
د درملو حساسیت (الرجي)
سیسټمیک فنګسي انتان

په احتیاط سره کارول
غیر کنټرول شوی شکر
شدید لوړ فشار
فعال انتانات (بکتریایي یا ویروسي لکه نری رنځ)
د معدې زخم
د هډوکو کمزوري (اوستیوپوروسس)
ګلوکوما
امیندوارۍ (یوازې د اړتیا په صورت کې)

جانبي عوارض (Side Effects)

لنډ مهاله
(1) د وینې شکر زیاتوالی
(2) د بدن پړسوب
(3) د مزاج بدلون (خوښي، اضطراب)
(4) د اشتها زیاتوالی
(5) لوړ فشار

اوږدمهاله
(1) وزن زیاتوالی (د مخ پړسوب – moon face)
(2) د هډوکو کمزوري
(3) د عضلاتو کمزوري
(4) د پوستکي نری کېدل او ژر ژوبلېدل
(5) د زخم ناوخته جوړېدل
(6) د انتاناتو زیات خطر
(7) د سترګو ناروغۍ (کټاراکت او ګلوکوما)
(8) د ادرینال غدې کمزوري کېدل

احتیاطي تدابیر (Precautions)
د استعمال نه مخکې
د انتان معاینه
د وینې فشار او شکر معلومول
د ناروغ تاریخ (زخم، TB، شکر)

د استعمال پر مهال
تر ټولو کم مؤثره اندازه وکاروئ
ناڅاپي بندول مه کوئ (د ادرینال بحران خطر)
څارنه وکړئ:
د وینې شکر
الکترولایتونه
د انتان نښې

ځانګړي خبرداری
د لوړې اندازې پر مهال ژوندۍ واکسین مه کاروئ
په ماشومانو کې په احتیاط (د ودې اغېزمن کوي)
په زړو کسانو کې د عوارضو خطر زیات دی

د انجکشن مهم معلومات
د رګ (IV) یا عضلې (IM) له لارې ورکول کېږي
په بیړنیو حالاتو کې کارول کېږي.

09/04/2026

.5mg
دا د لیوونوګرسټرل ټابلیټ 1.5 ملي ګرامه دی، چې د بېړنۍ ضد حمل لپاره کارول کیږي. دا عموماً د Plan B One-Step یا ورته نورو نومونو لاندې پیژندل کیږي. دا د غیر محفوظ جنسي اړیکو یا د ضد حمل ناکامۍ (لکه د کانډوم ماتیدل) وروسته د حمل مخنیوي لپاره کارول کیږي.

#استعمال :
✏️لیوونوګرسټرل د بېړني ضد حمل په توګه د حمل مخنیوي لپاره کارول کیږي وروسته له دې چې غیر محفوظ جنسي اړیکې یا د ضد حمل ناکامي واقع شي. دا تر ټولو اغیزمنه وي که چیرې ژر تر ژره وڅښل شي، خو دا په ۷۲ ساعتونو کې کارول کیدی شي.

#نه يې شو استعمال کولای:

◾حمل: که تاسو مخکې له مخکې حمل لرئ، نو دا دوا به اغیزمنه نه وي.

◾حساسیت: که تاسو د لیوونوګرسټرل یا د دې ټابلیټ نورو اجزاو ته حساسیت لرئ، نو دا باید ونه کاروئ.

◾شدیده د ځیګر ناروغۍ: هغه کسان چې د ځیګر شدید اختلال لري، باید دا دوا ونه کاروي.

#اړخیز اثرات:
عام اړخیز اثرات کېدای شي شامل وي:

♦️د زړه بدوالی یا استفراغ
♦️سر درد
♦️ستړیا
♦️سرګردانۍ
♦️د میاشتني دوران بدلون (لکه د قطرو په شکل یا ډیر دروند میاشتنی دوران)

جدي اړخیز اثرات (کم ښودل شوي):
♦️شدید ګيډې درد
♦️غیر معمولی محبلې وینه
♦️د پښو درد یا پړسوب (د وینې علاقه کيدو احتمال)
Dr Hazratumar Safi کاپې

09/04/2026

په غټانو کې د موريقې يا ټايپيډ درملنه

09/04/2026

09/04/2026

په ماشومان کې د موريقي يا ټايپيډ درملنه

09/04/2026

دا عکس د Common Anti-Allergic Drugs (د حساسیت عام درمل) جدول ښيي. پکې درې مهم شیان لیکل شوي:
1️⃣ د دوا نوم
2️⃣ د لویانو عادي اندازه (Dose)
3️⃣ اصلي استعمالونه
زه به یې ساده درته تشریح کړم:
1️⃣ Cetirizine
💊 اندازه: 10 mg ورځ کې یو ځل (OD)
📌 استعمال:
د پوزې حساسیت (Allergic rhinitis)
پرله‌پسې پرنجې
خارښت
د پوستکي دانې (Hives)
2️⃣ Levocetirizine
💊 اندازه: 5 mg ورځ کې یو ځل
📌 استعمال:
موسمي حساسیت
د پوستکي دانې (Urticaria)
3️⃣ Loratadine
💊 اندازه: 10 mg ورځ کې یو ځل
📌 استعمال:
پرنجې
د پوزې اوبه
د پوستکي حساسیت
4️⃣ Fexofenadine
💊 اندازه: 120–180 mg ورځ کې یو ځل
📌 استعمال:
د پوزې حساسیت
مزمنه د پوستکي دانه (Chronic urticaria)
5️⃣ Desloratadine
💊 اندازه: 5 mg ورځ کې یو ځل
📌 استعمال:
Allergic rhinitis
مزمنه urticaria
6️⃣ Diphenhydramine
💊 اندازه: 25–50 mg هر 6–8 ساعتونه
📌 استعمال:
شدید حساسیت
خارښت
د زکام ځینې نښې
⚠️ دا درمل اکثره خوب راولي.
7️⃣ Chlorpheniramine
💊 اندازه: 4 mg هر 4–6 ساعتونه
📌 استعمال:
زکام
خارښت
د پوزې اوبه
8️⃣ Montelukast
💊 اندازه: 10 mg ورځ کې یو ځل
📌 استعمال:
د پوزې حساسیت
د اسما (Asthma) سره تړلی حساسیت
9️⃣ Hydroxyzine
💊 اندازه: 10–25 mg په ورځ کې 2–3 ځله
📌 استعمال:
شدید خارښت
urticaria
کله کله د اضطراب لپاره
🔟 Prednisolone
💊 اندازه: 5–40 mg په ورځ کې
📌 استعمال:
شدید حساسیت
پړسوب (Swelling)
⚠️ دا Steroid دی، نو د ډاکټر له مشورې پرته مه کاروئ.
✅ مهمه نکته:
Cetirizine، Loratadine، Fexofenadine اکثره کم خوب راولي.
Diphenhydramine او Chlorpheniramine زیاتره خوب راولي.
که غواړې، زه درته دا هم تشریح کولی شم:
کوم د حساسیت تر ټولو ښه دوا ده
کوم کم خوب راولي
او کوم د پوستکي خارښت لپاره غوره ده.
ليکنه ډاکټر صيب عبيد باورې