22/04/2025
สวัสดีครับ
ฤดูใบไม้ผลิในเบลเยียมมาอย่างเงียบ ๆ ไม่อวดตัว ไม่โฉ่งฉ่าง หากแต่แสดงความเปลี่ยนแปลงด้วยใบไม้เขียวที่ผลิขึ้น ดอกไม้ที่เริ่มบาน และอากาศที่อุ่นพอให้คนถอดผ้าพันคอได้อย่างไม่ลังเล เป็นฤดูที่ไม่เคยขาดความสำรวม คล้ายขุนนางชราที่รู้กาละเทศะ รู้จักบทของตน และไม่ขัดจังหวะใคร
เช้านี้ผมเริ่มต้นที่สมรภูมิวอเตอร์ลู ที่ซึ่งผืนหญ้าสีเขียวในวันนี้ เคยเป็นเวทีแห่งเสียงปืนใหญ่และคำสั่งปลุกเร้ากองทัพนับหมื่นในอดีต เดือนมิถุนายน ปี 1815 นโปเลียน จักรพรรดิผู้ยิ่งใหญ่ของฝรั่งเศส ได้เดินทางมาถึงจุดสิ้นสุดของอำนาจอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
เขาพ่ายแพ้ไม่ใช่เพราะไม่มีฝีมือ หากเพราะเหตุของคนและโชค ความล่าช้า การประเมินศัตรูผิดพลาด และความเหนื่อยล้าของทหารที่เดินทางไกล ทั้งหมดหลอมรวมเป็นความพ่ายแพ้ที่โลกไม่มีวันลืม วอเตอร์ลูจึงเป็นมากกว่าสถานที่ มันคือสัญลักษณ์ของบทสุดท้ายแห่งความทะเยอทะยานที่ไม่รู้จักพอ
ใกล้กันนั้น บ้านไร่หลังเล็กหลังหนึ่งยังตั้งอยู่เงียบ ๆ เคยถูกใช้เป็นกองบัญชาการสุดท้ายของนโปเลียนในค่ำคืนก่อนปราชัย ความเงียบของมันไม่ได้ว่างเปล่า หากเต็มไปด้วยคำพูดที่ไม่เคยเอ่ยออกมา
ครั้งนี้ ผมตั้งใจพาอาจารย์แพทย์สองท่านซึ่งเป็นรุ่นน้องของผมทั้งคู่ และเป็นสามีภรรยาที่ครองรักกันมายาวนาน มาเที่ยวใกล้กรุงบรัสเซลส์ในวันที่ฤดูใบไม้ผลิกำลังคลี่คลาย
อาจารย์ นพ.สุชเยศร พุ่มจันทน์ ศัลยแพทย์มือดีจากโรงพยาบาลกรุงเทพคริสเตียน เดินทางมาเยี่ยมภรรยา ผศ.พญ.ศิลดา กนกรังษี อาจารย์แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคผิวหนังที่เก่งมาก จากคณะแพทยศาสตร์ศิริราชพยาบาล ซึ่งกำลังใช้เวลา 1 ปีที่เมือง Antwerp เพื่อศึกษาดูงานในโรงพยาบาลของเราที่นี่
ในโลกของวิชาชีพแพทย์ที่เต็มไปด้วยกรอบเวลา ตารางงาน และความเร่งรีบ ผมเห็นว่าการได้ออกมาสูดลมหายใจกลางป่าเขาและต้นไม้บ้าง ย่อมไม่เสียหายอะไรนัก มิหนำซ้ำ ยังทำให้เรามองโลกมนุษย์ได้กว้างขึ้นอีกเล็กน้อย
และในระหว่างที่เราเดินอยู่ใต้เงาไม้ของฤดูใบไม้ผลิ ก็มีบางช่วงที่ไม่มีใครพูดอะไรเลย ต่างคนต่างทอดสายตามองดอกไม้ริมทาง แต่ผมกลับรู้สึกว่า ความเงียบของเรานั้นเต็มไปด้วยถ้อยคำที่ต่างฝ่ายต่างเข้าใจ ความสัมพันธ์ระหว่างคนที่ผ่านโลกมาแล้ว ย่อมไม่จำเป็นต้องขอคำอธิบายให้ทุกสิ่ง
จากวอเตอร์ลู เราแวะยัง Château de La Hulpe ปราสาทกลางแมกไม้ที่ยืนหยัดอย่างไม่รีบร้อน ต้นซากุระต้นหนึ่งในสวนบานสะพรั่งโดยไม่ต้องเชื้อเชิญใคร กลีบสีชมพูอ่อนปลิวล่องในลมอย่างสงบเสงี่ยม มันบานในที่ของมัน ไม่เรียกร้อง และงามอย่างพอเพียง ผมไม่แน่ใจว่าผมเห็นแววตาเปลี่ยนไปเล็กน้อยในดวงตาของทุกคน หรือเป็นเพียงภาพสะท้อนของดอกซากุระกับแสงตะวันยามบ่ายที่ส่องมา
เรากลับเข้ามารับประทานอาหารกลางวันกันที่บิสโทรเล็ก ๆ ใกล้ Porte de Hal ป้อมประวัติศาสตร์ยุคกลางที่เคยเป็นหนึ่งในประตูเมืองบรัสเซลส์ สร้างขึ้นในศตวรรษที่ 14 ไม่ไกลกันคืออาคารของโรงพยาบาล CHU Saint-Pierre อันเก่าแก่ของกรุงบรัสเซลส์
จากนั้นเราไปเดินเที่ยวต่อใน สวนดูเดน ที่ซึ่งเนินเขาและต้นไม้ใหญ่โอบกอดเมืองไว้ด้วยความเงียบสุขุม ราวกับจะบอกว่า ไม่ใช่เสียงดังหรอกที่ทำให้คนฟัง หากคือความนิ่งต่างหากที่ทำให้คนได้ยิน
ผมเดินอยู่ข้างหลังน้องสองคนเล็กน้อย เห็นเงาของทั้งสองทอดขนานกันอยู่บนพื้นทางเท้า ยาวไปจนสุดแนวไม้ บางทีความรักอาจไม่ต้องเดินจับมือกันตลอดเวลา ขอเพียงเงาของเราไม่เคยทอดไปคนละทิศ ก็นับว่านั่นคือความมั่นคงแล้ว
เมืองรอบนอกของบรัสเซลส์ อย่าง Waterloo, La Hulpe, Tervuren, และ Beersel ล้วนอยู่ไม่ไกลเลย บางแห่งห่างเพียง 10–15 กิโลเมตร แต่มีบรรยากาศที่ทำให้ใจเย็นลงโดยไม่รู้ตัว เมืองเหล่านี้ไม่มีอะไรให้รีบเร่ง ไม่มีร้านหรูหรือตึกสูง มีเพียงความสงบ ความเรียบง่าย และต้นไม้ที่ยืนอยู่ในที่ของมันอย่างเหมาะสม
ก่อนที่ผมจะส่งน้องทั้ง 2 กลับ Antwerp ขณะเดินผ่านเกาะกลางถนนเล็ก ๆ ผมเห็นทิวลิปสีสดบานอยู่ท่ามกลางรถราที่แล่นผ่านไม่หยุด ความงามของมันอยู่ตรงที่มันไม่สนใจจะเป็นส่วนหนึ่งของความวุ่นวาย หากเพียงยืนอยู่ตรงนั้น... งดงามตามหน้าที่ของมัน
พรุ่งนี้ ผมจะบินไปประเทศญี่ปุ่น เพื่อร่วมประชุม IFFS World Meeting ซึ่งจัดขึ้นที่ Tokyo International Forum ใจกลางมหานครโตเกียว ปีนี้ผมได้รับเกียรติให้นำเสนอผลงานวิชาการ ว่าด้วยบทบาทของเวชศาสตร์การเจริญพันธุ์ในบริบทปฐมภูมิ ความรู้ที่สั่งสมจากคลินิกเล็กๆ ในยุโรปกลาง จะถูกถ่ายทอดต่อในเวทีโลกอย่างเรียบง่ายและซื่อตรง เช่นเดียวกับดอกไม้ริมทางที่แม้จะมิใช่พันธุ์หรู แต่ก็ยังคงออกดอกในฤดูของมันอย่างไม่ขาดตกบกพร่อง
และหากฤดูกาลยังคงดำเนินไปในท่วงทำนองอันอ่อนโยนเช่นนี้ ผมก็คาดว่าจะกลับมาทันเห็นกลีบดอกไม้สุดท้ายของเดือนเมษายน ก่อนมันจะปลิวหายไปกับลมที่เปลี่ยนทิศ
โลกยังหมุนตามวิถีของมัน และมนุษย์ยังคงเดินต่อไป แม้บางครั้งจะไม่รู้จุดหมายชัดเจนก็ตาม
รศ.ดร.นพ.วัชรพล อเล็กซองดร์ กำเนิดศิริ
กรุงบรัสเซลส์ ราชอาณาจักรเบลเยียม
