01/01/2026
"AZƏRBAYCAN 8-ZONA MERİTOKRATİYASI" (A8M)
Dövlət modeli: Kibernetik Nookratiya və Korporativ Dövlətçilik
Ölkə 80+ kiçik rayona yox, iqtisadi potensialına görə bölünmüş 8 Müstəqil Provinsiyaya ayrılır. Hər provinsiya dövlət içində şirkətdir. Öz büdcəsi var və gəlirindən 30% Dövlət büdcəsinə köçürür. İcra Hakimiyyəti, Bələdiyyə, JEK, Nazirliklərin yerli şöbələri ləğv edilir. Hər provinsiyada vahid "Operativ İdarəetmə Mərkəzi" (OİM) yaradılır və 7 nəfərdən ibarət Regional Idarəetmə Şurası təşkil olunur.
* Seçki: Idarəçilər "Zəka Süzgəci" alqoritmi ilə seçilir: 1. Anonim imtahan 2. Psixo-Filter: "Dark Triad" testi ilə narsistlər, psixopatlar və intriqaçılar avtomatik ələnir. 3. Simulyasiya: Namizədlər VR mühitində böhran idarəçiliyi imtahanı verir. 4. Venesiya Püşkü: Sona qalan 100 dahi arasından 7 nəfər kompüter tərəfindən təsadüfi püşkatma ilə seçilir (Lobbiçilik və rüşvət imkanı 0%).
* İdarəetmə tərzi: Qərarlar səs çoxluğu ilə qəbul edilir. Şura üzvləri rotasiya ilə (hər ay biri) iclasa sədrlik edir.
* Maliyyə Sistemi: Valyuta kimi yalnız təyinatı kodlaşdırılmış Rəqəmsal Tokenlər (CBDC) işləyir. Məs: yol təmiri üçün ayrılan token yalnız asfalt zavodunun hesabına otura bilər. O tokenlə restoran hesabı ödəmək və ya nağdlaşdırmaq texniki cəhətdən mümkün deyil.
* Gəlir Bölgüsü:
30% – Mərkəzi Dövlətə
40% – İnfrastrukturun yenilənməsi.
30% – Vətəndaş Dividenti (Provinsiya mənfəətlə işləyərsə, ilin sonunda hər bir sakinin kartına bonus köçürülür).
* Nəzarət Mexanizmi:
Ali Prokurorluq" Nəzarəti (Hüquqi Nəzarət) : Bakıda yerləşən, birbaşa Prezidentə tabe olan Ali İntizam Komitəsi fəaliyyət göstərir. Onlar provinsiyanın gündəlik işinə (yolu hardan çəkdin, parkı necə tikdin) qarışmır. Onlar yalnız AI və Blokçeyn hesabatlarına baxır.
* Səlahiyyət: Əgər Blokçeyn reyestrində "Smart Kontrakt"dan kənar şübhəli bir əməliyyat, vəzifə səlahiyyətini aşma və ya dövlətçiliyə qarşı təxribat qeydə alınarsa:
* Mərkəz Şuranı dərhal ləğv edir.
* Şura üzvləri xüsusi təyyarə ilə paytaxta gətirilib Ali Məhkəmə qarşısına çıxarılır.
Əgər bir provinsiya ardıcıl 2 rüb (6 ay) ərzində: Dövlətə ödəməli olduğu 30%-lik payı ödəyə bilmirsə (defolt) və ya provinsiyanın ÜDM proqnozlaşdırılan hədəfdən 20% aşağı düşürsə sistem avtomatik olaraq Şuranın fəaliyyətini dondurur. Mərkəz dərhal "Böhran Menecerləri" göndərir.
* "Rəqəmsal Etimadsızlıq Votosu" (Sosial Nəzarət) Bu, yerli əhalinin səsidir, amma küçədə qışqırmaqla yox, rəsmi tətbiq üzərindən. "Vahid Provinsiya Tətbiqi"ndə vətəndaşlar üçün "Etimad İndeksi" düyməsi var. Əgər regiondakı seçicilərin 51%-dən çoxu Şuraya "Mənfi" rəy verərsə Mərkəzi Hökumətə "Siqnal" gedir. Mərkəz dərhal Xüsusi Təftiş Komissiyası göndərir: "Xalq niyə narazıdır? Səbəb realdır, yoxsa manipulyasiya?" Əgər narazılıq əsaslıdırsa, Mərkəz Şuranı buraxır.
Tender qalibini Şura seçmir. Şura yalnız ehtiyacı daxil edir qalibi qiymət və keyfiyyətə görə Alqoritm (Smart Contract) avtomatik təyin edir. Alınan hər bir qələmin qiyməti, tenderin nəticəsi, pulun hərəkəti dəyişdirilməz blokçeyn reyestrində hamıya açıqdır. 7/24 işləyən Süni İntellekt bazar qiymətlərini izləyir. Şura 10 manatlıq malı 15 manata rəsmiləşdirmək istəsə, AI əməliyyatı dondurur və həyəcan siqnalı verir. Əgər bir üzv digərlərinin korrupsiya cəhdini ifşa etsə, müsadirə olunan pulun 50%-ni alır. Bu, üzvlər arasında "qarşılıqlı nəzarət" mühiti yaradır.
* Böhran və Qanunsuzluqda: Mərkəz mütləq hakimdir. Şura istefaya göndərildiyi an, yeni seçkilər keçirilənə qədər (maksimum 1 ay) provinsiyanın idarəçiliyi avtomatik olaraq Mərkəzi Hökumətin Təyin Etdiyi Müvəqqəti Valiye (General-Qubernatora) keçir. Bu, hakimiyyət boşluğu yaranmaması üçün sığortadır.
* Vətəndaşla Münasibət: Telefonda "Vahid Provinsiya Tətbiqi" vasitəsi ilə vətəndaş hər bir problemini hökumətə çatdıra bilir
(məs: "həyətdə işıq yanmır") şəklini çəkib göndərir -> AI problemi qeydə alır -> Podratçı şirkətə iş əmri gedir -> İş bitəndə vətəndaş "təsdiq" edir -> Pul podratçıya köçür.
Bu model Azərbaycanı ənənəvi məmur dövlətindən "Rəqəmsal Super-Dövlətə" çevirən layihədir.