30/01/2026
Hörmətli səhifə izləyicilərimiz, bu günki xəstəlik xəstəliyidir,gəlin maariflənək ,bəyənib paylaşaq ki ,hər kəsin məlumatı olsun 💫💫💫💫💫
Gaucher xəstəliyi irsi, nadir rast gəlinən lizosomal yığım xəstəliyidir və autosom-resessiv yolla ötürülür. Xəstəlik GBA genində mutasiya nəticəsində yaranır və qlükoserebrozidaza fermentinin çatışmazlığı ilə xarakterizə olunur. Bu ferment çatışmadıqda qlükoserebrozidlər parçalanmır və əsasən dalaq, qaraciyər, sümük iliyi və bəzən sinir sistemi hüceyrələrində toplanır.
Xəstəliyin əsas klinik əlamətlərinə dalağın və qaraciyərin böyüməsi (splenomeqaliya, hepatomeqaliya), anemiya, trombositopeniya, tez-tez göyərmələr və qanaxmalar, sümük ağrıları, sümük deformasiyaları, patoloji sınıqlar daxildir. Uşaqlarda inkişaf geriliyi müşahidə oluna bilər. Bəzi tiplərdə neyroloji əlamətlər — qıcolmalar, göz hərəkət pozğunluğu, zehni geriləmə də görülür.
Gaucher xəstəliyi klinik gedişinə görə üç əsas tipə bölünür. Tip 1 (neyronopatik olmayan forma) ən çox rast gəlinir, sinir sistemi zədələnmir və xəstələr yetkin yaşa qədər yaşaya bilirlər. Tip 2 (kəskin neyronopatik forma) erkən körpəlik dövründə başlayır, ağır sinir sistemi zədələnməsi ilə gedir və proqnozu çox zəifdir. Tip 3 (xroniki neyronopatik forma) uşaq yaşlarında başlayır, sinir sistemi tutulur, lakin gedişi Tip 2-yə nisbətən daha ləngdir.
Diaqnoz qanda və ya leykositlərdə qlükoserebrozidaza ferment aktivliyinin azalmasının aşkar edilməsi ilə qoyulur. Diaqnozu təsdiqləmək üçün genetik testlər aparılır. Qan analizlərində anemiya və trombositopeniya, görüntüləmə üsullarında isə dalaq və qaraciyərin böyüməsi aşkarlanır.
Müalicənin əsasını ferment əvəzedici terapiya təşkil edir. Bu müalicə ilə orqan böyüməsi azalır, qan göstəriciləri və sümük simptomları yaxşılaşır. Bəzi hallarda substrat azaldıcı terapiya tətbiq oluna bilər. Vaxtında diaqnoz və düzgün müalicə ilə xüsusilə Tip 1 Gaucher xəstələrində həyat keyfiyyəti və ömür uzunluğu əhəmiyyətli dərəcədə artır.
Yazı Dr.Məmmədova Səbinəyə aiddir .