27/03/2026
🔹️Ψυχική επιβάρυνση και σωματικά συμπτώματα: μια σύνθετη σχέση
Η ψυχική επιβάρυνση δεν βιώνεται πάντα μόνο ως σκέψη ή συναίσθημα. Μπορεί να εκφράζεται και μέσα από το σώμα.
Μερικές φορές, ο άνθρωπος δεν αντιλαμβάνεται πρώτα ότι είναι ψυχικά εξαντλημένος. Αντιλαμβάνεται πρώτα τον πονοκέφαλο, τη ζάλη, τις ενοχλήσεις στο στομάχι, το αίσθημα παλμών ή μια επίμονη σωματική ένταση.
Τα ερευνητικά δεδομένα δείχνουν ότι σε άτομα με εξάντληση σχετιζόμενη με το στρες (stress-related exhaustion / Exhaustion Disorder) τα σωματικά συμπτώματα είναι πολύ συχνά. Στη μελέτη των Glise et al. (2014), σχεδόν όλοι οι συμμετέχοντες ανέφεραν τουλάχιστον ένα τέτοιο σύμπτωμα, ενώ συχνές ήταν οι αναφορές σε ναυτία, δυσπεψία, πονοκέφαλο, ζάλη, διαταραχές του εντέρου, αίσθημα παλμών, πόνο στην πλάτη και θωρακικό άλγος. Επιπλέον, ο μεγαλύτερος αριθμός σωματικών συμπτωμάτων συνδεόταν με μεγαλύτερη βαρύτητα των προβλημάτων ψυχικής υγείας.
Παρόλα αυτά, η σχέση άγχους και σώματος δεν είναι απλή. Οι Hoehn-Saric & McLeod (2000) επισημαίνουν ότι στις χρόνιες αγχώδεις διαταραχές παρατηρείται συχνά αυξημένη μυϊκή ένταση, χωρίς αυτό να σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει πάντοτε γενικευμένη αυτόνομη υπερδιέγερση σε κατάσταση ηρεμίας. Παράλληλα, αυτό που βιώνει υποκειμενικά ο άνθρωπος στο σώμα του δεν ταυτίζεται πάντα πλήρως με αυτό που καταγράφεται σε φυσιολογικό επίπεδο.
Αντίστοιχα και ο πονοκέφαλος δεν είναι ένα απλό ή μονοδιάστατο σύμπτωμα. Η βιβλιογραφία για την κεφαλαλγία τύπου τάσεως δείχνει ότι πρόκειται για ένα σύνθετο φαινόμενο, στο οποίο φαίνεται να εμπλέκονται περισσότεροι από ένας βιολογικοί μηχανισμοί. Το στρες αναγνωρίζεται ως συχνός επιβαρυντικός ή πυροδοτικός παράγοντας, χωρίς όμως να έχει αποσαφηνιστεί πλήρως ο ακριβής τρόπος με τον οποίο συμβάλλει στην έναρξη ενός επεισοδίου (Repiso-Guardeño et al., 2023).
Η αναγνώριση αυτής της σύνθετης σχέσης μπορεί να μας βοηθήσει να προσεγγίζουμε τα συμπτώματα με περισσότερη σοβαρότητα και λιγότερες απλουστεύσεις. Δεν σημαίνει ότι κάθε σωματικό σύμπτωμα είναι ψυχολογικής αιτιολογίας. Σημαίνει, όμως, ότι η σχέση σώματος και ψυχισμού είναι πραγματική και χρειάζεται προσεκτική αξιολόγηση, κλινική σκέψη και υπευθυνότητα.
Όταν οι ενοχλήσεις επιμένουν, επανέρχονται ή επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργικότητα, η αναζήτηση κατάλληλης επαγγελματικής αξιολόγησης μπορεί να αποτελέσει ένα σημαντικό βήμα κατανόησης και φροντίδας.
Konstantinos Zoumpiadis - Psychologist
Ακολουθήστε τη σελίδα για επιστημονικά τεκμηριωμένο ψυχοεκπαιδευτικό περιεχόμενο γύρω από την ψυχική υγεία, το στρες και την ανθεκτικότητα.
#Ψυχολογία #ΨυχικήΥγεία #Ψυχοεκπαίδευση #Άγχος #Στρες #ΣωματικάΣυμπτώματα
