Л.Энхзул

17/03/2026

Хам хум идэж уудаг, хаанаас орж ирсэн нь бүү мэд хоосон чанартай, хиймэл амттай, бэлэн зэлмэн гоймон, хиймэл будагчтай чихэрлэг нялуун, эрээн мяраан амттан өсвөр насны хүүхдүүдийн сэтгэцэд муу даа. Ходоодонд юу орж байна эргээд тархинд нөлөөлдөг болохоор…

16/03/2026

Өвөө, эмээ нар ач гуч, зээгээ хооллохдоо халбага сэрээг нь амандаа битгий хүргээрэй. Ээж аавууд хүүхдийнхээ идэх хоолыг амандаа бүү хүргээрэй, аяга тавгаа тусдаа. Яагаад гэвэл хэрэв та өөрөө ч мэдэлгүй хеликобактеритэй бол хүүхэддээ өөрөө ч мэдэлгүй халдаадаг. Хеликобактери эмчлэгдэхгүй удвал бамбайд нөлөөлдөг. Бамбайн асуудал оношлогдохгүй удвал Хашимото аутоиммуни, Grave’s disease өвчний эрсдэлийг өсгөдөг.
Судалгаа
PMID: 37568552

16/03/2026

Энэ 2ын алийг нь сонгох? 1? эсвэл 2? Яагаад?

16/03/2026

АРХАГ ЯДАРГАА-наас сэргийлэх 2 зам:
1. хөдөлгөөнтэй байх 2. нойроо хасахгүй байх.

15/03/2026

Кортизолыг стрессийн даавар гэдэг утгаар сөргөөр голдуу ярьдаг ч энэ нь зөв үедээ зохих түвшинд биед ялгарснаар хүн эрч хүчтэй байж чаддаг. Ялангуяа өглөө сэрээд босоход хүндрэлтэй, нойр ханаагүй юм шиг санагддаг, сэргэтлээ нилээн уддагийн цаад шалтгаануудын нэг: кортизолын түвшин өглөө бага ялгарсных. Уг даавар өглөөгүүр биед хангалттай үүсэхэд хүн өглөөг сэргэг угтах боломжтой. Кортизол өглөөгүүр муу ялгардаг шалтгаануудын нэг нь шөнөөр ажиллах, шөнөөр хооллох, шөнөөр гэрэлтэй орчинд байх, шөнө дөлөөр ТВ, гар утасны цэнхэр гэрэлд байх. Эрт унтаж, эртлэн босч, өглөө наранд гарч алхсанаар кортизол дааврынхаа зохицуулалтыг дэмжиж болно. Улмаар өглөөний ядралт багасна. Ийм зөв дадал суулгахад “Эрүүл дадал” мастеркласс тэмдэглэлийг ашиглаарай.

15/03/2026

Нэг дор ахиухан талх аваад хэрчиж, уутанд хийж хөлдөөгөөд, дараа нь гаргаж халаахад талхны цардуулын нэгээхэн хэсэг нь “тэсвэртэй цардуул” болж хувирдаг. Энэ тэсвэрт цардуул яадаг вэ гэхээр нарийн гэдэснээс шууд глюкоз болж цусанд орохын оронд цаашаагаа бүдүүн гэдсэнд хүрч тэр орчны бичил биетүүдийн тусламжтай задардаг. Нэг ёсондоо эслэг шиг үйлчилж, бичил биетүүдийг тэтгэнэ. Бичил биетүүд “хоолтой байх” ямар давуу талтай вэ гэвэл тэд янз бүрийн нэгдэл үүсгэнэ. Эдгээр нэгдлийн ачаар бүдүүн гэдэсний эсүүд эрүүлждэг.
Тэгэхээр энэ арга шилдэг шидэт шийдэл үү гэвэл үгүй ээ, харин магадгүй эслэгтэй ногоо, жимс, шош хэрэглэдэггүй, талх голдуу иддэг хүмүүст бага ч гэсэн нэмэр болох арга.Ер нь ганц шидэт аргаар эрүүлжинэ, ямар нэг асуудлыг шийдчихнэ гэж байдаггүй юм, олоон олон талаас нь анхаарч дэмжих хэрэгтэй. Тэр олон аргуудын өчүүхээн нэг хэсэг, авч хэрэгжүүлэхэд амар учраас бичиж байгаа нь энэ ээ. Холбогдох тайлбар судалгааг нь эндээс дэлгэрүүлээд үзээрэй. PMID: 17426743, 38282825, 31765963 Өөр ямар ямар аргаар эрүүл мэндээ дэмжиж болох вэ гэдгийг “Эрүүл дадал” мастеркласс тэмдэглэлд хураангуйлаад бичсэн байгаа. Интерномын бүх салбарт бий. Хүргэлт захиалга 86882615.

13/03/2026

Би шим тэжээл чиглэлийн Англи хэл дээр хэвлэгддэг сэтгүүл захиалж уншдаг юм. Энэ сэтгүүлийн 3р сарын "Хоол хүнс нэгдүгээрт" нэртэй буланд ийм шинэхэн судалгаа хэвлэгджээ. Придиабетик буюу сахарын өвчний өмнөх шатны онош авсан 82 хүнд 2 сарын туршид ийм хоёр юм өгөөд үзэж гэнэ:
1 ширхэг, авокадо 1 аяга манго.
Тэгсэн эрүүл мэндэд нь ийм 3 өөрчлөлт гарчээ:
• Судасны үйл ажиллагаа сайжирсан.
• Даралт буурсан ( тэр дундаа эрчүүдэд даралт илүү буурсан гэж байгаа).
•Бөөрний ажиллагааны зарим үзүүлэлт бас сайжирсан гэж.
Яагаад ийм аятайхан нөлөө үзүүлсэн байж болох вэ гэвэл:
🥑эслэгтэй, эрүүл тослог өндөр, кали агуулдаг тул зүрхэнд сайн.🥭бас л эслэгтэй, С амин дэмтэй. Тэгвэл 2 сарын туршид тэдэнд 🌭🍟өдөр бүр өгөөд үзвэл эрүүл мэндийн дээрх үзүүлэлтүүд нь яаж өөрчлөгдөх бол доо гэсэн шүү юм бас бодов.
"Сахаргүй амттан" ном авсан хүмүүс дулаарахаар номынхоо смүүтиний жоруудыг туршаад үзээрэй. Бэлэн савалгаатай, газтай чихэрлэг ундаанаас хамаагүй дээр.
🥑🥭орсон жор бас байгаа юм. Судалгаа. PubMed ID: 41698896

13/03/2026

Шинэ жилээр "ананастай тахиа" иддэг уламжлал нэг хэсэг байлаашдэ хэ хэ. Одоо шим тэжээл, хоол хүнсний ач тус талаас нь харвал хан боргоцойгоо тахиатайгаа хамт болгосноос, түүхийгээр нь идвэл илүү ашигтай. Ялангуяа хоол шингээлт муутай хүмүүст. Яагаад гэвэл хан боргоцойнд махыг задалж, шингээхэд тусалдаг энзим агуулагддаг. Харин болгох үед энэ энзимүүд үйлчилдэггүй. Сая "Сахаргүй амттан" номоо эргүүлж байгаад энэ зургийг хараад шинэ жилийн "ананастай тахиа" санаанд ороод оо.

13/03/2026

Эмэгтэйчүүддээ яс сийрэгжилтээс хамгаалах нэг гоё арга дуулгая.

Pennsylvania State University-ийн судлаачид 12 сарын хугацаанд 3D ясны скан ашиглан хийсэн судалгаандаа ясны нягтрал, мөн ясны бат бөх байдал болон чанарыг хэмжжээ. (Судалгаа: PMID: 35798020 ) Тэгэхэд өдөрт 4–6 ширхэг хар чавга идсэн цэвэршилтийн дараах насны эмэгтэйчүүдийн шилбэний ясны бүтэц болон бат бөх байдал сайн байгаа нь тод харагджээ. Хачирхалтай нь хар чавга огт хэрэглээгүй эмэгтэйчүүдийн ясны чанар тэднийхийг гүйцэхгүй байгаа нь илэрсэн.
Цэвэршилтийн үед эстроген дааврын хэмжээ буурдаг. Үүний улмаас яс задрах үйл явц хурдасч, удаан хугацаанд ясны нягтрал буурах, бүтэц сулрах, хугарах эрсдэл нэмэгдэх магадлалтай болдог. Ясны гаднах давхаргын (cortical bone) бат бөх байдал нь яс хугарахаас хэр сайн хамгаалж байгааг тодорхойлдог. Шилбэний яс нь биеийн жинг дааж байдаг гол яс ба түүний чанар нь урт хугацаанд хөдөлгөөнтэй, идэвхтэй амьдрах чадварт нөлөөлдөг.

Хар чавга нь полифенол хэмээх нэгдлүүдээр баялаг бөгөөд эдгээр нь яс сийрэгжихэд нөлөөлдөг үрэвслийн процессыг бууруулахад туслах замаар нөлөөлдөг байж болох юм. Яаж өдөрт дөрөв, таван ширхэг хар чавга идэх үү гэвэл их амархан. Чавгаа дэвтээгээд зөөлрүүлж шүүгээд, дээр нь буталсан хушга, дуртай үрээ нэмж миксердээд, хэвд оруулж зүсээд л болоо. “Сахаргүй амттан” номд хар чавга ашигласан жор зөндөө байгаа.

12/03/2026

Цэвэршилтийн үед Англид даавар нөхөх терапи санал болгодог юм билээ. Дотроос бие өөрөө ялгаруулдаг байсан дааврууд татраад ирэхэд эмэгтэйчүүдэд нэмэлтээр олгох засал гэх юм уу даа. Энэ талаар болон цэвэршилттэй холбоотой сэдвээр хийсэн бидний дугаар бэлэн болжээ.

with Tenuuka's mom

Сайн байна уу. Хоол, шим тэжээлийн талаар мэдлэгээ тэлэх хүсэлтэй хүн бүрт зориулав.Л.Энхзул: Сэтгүүлч, шим тэжээл судлаач. “Сахар”, “Сахаргүй амттан” “Эрүүл...

12/03/2026

Хан боргоцой. 1493 онд Өмнөд Америкээс Европт орж ирсэн гэдэг. Тухайн үед зөвхөн чинээлэг айлууд үдэшлэг зохион байгуулахдаа уг жимсийг хүртдэг байжээ.
Зургийг "Сахаргүй амттан" номоос.

11/03/2026

Nutritional Therapy-гаар хамт сурч байгаа хүмүүс дунд эцэг эхчүүд их олон байна." Хүүхдүүддээ хоол хийхийг зааж сургамаар байна, хутгаа хүртэл зөв барьж чадахгүй байна" гээд хоорондоо Англи дахь cookery school, хоол хийхийг заадаг сайн курсуудыг нэгэндээ санал болгож байна. Би бодлоо, "манай монгол хүүхдүүд ер нь багаасаа, эрэгтэй эмэгтэй ялгаагүй хоолоо хийгээд сурсан байдаг нь амьдралд хэрэгтэй сайн чадвар шүү" гэж. Яагаад гэвэл ходоодны хүчлийн 30 хувь нь хоол идэхээс өмнө ялгардаг. Хоолоо хийгээд сайхан үнэр гаргах явцад гэсэн үг. Англид хайрцагнаас нь задлаад шууд идчихдэг талхан хавчуурга өдрийн хоолонд түгээмэл сонголт байдаг юм л даа. Түүнийг шууд идэхэд ходоод бэлтгэгдэж амжаагүй байгаатай л адил. Тэгэхээр ер нь болж өгвөл хүүхдүүдээрээ хоол унд хийлгэж сургахад нь анхаараад, дуудаж туслуулаад, сонирхсон үеийг нь анзаарч тохирсон үүрэг өгөөд, үгүй ядах нь ээ хийсэн хоолоо идэх ширээ засахад оролцуулах, хоол аягалах энэ тэр гэсэн ажил хийлгэж байх нь тэдний хоол боловсруулах эрхтэнд эргээд сайн нөлөөтэй болохоор...