28/04/2026
អ្នកជំងឺរលាកថ្លើមប្រភេទ បេ (Chronic Hepatitis B)រ៉ាំរ៉ៃ អាចវិវត្តទៅជាក្រិនថ្លើម និងមហារីកថ្លើមបាន ប្រសិនបើមិនបានទទួលការតាមដាន ឬព្យាបាលឱ្យបានត្រឹមត្រូវ។
នេះគឺជាដំណើរវិវត្តន៍សំខាន់ៗដែលអ្នកជំងឺគួរយល់ដឹង៖
១. ការវិវត្តទៅជាក្រិនថ្លើម (Liver Cirrhosis)
នៅពេលមេរោគរលាកថ្លើមប្រភេទ បេ ស្ថិតនៅក្នុងខ្លួនរយៈពេលយូរ (រ៉ាំរ៉ៃ) វាបង្កឱ្យមានការរលាកកោសិកាថ្លើមដដែលៗ។ ដំណើរការនេះបង្កើតឱ្យមាន ជាលិកាស្លាកស្នាម (Fibrosis)។
• ប្រសិនបើការរលាកនៅតែបន្ត កោសិកាថ្លើមដែលល្អនឹងត្រូវជំនួសដោយស្លាកស្នាមកាន់តែច្រើន រហូតធ្វើឱ្យថ្លើមឡើងរឹង និងបាត់បង់មុខងារ ដែលយើងហៅថា ក្រិនថ្លើម។
• ជាមធ្យម ប្រហែល ២០% ទៅ ៣០% នៃអ្នកជំងឺរលាកថ្លើមបេរ៉ាំរ៉ៃ អាចវិវត្តទៅជាក្រិនថ្លើមក្នុងរយៈពេល ២០ ទៅ ៣០ ឆ្នាំ។
២. ការវិវត្តទៅជាមហារីកថ្លើម (Hepatocellular Carcinoma - HCC)
មេរោគរលាកថ្លើមប្រភេទ បេ គឺជាមូលហេតុចម្បងមួយនៃមហារីកថ្លើមនៅលើពិភពលោក។
• តាមរយៈក្រិនថ្លើម៖ អ្នកជំងឺដែលឈានដល់ដំណាក់កាលក្រិនថ្លើម មានហានិភ័យខ្ពស់បំផុតក្នុងការកើតមហារីកថ្លើម។
• ដោយផ្ទាល់៖ ចំណុចពិសេសនៃមេរោគប្រភេទ បេ គឺវាអាចបញ្ចូល DNA របស់វាទៅក្នុង DNA របស់កោសិកាថ្លើមមនុស្ស ដែលអាចបង្កឱ្យមានការបំប្លែងកោសិកាទៅជាមហារីកបាន សូម្បីតែអ្នកជំងឺមិនទាន់ឈានដល់ដំណាក់កាលក្រិនថ្លើមក៏ដោយ។
កត្តាដែលធ្វើឱ្យហានិភ័យកើនឡើង៖
• កម្រិតមេរោគ (Viral Load): អ្នកដែលមានកម្រិតមេរោគក្នុងឈាមខ្ពស់ (HBV DNA) ឬមានមេរោគថ្លើមបេសកម្ម។
• ការទទួលទានគ្រឿងស្រវឹង៖ ជាតិអាល់កុលជួយពន្លឿនការខូចខាតថ្លើមឱ្យកាន់តែលឿន។
• ជំងឺរួមផ្សំ៖ ការមានផ្ទុកមេរោគថ្លើមប្រភេទ សេ (HCV) ឬមេរោគអេដស៍ (HIV) រួមគ្នា។
• ប្រវត្តិគ្រួសារ៖ មានសាច់ញាតិធ្លាប់កើតមហារីកថ្លើម។
• របៀបរស់នៅ៖ ការលើសទម្ងន់ ឬមានជំងឺខ្លាញ់រុំថ្លើម។
ការការពារ និងការគ្រប់គ្រង៖
ដើម្បីទប់ស្កាត់ការវិវត្តទៅជាជំងឺធ្ងន់ធ្ងរ អ្នកជំងឺគួរអនុវត្តដូចខាងក្រោម៖
1. តាមដានសុខភាពទៀងទាត់៖ ពិនិត្យឈាមមើលមុខងារថ្លើមលំអិត(Liver Functions Test and Liver Injury Test), កម្រិតមេរោគ និងការធ្វើអេកូថ្លើម (Ultrasound) រៀងរាល់ ៦ ខែម្តង ដើម្បីស្វែងរកសញ្ញាមហារីកដំណាក់កាលដំបូង។
2. ការព្យាបាលដោយថ្នាំប្រឆាំងមេរោគ៖ ប្រើប្រាស់ថ្នាំ (ដូចជា Tenofovir ឬ Entecavir) តាមការណែនាំរបស់គ្រូពេទ្យ ដើម្បីកាត់បន្ថយការរលាក និងទប់ស្កាត់ការកើនឡើងនៃមេរោគ។
3. កែប្រែទម្លាប់រស់នៅ៖ បញ្ឈប់ការពិសារគ្រឿងស្រវឹង ជក់បារី និងបរិភោគអាហារដែលផ្តល់សុខភាពដល់ថ្លើម។
