08/05/2025
Połączenie ACT i CFT w pracy z młodzieżą neuroróżnorodną - wykład Chrisa Frasera, niezwykle inspirujący.
Nigdy jeszcze nie udało mi się przejść warsztatu z Chrisem bez wzruszenia się do łez. Dziś… usłyszałam wiele razy powtarzane przez niego na wykladzie jak mantra “to jaka jesteś, to nie twoja wina”… przecież to wiem! Przecież sama mówię to do swoich klientów! A dziś.. jakbym usłyszała to, o sobie, znowu po raz pierwszy. Znowu z niedowierzaniem, pozwoliłam dźwiękowi tej myśli zmiękczyć mnie trochę, wchłonąć się do głębi serca i zapłakać nad tym, że znowu, sama do siebie, trochę o tym zapomniałam. Każdego dnia trochę o tym zapominam, a potem troche przypominam. Szczególnie w stosunku do samej siebie. Niezależnie jak bardzo jestem wytrenowana, po ilu latach terapii właśnie jestem. To jest jak mycie zębów, regularnie, codziennie, wykonuje trochę pracy, by oczyszczać swoje zakamarki z coraz to nowych złogów winy za to, że czuję za mocno, za to że kolejny sposób organizowania zadań nie wypalił, za to że znowu nie odpisałam na ważnego maila.
Oto kilka cytatów z wykladu, które zatrzymały mnie na chwilę:
“The world needs us with all our parts”
“Swiat nas potrzebuje, dokładnie takich jacy jesteśmy “
- czasami mamy ochotę wplynac na to, zeby byc bardziej “typowi”, pomaga w tym alkohol, inne substancje, na chwile tłumą ten nasz dziwaczny system nerwowy… ale te cechy które mamy, ten sposób myślenia/czucia/rozumowania, jest tez światu potrzebny.
“It is not your fault”
“To w jaki sposob reaguje twoj umysl, twoje ciało, to nie twoja wina”
- osoby w spektrum, ich uklad nerwowy caly czas funkcjonuje w stanie fight/flight/freeze. Np to nie jest tak, ze oni nie chcą nawiązywać kontaktu z innymi, tylko ich umysł jest w trybie ataku/obrony, a potrzebuje poczuc sie bezpiecznie zeby miec przestrzen na kontakt. Wynika to z tego jakie “programy” mamy dostepne w mozgu. To nie twoj wybor, to nie twoja wina, ze wlacza ci sie czesto tryb obrony/ataku. To nie nasza wina, ale z drugiej strony ponosimy odpowiedzialnosc za to, jak na to zareagujemy, co z tym dalej zrobimy. Mamy wybor, mozemy nauczyc sie reagowac korzystniej. Ale, tego sposobu odbierania swiata juz podobno nie zmienie i to nie moja wina… a taka jaka jestem, podobno tez jestem swiatu potrzebna.
“If you feel like you will become the lunch, how will you digest the lunch?”
“Jesli czujesz, ze zaraz zostaniesz przez kogos pozarty na obiad, jak masz trawic swoj wlasny objad?”
Wiedza o ukladzie nerwowym pomaga zrozumiec dlaczego osoby w spektrum czesto maja wrazliwy system trawienia - zycie w ciaglym poczuciu zagrozenia wplywa niekorzystnie na uklad pokarmowy. Natomiast , z tego jak działa nasz układ nerwowy wynika rowniez, że ludzie rozwijaja się najbardziej, rozkwitają w atmosferze bezpieczenstwa, opieki, polaczenia. Nie chodzi tu o jakieś zachcianki i rozpieszczanie ludzi, ktorzy potem beda zbyt delikatni by radzic sobie z trudami zycia. Nasz uklad nerwowy dopiero w poczuciu bezpieczenstwa i wsparcia zmienia “program” i pozwala zaczac zyc wartosciowym zyciem.
Bardzo Chrisa polecam :)