20/12/2020
სიმსუქნის კრიზისთან ბრძოლაში ბრიტანეთის ნუტრიციოლოგიის ფონდმა წამოიწყო კამპანია „ხარისხიანი კალორია“, რომ დაგვაფიქროს თუ რა ტიპის საკვებს ვიღებთ. ყურადღება უნდა მივაქციოთ არა მხოლოდ კალორიების რაოდენობას , არამედ საკვების შემადგენლობას , რომ კალორიებთან ერთად მივიღოთ საკმარისი ვიტამინები, მინერალები და ბოჭკო. უნდა შევზღუდოთ იმ საკვებით მიღებული კალორიები , რომელიც შეიცავს მარტივ ნახშირწყლებს- შაქარს, მარილს და ნაჯერ ცხიმებს. კამპანიის მთავარის მესიჯია, რომ მხოლოდ კალორიების დათვლა არ არის ჯანსაღი კვება, რადგან ამ დროს არ ექცევა ყურადღება სასარგებლო ნივთიერებებით გაჯერებულია თუ არა საკვები და მხოლოდ მიღებულ ენერგეტიკულ ღიურებულებას ენიჭება მნიშვნელობა.
კალორია არის მეცნიერული ტერმინი, რომელიც გამოიყენება საკვებში შემავალი „ენერგიის“ აღსაწერად. ის ინფორმაციას არ გვაძლევს საკვების ნუტრიციოლოგიურ ღირებულებაზე, მის სარგებელსა და შემცველობაზე.
მაგალითად 35 სმ-იანი ფასთ-ფუდის პიცა შეიძლება შეიცავდეს 2000 კკალ-ზე მეტს, (რაც საშუალოდ აღემატება ყოველდღიურად მისაღები კალორიების რაოდენობას) თუმცა არ უზრუნველყოფს მისაღები ცილის, „კარგი ცხიმის“, ბოჭკოს და დაბალი გლიკემიური ინდექსის მქონე ნახშირწყლების დღიურ ნორმას- აუცილებელს ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად. აქედან გამომდინარე მხოლოდ კალორიების დათვლა არ არის ეფექტური მეთოდი ჯანმრთელობის შესანარჩუნებლად და წონის კლებისთვის. საჭიროა დაბალანსებული კვების რაციონის შერჩევა.
ერთნაირი კალორიის შემცველი საკვები განსხვავდება ნუტრიენტების შემცველობით. მაგალითად მსხვილად დაფქული ღერღილი პური შეიცავს მეტ ბოჭკოს, ვიდრე წვრილად დაფქული. ისევე როგორც დამუშავებული ხორც-პროდუქტები (ბეკონი, სოსისი, ძეხვი) შეიცავს მეტ მარილს, ვიდრე დაუმუშავებელი უცხიმო ხორცი. მათი კალორაჟი შესაძლოა უტოლდებოდეს ერთმანეთს, სარგებელი კი მსხვილად დაფქულ პურს და უცხიმო ხორცს უდავოდ მეტი აქვს.
როცა მხოლოდ კალორიების რაოდენობაზე ვფიქრობთ, შეიძლება უარი ვთქვათ ისეთ მაღალკალორიულ, მაგრამ სასარგებლო პროდუქტებზე, როგორიცაა თხილი, ცხიმიანი თევზი, ზეითუნის ზეთი, რაც არასწორია- ისინი ჯანსაღი დიეტის ნაწილი უნდა იყოს, რადგან ახდენს მრავალი დაავადების მათ შორის გულ - სისხლძარღვთა დაავადებების პრევენციას.
დაბალკალორიული და თან არასაკმარისი ნუტრიენტების შემცველი საკვების ხანგრძლივად მიღება ფიტავს ორგანიზმს, იწვევს მადის მომატებას, საერთო სისუსტეს, კონცენტრაციის დაქვეითებას.