Aleksandra Dziadek Instytut Nutrigenomiki

03/02/2026

Jak poprawić funkcjonowanie dziecka w obszarze biologicznym i zwiększyć efektywność terapii?
Zapraszam do obejrzenia nagrania 🧬

30/01/2026

Kwasy omega-3 a oś jelito–mózg: co warto wiedzieć w praktyce klinicznej 🧠🦠

Omega-3 (EPA i DHA) wspierają oś jelito–mózg przez trzy główne mechanizmy: obniżanie stanu zapalnego 🔥, wzmacnianie bariery jelitowej 🛡️ oraz modulowanie reakcji stresowej (oś HPA i kortyzol) 😰.

Dla praktyków to istotne, bo stan zapalny i nieszczelność bariery jelitowej mogą nasilać objawy neuropsychiczne (trudności z regulacją emocji, obniżony nastrój, problemy ze snem, mgła mózgowa), a przewlekły stres dodatkowo pogłębia te dysfunkcje.

Omega-3 i stres: dane z badania RCT 📊
W randomizowanym, kontrolowanym placebo badaniu osoby dorosłe przyjmowały omega-3 przez 4 miesiące w dawkach 1,25 g/d lub 2,5 g/d.
Grupa otrzymująca 2,5 g/d miała o około 19% niższy całkowity poziom kortyzolu podczas standaryzowanego stresora laboratoryjnego w porównaniu do placebo.
W tej samej grupie zaobserwowano również około 33% niższy poziom IL-6 (markera zapalnego) w trakcie stresu vs placebo.

Kortyzol i cytokiny zapalne wpływają zarówno na funkcjonowanie jelit (motoryka, przepuszczalność, mikrobiota), jak i mózgu (neurotransmisja, plastyczność, regulacja emocji), więc łagodniejsza odpowiedź na stres często ułatwia stabilizację całego układu jelito–mózg ⚖️.

Stan zapalny: nie tylko „mniej”, ale „lepsze wygaszanie”
EPA i DHA są substratami do wytwarzania specjalizowanych mediatorów, które aktywnie wspierają proces wygaszania zapalenia i powrót do homeostazy.

W praktyce u części pacjentów problemem nie jest tylko nadmiar reakcji zapalnej, ale również osłabiona zdolność organizmu do jej domknięcia po infekcji, stresie czy ekspozycjach środowiskowych.

Bariera jelitowa i bariera krew–mózg 🔒
W osi jelito–mózg przepuszczalność bariery jelitowej decyduje, czy nadmiar bodźców zapalnych (fragmenty bakterii, endotoksyny, mediatory) może „przeciekać” i aktywować układ odpornościowy oraz docierać do mózgu.
Przegląd mechanizmów wskazuje, że omega-3 mogą wspierać integralność obu barier (jelitowej i krew–mózg) poprzez wpływ na stan zapalny oraz elementy połączeń ścisłych, które regulują przepuszczalność nabłonka.
Mniejsza przepuszczalność = mniej "podkręcania" przewlekłego zapalenia, co zwykle oznacza stabilniejsze funkcjonowanie osi jelito–mózg i lepszą odpowiedź terapeutyczną ✅.

Mikrobiota jelitowa 🦠
Omega-3 są powiązane z parametrami mikrobioty (różnorodność, skład), co może być jednym z mechanizmów ich działania w kontekście osi jelito–mózg.
Badania wykazały, że wyższe poziomy omega-3 (w tym DHA) korelowały z większą różnorodnością mikrobiomu jelitowego (wskaźnik Shannon), niezależnie od spożycia błonnika.
To nie oznacza, że omega-3 „naprawią mikrobiotę” u każdego pacjenta, ale pokazuje biologicznie spójny kierunek działania, który warto uwzględniać w protokołach terapeutycznych.

Neurogeneza, plastyczność synaptyczna i neuroprzekaźniki 🧬
DHA jest ważnym składnikiem błon komórek nerwowych, a jakość błon wpływa na funkcjonowanie receptorów, kanałów jonowych i sprawność przekazywania sygnałów między neuronami. W ujęciu funkcjonalnym oznacza to wsparcie procesów uczenia się, adaptacji i regulacji pobudzenia, bo plastyczność synaptyczna zależy m.in. od „warunków pracy” neuronu (płynności błony, stanu zapalnego i stresu oksydacyjnego).
Omega‑3 są też łączone z mechanizmami wspierającymi neurogenezę i neuroplastyczność (m.in. przez wpływ na neurotrofiny oraz modulację zapalenia), co jest szczególnie istotne w obciążeniu przewlekłym stresem, kiedy te procesy bywają hamowane. Klinicznie warto pamiętać, że poprawa „środowiska biologicznego” (mniej stanów zapalnych, lepszy sen, stabilniejsza oś HPA) często ułatwia normalizację funkcji neuroprzekaźnikowych, a nie jest to wyłącznie kwestia jednego szlaku czy jednego neuroprzekaźnika.

Omega‑3 w nutrigenomice i epigenetyce
W perspektywie nutrigenomicznej EPA i DHA wpływają na ekspresję genów związanych z zapaleniem i metabolizmem lipidów poprzez oddziaływanie na czynniki transkrypcyjne (np. szlaki regulujące odpowiedź zapalną). Dodatkowo zmiana profilu lipidowego błon komórkowych i mediatorów lipidowych przekłada się na sygnalizację komórkową, która jest jednym z kluczowych punktów styku dietoterapii z epigenetyką. W praktyce: omega‑3 to nie tylko „składnik odżywczy”, ale bodziec regulacyjny, który może zmieniać kierunek odpowiedzi organizmu (zwłaszcza w obszarze immunometabolizmu) 🔄.

Co warto wiedzieć przy wyborze odpowiednich omega‑3 🛒
Wybierając omega‑3, zwróć uwagę na trzy rzeczy: potwierdzoną czystość (brak metali ciężkich i zanieczyszczeń środowiskowych), świeżość i niski stopień utlenienia (czyli stabilny, „niezjełczały” olej) oraz formę kwasów tłuszczowych. Wybieraj naturalne źródła EPA i DHA (np. olej z dorsza) w formie trójglicerydów, zamiast syntetycznych estrów etylowych. Forma estrów etylowych jest efektem przetwarzania technologicznego i jest gorzej tolerowana, dlatego warto szukać preparatów, które jasno deklarują tę postać. Jeśli producent udostępnia wyniki badań, ma certyfikaty (czystość + parametry utlenienia) i jednoznacznie podaje ilość EPA/DHA w porcji, to zwykle dobry znak jakości.

Jeśli jesteś specjalistą, który wspiera pacjentów na styku jelita / stres / emocje / mózg / neurobiologia — odezwij się do mnie w wiadomości prywatnej 📩.
Chętnie Cię poznam i porozmawiamy, czy jest przestrzeń na współpracę.

29/01/2026

🦠Gdy mikrobiota traci równowagę, rozwija się dysbioza i jednocześnie osłabia się bariera jelitowa, rośnie ryzyko przenikania do krwiobiegu bodźców prozapalnych — w tym LPS (składnika ściany komórkowej bakterii Gram‑ujemnych).
🔥Gdy bodźce te przechodzą przez osłabioną barierę, układ odpornościowy może odpowiadać nasileniem stanu zapalnego o niskim stopniu, co wpływa na neurobiologię pacjenta na kilku poziomach: 🔹pogarsza regulację osi stresu (HPA),
🔹utrudnia wyciszenie układu nerwowego
🔹 i obniża „rezerwę poznawczą” potrzebną do koncentracji oraz samoregulacji.
W efekcie objawy takie jak pobudzenie, trudności z zasypianiem, rozchwianie emocjonalne czy spadek funkcji wykonawczych mogą być podtrzymywane nie tylko przez czynniki psychologiczne, ale również przez biologię jelit i immunologię.

Innymi słowy w sytuacjach, gdy trudniej o spokojny sen, stabilny nastrój i skupienie, to wcale nie musi oznaczać, że „z głową jest coś nie tak”, tylko że cały organizm funkcjonuje w trybie alarmowym.🚨

🧬Co ważne, stan jelit działa także jak czynnik epigenetyczny, ponieważ środowisko jelitowe (mikrobiota, stan zapalny, dostępność składników odżywczych) wpływa na to, które geny ulegają ekspresji w komórkach gospodarza.
Metabolity mikrobioty (np. krótkołańcuchowe kwasy tłuszczowe, w tym maślan) mogą modulować ekspresję genów poprzez mechanizmy epigenetyczne, a przewlekły stan zapalny zmienia sygnalizację komórkową i „ustawia” organizm w trybie zwiększonej reaktywności stresowej.
To oznacza, że geny nie są wyrokiem, a jelita mogą być jednym z najsilniejszych regulatorów tego, jak geny aktualnie pracują — i czy układ nerwowy ma warunki do regeneracji, plastyczności i stabilnej pracy.

Dlatego interwencję warto planować równolegle w czterech obszarach:
🥗Dieta jako substrat dla mikrobioty (błonnik, różnorodność, fermentowane produkty w tolerowanej formie i ilości).
💛Redukcja obciążeń prozapalnych (w tym żywieniowych i stylu życia).
😴Regulacja osi HPA (sen, rytm dobowy, techniki regulacyjne, ruch).
🦠Wsparcie bariery jelitowej i stopniowa odbudowa równowagi mikrobioty (indywidualnie, często etapowo).

Chcesz to uporządkować w praktyce i otrzymać konkretne informacje oparte na nauce oraz wskazówki diagnostyczne?
Już 12.02.2026 o 10:00 poprowadzę bezpłatny webinar „Jelita – Centrum Dowodzenia”, a w części diagnostycznej dołączy do mnie Laura Augustyniak (Laboratorium Medyczne AL‑Med). Omówimy, jak dobrać badania i jak czytać markery takie jak zonulina, kalprotektyna czy profil mikrobioty oraz kiedy mają one sens kliniczny.
👉 Zapisz się tutaj:
https://subscribepage.io/JelitaCentrumDowodzenia

Po spotkaniu otrzymasz dostęp do nagrania (do 19.02.2026) oraz kod rabatowy na badania.

Z kim się widzę na webinarze?
Ola

28/01/2026

Mgła mózgowa, obniżenie koncentracji czy osłabienie funkcji poznawczych to często efekt nakładających się mechanizmów biologicznych. 🧠

U pacjentów z ADHD, spektrum, lękiem czy obniżonym nastrojem część z tych mechanizmów może przebiegać przez oś jelito–mózg — dlatego warto porządkować objawy nie tylko „w głowie”, ale w całym układzie jelita–układ nerwowy–odporność. 🧠↔️🦠

1) Tryptofan → serotonina: „czy mózg ma z czego budować?”

Produkcja serotoniny zaczyna się od L‑tryptofanu, ale kluczowe jest to, ile tryptofanu realnie dociera do mózgu. Transport tryptofanu przez barierę krew–mózg odbywa się w konkurencji z innymi aminokwasami.

Na dostępność wpływają też kofaktory (m.in. B6, foliany/B9, B12, magnez) oraz stan zapalny, który może nasilać metabolizm tryptofanu w kierunku szlaku kynureninowego (zamiast serotoninowego).

W praktyce: zanim dołożysz „coś na serotoninę”, sprawdź fundamenty — jedzenie, sen, stan jelit i obciążenie zapalne.
Metylowane formy witamin z grupy B mogą być pomocne u części pacjentów, ale nie zastępują pracy nad podstawą (odżywienie, jelita, rytm dobowy, stres) i warto je wprowadzać ostrożnie, obserwując reakcję.

2) GABA i „zepsuty hamulec”: kiedy układ nerwowy nie potrafi się wyciszyć.

GABA to główny neuroprzekaźnik hamujący w OUN. Mikrobiota może wpływać na równowagę (pobudzenie–hamowanie) pośrednio: przez nerw błędny, układ immunologiczny i metabolity. 🦠
Gdy dominuje tło prozapalne (np. obciążenie endotoksyczne), częściej widzimy klinicznie: trudności z zasypianiem, pobudzenie, impulsywność, lęk i „rozjechane” funkcje wykonawcze.

Wtedy rozsądna pierwsza linia to zwykle nie „dokładanie kolejnego uspokajacza”, tylko uporządkowanie podstaw: sen i rytm dobowy, żywienie mikrobioty (błonnik, różnorodność), indywidualizacja tolerancji i ewentualnie celowana pre-/probiotykoterapia — a dopiero potem ocena, co zostaje z objawów.

3) SCFA (maślan): paliwo dla bariery jelitowej i sygnał przeciwzapalny.

Jeśli dieta jest uboga w błonnik i różnorodność roślin, mikrobiota ma mniej substratu do produkcji krótkołańcuchowych kwasów tłuszczowych (SCFA), w tym maślanu.
​
Dlaczego to ważne w gabinecie?

Maślan wspiera barierę jelitową (czyli zmniejsza „przeciekanie” bodźców zapalnych).

Może modulować ekspresję genów (epigenetycznie) i procesy związane z neurozapaleniem.

Jest jednym z najbardziej „niskokosztowych” filarów pracy: dieta, konsekwencja, czas.

W praktyce to często wygląda tak: gdy rośnie podaż błonnika i różnorodność, a jelita przestają być w stanie ciągłej irytacji, mózg ma mniej „szumu” w tle — i koncentracja zaczyna wracać.🧠

4) Oś HPA i stres: kiedy stres nakręca jelita (i odwrotnie)

Przewlekły stres może modulować oś HPA, wpływać na skład mikrobioty i zwiększać przepuszczalność bariery jelitowej, a to z kolei może nasilać sygnały zapalne i pogarszać sen oraz funkcje wykonawcze. 🔁
​
Adaptogeny mogą być wsparciem u wybranych osób, ale klinicznie najczęściej wygrywają interwencje „bazowe”: sen i rytm dobowy, ruch oraz techniki regulacji (oddech, praca z napięciem), równolegle z dietą wspierającą mikrobiotę.

20/01/2026

Brain fog (mgła mózgowa) to nie zawsze "tylko zmęczenie" ani kwestia braku kawy. Czasem to znak, że oś jelito–mózg jest przeciążona i mózg dostaje z jelit nie tyle „wsparcie”, co dużo szumu.

Co to znaczy w praktyce?

Jelita i mózg są w stałym kontakcie

To działa dwukierunkowo: mózg wpływa na trawienie, a jelita (przez nerw błędny, układ odpornościowy i metabolity mikrobioty) wysyłają sygnały, które mogą zmieniać nastrój i koncentrację.

Jeśli jelita są rozregulowane, rośnie "tło zapalne".
Co to znaczy?
Przy dysbiozie i osłabieniu bariery jelitowej łatwiej o przenikanie prozapalnych cząsteczek. To może przekładać się na większą drażliwość, spadek energii i wrażenie, że „głowa nie daje rady”.

Stres nie jest tylko w głowie – działa też w brzuchu
Przewlekły stres potrafi zmieniać motorykę jelit, wydzielanie enzymów i zwiększać przepuszczalność błony śluzowej.
Efekt jest odczuwalny: jelita stają się bardziej wrażliwe, a Ty możesz częściej doświadczać mgły, zmęczenia i gorszej tolerancji bodźców.

Jeśli masz brain fog, zadaj sobie 3 pytania:

❔Czy mam równolegle objawy jelitowe (wzdęcia, zaparcia/biegunki, ból brzucha)?

❔Czy mój sen i stres są ostatnio zaopiekowane, czy wręcz przeciwnie?

❔Czy jem mało różnorodnie / dużo produktów wysokoprzetworzonych?

To nie jest diagnoza — to punkt startu, żeby szukać przyczyny szerzej niż tylko „w głowie”.

16/01/2026

„Gdybym tylko wiedziała to wcześniej, przed zajściem w ciążę… miałabym szansę coś zmienić, zadziałać, lepiej się przygotować.”

To zdanie słyszę niezwykle często od kobiet, które dziś zmagają się z trudnościami u swoich dzieci – autyzmem, ADHD, zaburzeniami SI.
I choć nie możemy cofnąć czasu, możemy poszerzać świadomość kobiet, które dopiero planują ciążę. Bo profilaktyka zaczyna się dużo wcześniej niż ciąża.

Zdrowie dziecka nie zaczyna się od narodzin. Nie zaczyna się nawet od momentu poczęcia. Zaczyna się na długo przed tym: kiedy kształtuje się środowisko, w którym będzie rozwijać się nowe życie.

To, jak odżywia się przyszła mama, jak funkcjonuje jej układ detoksykacji, gospodarka metali ciężkich, poziom zapalenia czy stres oksydacyjny, ma bezpośredni wpływ na rozwój neurologiczny dziecka. Również sposób, w jaki leczymy drobne infekcje, jak reagujemy na stres, jakie suplementy wybieramy i jakie toksyny dopuszczamy do organizmu, staje się epigenetyczną informacją zapisaną w komórkach.

W moim wystąpieniu „Jak przygotować się do ciąży, by zmniejszyć ryzyko autyzmu i ADHD u dziecka" będę mówić o tym, jak w praktyce wykorzystać wiedzę z zakresu nutrigenomiki i medycyny funkcjonalnej, by wspierać zdrowie przyszłych rodziców i ich dzieci.

Opowiem, jak ocenić kluczowe parametry biochemiczne związane z metylacją, detoksykacją i rozwojem układu nerwowego, jak bezpiecznie wprowadzać zmiany w diecie i suplementacji, oraz jak zadbać o mikrobiom i odporność, zanim w ogóle pojawi się pozytywny test ciążowy.

Bo o ile nie na wszystko mamy wpływ, o tyle świadome przygotowanie do ciąży może być jednym z najważniejszych działań profilaktycznych w całym życiu kobiety i jej dziecka.

To temat, który dotyka mnie bardzo osobiście, bo na co dzień widzę, jak mocno porusza serca rodziców - a jednocześnie jest zakorzeniony w rzetelnej wiedzy naukowej. Bo troska i miłość do dziecka zaczyna się już wtedy, gdy kobieta postanawia przygotować dla niego jak najlepszy start – jeszcze zanim się pojawi.

Jeśli ten temat jest dla Ciebie, zapraszam Cię na moją prelekcję podczas konferencji „Zdrowie bez leków” – 7 marca w MCK Katowice.
To miejsce otwarte dla wszystkich!

Dołącz, jeśli:
- planujesz ciążę lub wiesz, że kiedyś będziesz mamą,
- pracujesz z kobietami w wieku rozrodczym,
- chcesz lepiej rozumieć, jak styl życia, dieta, toksyny i epigenetyka wpływają na ryzyko autyzmu i ADHD u dzieci.

Dajmy szansę naszym dzieciom na lepszy start – świadomie, krok po kroku.

12/01/2026

🧬Jak epigenetyka porządkuje chaos objawów, badań i zaleceń?

Coraz częściej słyszysz zdanie „geny to nie wyrok", ale w praktyce nadal czujesz się zagubiona/zagubiony między objawami, badaniami i sprzecznymi zaleceniami?

Epigenetyka i nutrigenomika pokazują, że nie chodzi tylko o to, jakie masz geny, ale w jakich warunkach one pracują – w ciele, w głowie i w codziennym środowisku.​

Przez lata pracy często widziałam te same schematy: ogromny wysiłek, małe efekty, poczucie „próbowałam już wszystkiego" 😓– szczególnie u dzieci i dorosłych z ASD, ADHD, lękami, przewlekłym zmęczeniem, stanami zapalnymi czy mgłą mózgową.

Epigenetyka porządkuje ten chaos i daje konkretne punkty zaczepienia.​✨

Oto 5 kluczowych epigenetycznych wniosków, które zmieniają sposób myślenia o zdrowiu:
1️⃣Geny to instrukcja obsługi, nie wyrok 📖– ta sama predyspozycja może się „włączyć" lub pozostać uśpiona w zależności od diety, stresu, toksyn, jakości snu i środowiska.​

2️⃣Metylacja to centrum sterowania 🎯, ale nie naprawia się jej jedną kapsułką z metylofolianem – najpierw trzeba zająć się tym, co ją blokuje: stresem, tarczycą, jelitami, toksynami czy niedoborami.​

3️⃣COMT wyjaśnia, czemu kawa, czekolada i stres działają na każdego inaczej – ten gen odpowiada za rozkład dopaminy, adrenaliny i noradrenaliny. Wolny wariant COMT to lęki, napięcie, trudność z wyciszeniem – neuroprzekaźniki stresu zostają w układzie nerwowym dłużej. Szybki wariant to ADHD, rozpraszanie się, potrzeba ciągłych bodźców, czasem skłonność do uzależnień.

4️⃣Mitochondria to „elektrownie komórek" ⚡– produkują energię dla całego organizmu. Gdy są przeciążone (po infekcjach, antybiotykach, toksynach, przewlekłym stresie, przetrenowaniu), nie wytwarzają wystarczającej ilości energii. Wtedy nawet przy „idealnej" diecie i regularnym śnie czujesz się jak rozładowanej baterii 🔋– brakuje siły na podstawowe czynności, rano trudno wstać z łóżka, po południu następuje totalne “odcięcie” od energii.

5️⃣Epigenetyka zaczyna się od domu, nie od laboratorium 🏡– woda, powietrze, kosmetyki, środki czystości, sen, ruch i sposób jedzenia naprawdę modulują ekspresję genów, zanim w ogóle zrobisz jakiekolwiek badania.​

💡 Chcesz więcej takich treści?
👉 Zapisz ten post (żeby wrócić do niego, kiedy będziesz potrzebować)
👉 Udostępnij komuś, kto szuka odpowiedzi
👉 Zaobserwuj profil, żeby nie przegapić kolejnych praktycznych wpisów o nutrigenomice i epigenetyce​.

06/01/2026

Czy wiesz, że mgła mózgowa może być sygnałem zaburzeń metabolicznych? 🧠

To nie jest "tylko" zmęczenie. To często efekt:
🔴 Przewlekłego stresu – gdy układ nerwowy nie ma szansy się zresetować
🔴 Niedoborów żywieniowych – B6, B12, foliany (szczególnie przy MTHFR!)
🔴 Stanów zapalnych – nietolerancje pokarmowe, infekcje, autoimmunologia
🔴 Zaburzeń hormonalnych – tarczyca, menopauza
🔴 Dysbiozy jelitowej – oś jelito-mózg to potęga!
🔴 Niezdiagnozowanego ADHD u dorosłych – liczba diagnoz rośnie z roku na rok.

Ciekawostka:
Obserwuję coraz więcej przypadków objawów ADHD u moich klientek opiekujących się neuroatypowymi dziećmi. Co ciekawe – przed wyzwaniami rodzicielskimi te objawy nie istniały!
Wygląda to tak, jakby przedłużający się stres sprawił, że układ nerwowy nie może się "zresetować" i normalnie odpocząć.

Warto podejść do tego praktycznie:
Mgła mózgowa to objaw, nie diagnoza. Sygnał, że w organizmie dzieje się coś, co wymaga uwagi.

💡 Chcesz dowiedzieć się, jak to wszystko ze sobą się łączy?

📅 Zapraszam Cię na webinar dla specjalistów: "Epigenetyka i nutrigenomika w praktyce"
👉 Link do zapisu:
https://subscribepage.io/NutrigenomikaWPraktyce

Dowiesz się m.in.:
✅ Jak testy funkcjonalne identyfikują przyczyny mgły mózgowej
✅ Jak MTHFR i COMT wpływają na funkcje poznawcze
✅ Jak pracować z pacjentami z ASD i ADHD

05/01/2026

💭Tracisz wątek w połowie zdania?
❔Zapominasz, po co weszłaś do pokoju...?
😰Najprostsze decyzje wydają się przytłaczające...?
Czujesz, jakby ktoś zamienił Twój mózg na watę...🤯

To nie jest zwykłe zmęczenie. To mgła mózgowa.

I dotyczy ona coraz większej liczby osób – rodziców dzieci z autyzmem i ADHD, specjalistów pracujących pod presją, osób prowadzących własną działalność.

Najczęstsze objawy:
✨ Problemy z koncentracją i pamięcią
✨ Trudności w wyrażaniu myśli
✨ Uczucie przytłoczenia prostymi zadaniami
✨ Chroniczne zmęczenie i brak motywacji
✨ Problemy ze snem

Dla wielu z nas to codzienność po nieprzespanej nocy z dzieckiem, po intensywnym dniu pracy czy w okresie nasilonego stresu. Zwykle mija po odpoczynku. Ale czasem mgła gęstnieje i trwa tygodniami, a nawet miesiącami – wtedy potrzebne jest głębsze zrozumienie przyczyn.

Bo mgła mózgowa ma swoje przyczyny. I można z nią skutecznie pracować.

Na webinarze "Epigenetyka i nutrigenomika w praktyce" poznasz nutrigenomiczne sposoby na zrozumienie przyczyn i rozwiązań.
Zapisz się: https://subscribepage.io/NutrigenomikaWPraktyce

04/01/2026