06/06/2017
Η ΙΝΣΟΥΛΙΝΗ ΣΤΗ ΘΕΡΑΠΕΙΑ ΤΟΥ ΔΙΑΒΗΤΗ
Η ινσουλίνη αποτελεί βασική για τη ζωή ορμόνη του ανθρωπινού οργανισμού και παράγεται από το πάγκρεας. Δρα σε όλους τους ιστούς του σώματος μας, βοηθώντας στην πρόσληψη της γλυκόζης (του σακχάρου αίματος) από τα κύτταρα του οργανισμού μας. Στη σημερινή εποχή η ινσουλίνη παρασκευάζεται συνθετικά και χρησιμοποιείται στη θεραπεία των ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1, στη θεραπεία των ασθενών με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 2 (σε περιπτώσεις όπου οι ασθενείς αυτοί δεν μπορούν να ρυθμιστούν με φάρμακα από το στόμα ή για ιατρικούς λόγους δεν μπορούν να πάρουν αυτά τα φάρμακα) και τέλος στη θεραπεία του Σακχαρώδη Διαβήτη κύησης. Οι ινσουλίνες διακρίνονται στις παρακάτω κατηγορίες.
Ταχείας δράσης ινσουλίνη
Η ταχείας δράσης ανθρώπινη ινσουλίνη (κρυσταλλική ινσουλίνη) αρχίζει να δρα στον οργανισμό σε 30-60 λεπτά από την ένεση. Έχει τη μεγαλύτερη δράση της σε περίπου 2-4 ώρες μετά την ένεση και σταματά να δρα μετά από 6-8 ώρες. Κυκλοφορεί στη χώρα μας με τα εμπορικά ονόματα «ACTRAPID» και «HUMULIN REGULAR». Η οδηγία του διαβητολόγου είναι συνήθως να γίνεται η ένεση 30 λεπτά πριν από το φαγητό (εκτός αν για άλλη ιατρική αιτία πρέπει να χορηγηθεί με άλλη οδηγία). Με τη χορήγηση της καλύπτεται το γεύμα που ακολουθεί την ένεση, καθώς και ένα μικρό γεύμα (σνακ) που θα ληφθεί 3 ώρες μετά.
Υπερταχείας δράσης ανάλογα ινσουλίνης
Οι ινσουλίνες αυτές παρασκευάζονται με κατάλληλες τροποποιήσεις του μορίου της ανθρώπινης ινσουλίνης. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα την ταχύτερη έναρξη δράσης τους, συνήθως σε περίπου 10-15 λεπτά, από την ένεση. Έχουν τη μεγαλύτερη δράση στη μια περίπου ώρα μετά την ένεση και σταματούν να δρουν μετά από 3-4 ώρες. Κυκλοφορούν με τα ονόματα «HUMALOG – lispro», «NOVORAPID – Aspart», «APIDRA – Glulisine». Η οδηγία του διαβητολόγου είναι συνήθως να γίνεται η ένεση 10 λεπτά ή αμέσως πριν από το γεύμα (εκτός αν για άλλη ιατρική αιτία οι ινσουλίνες αυτές πρέπει να χορηγηθούν με άλλη οδηγία, όπως και με τις προηγούμενες ινσουλίνες). Με τον τρόπο αυτό επιτυγχάνεται πολύ καλή ρύθμιση του σακχάρου αίματος μετά από κάθε γεύμα που καταναλώνει ο ασθενής κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Ενδιάμεσης δράσης ινσουλίνες
Οι ινσουλίνες αυτές αρχίζουν να δρουν μέσα σε 1-3 ώρες από την ένεση. Φθάνουν στη μεγαλύτερη δράση τους πολύ αργότερα από τις παραπάνω ινσουλίνες (σε 6-12 ώρες) και συνήθως δρουν μέχρι 18-20 ώρες από την ένεση. Κυκλοφορούν ως ισοφανική ινσουλίνη «HUMULIN NPH» και «PROTAPHANE».
Μακράς δράσης ανάλογα ινσουλίνης
Οι ινσουλίνες αυτές λέγονται και «βασικές» ινσουλίνες, διότι καλύπτουν τις 24ωρες ανάγκες του οργανισμού ανεξάρτητα από τα γεύματα που θα καταναλώσει ο ασθενής μέσα στο 24ωρο. Γίνονται συνήθως μια φορά την ημέρα (συνήθως βράδυ), κάθε 24 ώρες και η δράση τους ξεκινά 2-3 ώρες μετά την ένεση. Υπάρχουν περιπτώσεις που ο διαβητολόγος θα δώσει διαφορετικές οδηγίες στον ασθενή, αλλά αυτό εξατομικεύεται και εξαρτάται από τις ανάγκες του οργανισμού του διαβητικού. Συνήθως έχουν 24ωρη σταθερή δράση, χωρίς διακυμάνσεις. Κυκλοφορούν με τα ονόματα «LANTUS, TOUJEO, ABASAGLAR - Glargine», «LEVEMIR - Detemir», «TRESIBA - Degludec». Αποτελούν μια από τις σημαντικότερες εξελίξεις στη θεραπεία των διαβητικών ασθενών και συνδυάζονται με αντιδιαβητικά δισκία (θεραπεία από το στόμα), καθώς και ταχείας ή υπερταχείας δράσης ανάλογα ινσουλίνης.
Μείγματα ινσουλινών
Τέλος, υπάρχουν και τα μείγματα ινσουλίνης, όπου σε μια ένεση υπάρχει συνδυασμός δυο ινσουλινών. Τα μείγματα περιέχουν μια ινσουλίνη ταχείας δράσης (ή υπερταχείας) με μια ινσουλίνη ενδιάμεσης δράσης. Μια ένεση μείγματος ινσουλίνης παρέχει στον οργανισμό μια πρώτη αιχμή δράσης που καλύπτει το φαγητό που θα καταναλωθεί μετά την ένεση αυτή, ενώ ταυτόχρονα παρέχει παρατεταμένη δράση ινσουλίνης που θα προσπαθήσει να καλύψει τον ασθενή για επιπλέον 18-20 ώρες. Κυκλοφορούν οι ανθρώπινες ινσουλίνες μειγμάτων «MIXTARD 30», «MIXTARD 40», «MIXTARD 50», «HUMULIN M3», καθώς και μείγματα αναλόγων ινσουλίνης «HUΜALOG MIX 25», «HUMALOG MIX 50» και «NOVOMIX 30». Τα μείγματα ινσουλίνης, χρησιμοποιούνται πλέον στην εποχή μας από το διαβητολόγο σε συγκεκριμένες περιπτώσεις διαβητικών ασθενών.
Ανάλογα με τις ανάγκες του κάθε ασθενούς, ο ειδικός στο σακχαρώδη διαβήτη ιατρός θα χορηγήσει, εφόσον χρειάζεται, την κατάλληλη ινσουλίνη ή συνδυασμό ινσουλινών για να πετύχει την άριστη ρύθμιση του σακχάρου του ασθενή.
Μαρία Β. Μπαλογιάννη, Ειδικός Παθολόγος, Μετεκπαιδευθείσα στο Σακχαρώδη Διαβήτη στο Διαβητολογικό Κέντρο της Α’ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Λαϊκό Νοσοκομείο. Τηλ: 210 9323460, 938899390, e-mail: mbalogianni@gmail.com , site: www.pathologos-neasmyrni.gr
Δρ. Κωνσταντίνος Γ. Κρητικός, Επιμελητής Α’ Παθολογίας, Διδάκτωρ Ιατρικής Πανεπιστημίου Αθηνών, Μετεκπαιδευθείς στο Σακχαρώδη Διαβήτη στο Διαβητολογικό Κέντρο της Α’ Προπαιδευτικής Παθολογικής Κλινικής του Πανεπιστημίου Αθηνών στο Λαϊκό Νοσοκομείο, SCOPE Certified, Reader at Oxford University Press, United Kingdom.