Nurses Note

22/12/2025

𝐏𝐨𝐬𝐭 𝐍𝐨 𝟎𝟖.

🩺 𝐃𝐚𝐢𝐥𝐲 𝐇𝐞𝐚𝐥𝐭𝐡 𝐓𝐢𝐩𝐬 𝐰𝐢𝐭𝐡 මාස්ටර් යොමාල්
යමෙකු වස පානය කලහොත් කටයුතු කල යුත්තේ කෙසේද ?.

☢️ වස පානය කළ අයෙකු දුටු විට කලබල නොවී බුද්ධිමත්ව ක්‍රියා කිරීමෙන් ඔහුගේ ජීවිතය බේරා ගැනීමට විශාල පිටුවහලක් ලැබෙනවා. රෝහලට රැගෙන යාමට පෙර ඔබ අනුගමනය කළ යුතු වැදගත් පියවර කිහිපයක් මෙන්න:

1. ඔබගේ සහ රෝගියාගේ ආරක්ෂාව තහවුරු කරගන්න
✴️ පළමුව ඔබ ආරක්ෂිත බව සහතික කරගන්න. රෝගියා අසල තවමත් විෂ වායූන් හෝ විෂ සහිත දියර හැලී ඇත්නම් ඒවා ස්පර්ශ කිරීමෙන් වළකින්න.
✴️ රෝගියා සිටින්නේ විෂ දුමාරයක් පවතින ස්ථානයක නම්, වහාම ඔහුව එතැනින් ඉවත් කර වාතාශ්‍රය ඇති තැනකට ගෙන යන්න.

2. වැදගත්ම දේ: වමනය කරවීමට උත්සාහ නොකරන්න
බොහෝ දෙනෙක් කරන ලොකුම වැරැද්ද නම් බලහත්කාරයෙන් වමනය කරවීමට උත්සාහ කිරීමයි.
✴️ ඇසිඩ් හෝ භූමිතෙල් වැනි දේ පානය කර ඇත්නම්, නැවත වමනය කරන විට උගුර සහ පෙනහළු දරුණු ලෙස පිළිස්සීමට හෝ හානි වීමට පුළුවන.
✴️ රෝගියා සිහිසුන්ව හෝ නිදිමත ගතියෙන් සිටී නම්, වමනය පෙනහළු තුළට ගොස් හුස්ම හිරවීමෙන් මරණය පවා සිදුවිය හැක.

3. රෝගියා තැබිය යුතු ඉරියව්ව (වම් ඇලයට හැරවීම)
✴️ රෝගියා සිහිසුන්ව සිටී නම් හෝ වමනය කරන්නේ නම්, ඔහුව වම් ඇලයට හරවා (Left Lateral Position) හිස මඳක් පහත් වන සේ තබන්න.
✴️ මෙමගින් වමනය පෙනහළු වලට යාම වැළැක්වෙන අතර ශ්වසන මාර්ගය විවෘතව පවතී.

4. ශරීරය පිරිසිදු කිරීම
✴️ විෂ වර්ගය රෝගියාගේ ඇඳුම්වල තැවී ඇත්නම්, වහාම එම ඇඳුම් ඉවත් කර සබන් යොදා සම පිරිසිදු කරන්න.
✴️ ඇසට විෂ වැටී ඇත්නම්, විනාඩි 15-20ක් පමණ ගලා යන පිරිසිදු ජලයෙන් ඇස සෝදන්න.

5. විෂ වර්ගය හඳුනා ගැනීම
✴️ රෝගියා පානය කළ වස වර්ගය අඩංගු බෝතලය, ලේබලය හෝ පෙති පැකට්ටුව අනිවාර්යයෙන්ම සොයාගෙන රෝගියා සමඟ රෝහලට රැගෙන යන්න. වෛද්‍යවරුන්ට ප්‍රතිකාර තීරණය කිරීමට මෙය ඉතාමත් වැදගත් වේ.
✴️ රෝගියා වමනය කර ඇත්නම්, එම වමනය සාම්පලයක් පිරිසිදු භාජනයකට ගෙන යාමද සුදුසුයි.

විශේෂයෙන් මතක තබා ගන්න:
❌ කිසිවිටකත් රෝගියාට කිරි, පොල්කිරි, ලුණු වතුර හෝ වෙනත් දියර වර්ග පානය කිරීමට නොදෙන්න. මෙය විෂ ශරීරයට උරා ගැනීම වේගවත් කිරීමට හෝ තත්වය දරුණු කිරීමට හේතු විය හැක.

✅ප්‍රමාද නොවී වහාම 1990 (සුවසැරිය) ගිලන් රථ සේවාව අමතන්න හෝ ළඟම ඇති රජයේ රෝහල වෙත රෝගියා රැගෙන යන්න.
Nurses Note

21/12/2025

𝐏𝐨𝐬𝐭 𝐍𝐨 𝟎𝟕

🩺 𝐃𝐚𝐢𝐥𝐲 𝐇𝐞𝐚𝐥𝐭𝐡 𝐓𝐢𝐩𝐬 𝐰𝐢𝐭𝐡 මාස්ටර් යොමාල්

🛑 උසකින් වැටුණු කෙනෙකුට ප්‍රථමාධාර දෙන්නේ කොහොමද? 🛑

යම් අයෙක් ගසකින්, ගොඩනැගිල්ලකින් හෝ පලංචියකින් ඇද වැටුණු අවස්ථාවකදී, රෝහලට රැගෙන යන තෙක් ඔබ කරන පුංචි දේකින් පවා ඔහුගේ ජීවිතය බේරාගන්න හෝ අංශභාගය වැනි තත්ත්වයන් වළක්වා ගන්න පුළුවන්.
මෙන්න මේ පියවර ටික පිළිවෙළට මතක තබා ගන්න

1. කලබල නොවී අවට ආරක්ෂාව බලන්න 🛡️
මුලින්ම ඔබ සහ රෝගියා ඉන්න තැන තවත් අනතුරක් වෙන්න ඉඩක් නැති බව තහවුරු කරගන්න. (උදා: තවත් ගල් හෝ ලී කෑලි වැටීමේ අවදානම).

2. රෝගියාට කතා කරන්න 🗣️
රෝගියා අසලට ගොස් උරහිසට තට්ටු කර ශබ්ද නගා කතා කරන්න. ඔහුට සිහිය තිබේදැයි බලන්න. සිහිය නැතිනම් වහාම 1990 සුවසැරිය ගිලන් රථ සේවාව අමතන්න.

3. "බෙල්ල සහ කොඳු ඇට පෙළ" පණ වගේ රකින්න ⚠️
උසකින් වැටුණු කෙනෙකුගේ කොඳු ඇට පෙළට හානි වෙන්න තියෙන ඉඩ වැඩියි.
* එහා මෙහා කරන්න එපා: රෝගියාව කෙළින් අතට හරවන්න හෝ හිස ඔසවන්න උත්සාහ කරන්න එපා.
* හිස කෙළින් තබා ගන්න: රෝගියාගේ හිස දෙපසින් ඔබේ දෑත් තබා හෙලවීමට නොදෙන ලෙස අල්ලාගෙන සිටින්න.

4. හුස්ම ගැනීම පරීක්ෂා කරන්න 🫁
රෝගියා හුස්ම ගන්නවාද කියා පපුව දෙස බලා තහවුරු කරගන්න. හුස්ම ගැනීමට අපහසු නම් පමණක්, හිස පිටුපසට නොනවා යටි හක්ක මෘදු ලෙස ඉදිරියට තල්ලු කරන්න (Jaw Thrust).

5. ලේ ගැලීමක් පවතී නම් 🩸
පිටතට පෙනෙන විශාල තුවාල ඇත්නම්, පිරිසිදු රෙදි කඩකින් තුවාලය මත තද කර ලේ ගැලීම පාලනය කරන්න.

6. වැදගත්ම දේ: රෝහලට ගෙන යන ක්‍රමය 🚑
* රෝගියාව සාමාන්‍ය විදියට අත් දෙකෙන් සහ කකුල් දෙකෙන් අල්ලා ඔසවන්න එපා.
* කොන්ද නොනැමෙන සේ තනි ලෑල්ලක් (Spine board) වැනි තද මතුපිටක් මතට රෝගියාව පෙරළා ගන්න.
* මෙහිදී කිහිප දෙනෙක් එකතු වී රෝගියාගේ හිස, කඳ සහ කකුල් එකම රේඛාවක තිබෙන සේ එකවර හරවන්න (Log Roll).

❌ නොකළ යුතු දේවල්:
* රෝගියාට සිහිය තිබුණත් බොන්න වතුර හෝ ආහාර දෙන්න එපා.
* කොට්ට තබා හිස ඔසවන්න එපා.
* වැටුණු රෝගියාව වාඩි කරවන්න හෝ ඇවිදවන්න උත්සාහ කරන්න එපා.

ඔබේ සුළු මැදිහත්වීම තවත් කෙනෙකුට දෙවැනි ජීවිතයක් ලබා දේවි! ❤️
Government Nurse

03/12/2025

𝐏𝐨𝐬𝐭 𝐍𝐨 𝟎𝟔.

🩺 𝐃𝐚𝐢𝐥𝐲 𝐇𝐞𝐚𝐥𝐭𝐡 𝐓𝐢𝐩𝐬 𝐰𝐢𝐭𝐡 මාස්ටර් යොමාල්

⚕️ සෞඛ්‍ය උපදෙස් සහිත හදිසි අවස්ථා බෑගය (The Go Bag)
හදිසි අවස්ථාවකදී නිවසින් පිටව යාමට සිදුවුවහොත් හෝ වෛද්‍ය පහසුකම් නොමැතිව සිටීමට සිදුවුවහොත්, මෙම බෑගය ඔබගේ සහ පවුලේ අයගේ සෞඛ්‍යය හා ආරක්ෂාව වෙනුවෙන් අතිශයින් වැදගත් වේ.

1. ප්‍රථමාධාර කට්ටලය සහ ඖෂධ (First Aid Kit and Medications)
මෙය සෞඛ්‍යමය වශයෙන් වඩාත්ම වැදගත් අංගයයි.
✅ ප්‍රථමාධාර කට්ටලයක්: බැන්ඩේජ්, ප්ලාස්ටර්, විෂබීජ නාශක දියර/ක්‍රීම්, කතුරු, වේදනා නාශක (පැරසිටමෝල් වැනි), උෂ්ණත්වමානයක් සහ මූලික ප්‍රතිකාර සඳහා අවශ්‍ය දෑ මෙයට ඇතුළත් විය යුතුය.
✅ නිත්‍ය ඖෂධ (මාත්‍රාව): නිදන්ගත රෝග (දියවැඩියාව, අධි රුධිර පීඩනය, ඇදුම ආදිය) සඳහා ඔබ නිතිපතා භාවිත කරන ඖෂධ, අවම වශයෙන් දින 3ක් සඳහා ප්‍රමාණවත් වන පරිදි, ඒවායේ මාත්‍රා සහ භාවිත කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳ සටහනක් සමග වෙනම ජලයට හානි නොවන බෑගයක අසුරන්න.
✅ වෛද්‍ය උපකරණ: ඉන්හේලර්, ඉන්සියුලින් පෙන්, ග්ලූකෝස් මීටරය වැනි ඔබට අත්‍යවශ්‍ය වන ඕනෑම වෛද්‍ය උපකරණයක්.

2. ආහාර සහ ජලය (Food and Water)
✅ බීමට සුදුසු ජලය: දිනකට පුද්ගලයෙකුට ලීටර 3ක් පමණ අවශ්‍ය වේ.හැකිනම් ජල බෝතල් කිහිපයක් අඩංගු විය යුතුය. පිරිසිදු ජලය නොමැතිව රෝග වැළඳීමේ අවදානම වැඩිය.
✅ නරක් නොවන ආහාර: ටින් කළ ආහාර, ශක්තිජනක බාර් (Energy Bars), සහ විජලනය වූ ආහාර (Dried Food) වැනි ක්ෂණික ශක්තිය ලබා දෙන දේවල් තබා ගන්න. ඒවායේ කල් ඉකුත් වීමේ දිනයන් පරීක්ෂා කිරීම වැදගත්ය.

3. වැදගත් ලේඛන (Important Documents)
ඔබගේ සෞඛ්‍ය තත්ත්වය පිළිබඳ තොරතුරු අඩංගු ලේඛන ඉතා වැදගත් වේ:
✅ උපත් සහතික, හැඳුනුම්පත්, වෛද්‍ය වාර්තා: රෝගී තත්ත්වයන් (ඇලර්ජි, රුධිර වර්ගය, නිදන්ගත රෝග තොරතුරු) සඳහන් වෛද්‍ය කාඩ්පත්, ප්‍රතිශක්තිකරණ වාර්තා (Immunization Records) සහ ඖෂධ ලැයිස්තු පිටපත්. හදිසි අවස්ථාවකදී වෛද්‍යවරුන්ට නිවැරදි ප්‍රතිකාර ලබා දීමට මෙය උපකාරී වේ.
✅ මුදල් සහ සම්බන්ධතා තොරතුරු: හදිසි අවස්ථාවකදී සම්බන්ධ කර ගත යුතු පුද්ගලයින්ගේ (වෛද්‍යවරයා, පවුලේ අය) දුරකථන අංක ලිඛිතව තබා ගන්න.

4. අමතර ඇඳුම් සහ සනීපාරක්ෂක ද්‍රව්‍ය (Extra Clothes and Hygiene Items)
✅ අමතර ඇඳුම්, මුඛ ආවරණ සහ සනීපාරක්ෂක ද්‍රව්‍ය: පිරිසිදු ඇඳුම් සහ සනීපාරක්ෂක ද්‍රව්‍ය මගින් රෝග පැතිරීම සහ ආසාදන ඇතිවීම පාලනය කළ හැකිය. අත් සෝදන දියර (Hand Sanitizer), දත් බුරුසු, සබන්, කාන්තාවන් සඳහා අවශ්‍ය ද්‍රව්‍ය සහ මුඛ ආවරණ (Face Masks) තිබිය යුතුය.
✅ තුවා/රෙදි කැබලි: තුවාල පිරිසිදු කිරීමට සහ ආවරණය කිරීමට උපකාරී වේ.

5. සන්නිවේදනය සහ ආලෝකය (Communication and Lighting)
✅ විදුලි පන්දම් සහ බැටරි: ආලෝකය නොමැති විට අනතුරු අවම කර ගැනීමට සහ මූලික කටයුතු කර ගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය වේ.
✅ පවර් බෑන්ක් සහිත දුරකථනය: හදිසි අවස්ථාවලදී උපකාරක සේවා (110, 119 වැනි) සම්බන්ධ කර ගැනීමට හැකිවන පරිදි දුරකථනය ආරෝපණය කර තබා ගැනීම.

💡 සෞඛ්‍යාරක්ෂිත උපදෙස්
හදිසි අවස්ථාවකදී මෙම බෑගය උපකාරී වන ආකාරය:
✴️ තුවාල කළමනාකරණය: ප්‍රථමාධාර කට්ටලය මගින් සුළු තුවාල, සීරීම් හෝ පිළිස්සුම් සඳහා වහාම ප්‍රතිකාර කර, ආසාදන ඇතිවීම වළක්වා ගත හැකිය.
✴️ නිදන්ගත රෝග කළමනාකරණය: ඔබගේ ඖෂධ අහිමි වීමකින් තොරව නියමිත වේලාවට ලබා ගැනීමට හැකිවීම ජීවිතාරක්ෂක විය හැකිය.
✴️ විජලනය වැළැක්වීම: පිරිසිදු ජලය අතේ තිබීමෙන් පාචනය, කොලරාව වැනි ජලයෙන් බෝවන රෝග සහ විජලනය වළක්වා ගත හැකිය.
✴️ පරිසරයෙන් ආරක්ෂාව: නිසි ඇඳුම් සහ සනීපාරක්ෂක ද්‍රව්‍ය භාවිතයෙන් සමේ රෝග සහ වෙනත් සනීපාරක්ෂාව ආශ්‍රිත රෝග වළක්වා ගත හැකිය.

මෙම බෑගය පහසුවෙන් ප්‍රවේශ විය හැකි ස්ථානයක තබා ගැනීමත්, එහි අඩංගු ද්‍රව්‍යවල කල් ඉකුත් වීමේ දින නිතිපතා පරීක්ෂා කිරීමත් අතිශයින් වැදගත් වේ.

Nurses Note

06/11/2025

𝐏𝐨𝐬𝐭 𝐍𝐨 𝟎𝟓 .

🩺 𝐃𝐚𝐢𝐥𝐲 𝐇𝐞𝐚𝐥𝐭𝐡 𝐓𝐢𝐩𝐬 𝐰𝐢𝐭𝐡 මාස්ටර් යොමාල්

🐍 සර්ප දෂ්ටනයකදී රෝහලට යන තෙක් කළ යුතු ප්‍රථමාධාර

සර්ප දෂ්ටනයකට ලක් වූ විට ඔබ කළ යුතු ප්‍රථම හා වැදගත්ම දේ වන්නේ කලබල නොවී නිවැරදිව ප්‍රතිචාර දැක්වීමයි.

I. 🥇 Golden Rule: බිය පාලනය කරගන්න
මරණ බිය සහ කලබල වීම සම්පූර්ණයෙන්ම පාලනය කරගන්න.

වැදගත්කම:
විෂ පැතිරීම පාලනය: කලබල වීමෙන් හෘද ස්පන්දනය වැඩි වී රුධිර සංසරණය වේගවත් වේ. මෙය විෂ ශරීරය පුරා ඉක්මනින් පැතිරීමට හේතු වේ. සන්සුන් වීමෙන් විෂ පැතිරීම මන්දගාමී වේ.

🔴 ජීවිතාරක්ෂාව: බොහෝ සර්පයන් විෂ සහිත නැත, විෂ සහිත වුවත් සෑම විටම විෂ ශරීරගත වන්නේ නැත. මරණ බිය නිසා ඇතිවන අධික කම්පනය (Shock) සහ හෘදයාබාධ තත්ත්වයන් වළක්වා ගැනීමට සන්සුන්කම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

II. 🦽 දෂ්ට කළ අවයවය නොසෙල්වා තබන්න (Immobilization)
දෂ්ට කළ අත හෝ කකුල හැකි තරම් නොසෙල්වා තබන්න.

🔴 ඇවිදින්න එපා: රෝගියාව ඔසවාගෙන යන්න හෝ වහාම ප්‍රවාහන මාධ්‍යයක් සූදානම් කරගන්න.

🔴පතුරු තැබීම (Splinting): දෂ්ට කළ අවයවය නොසෙල්වෙන සේ, ලී පතුරක් හෝ ඒ හා සමාන සෘජු දෙයක් තබා ලිහිල්ව වෙළීමෙන් තවදුරටත් චලනය වීම වළක්වා ගන්න.

🔴 හදවතට පහළින් තබන්න: හැකි නම්, දෂ්ට කළ ස්ථානය හදවතට වඩා පහළින් සිටින සේ තබන්න.

✅වැදගත්කම:
* වසා පද්ධතිය මන්දගාමී කිරීම
සර්ප විෂ ප්‍රධාන වශයෙන් පැතිරෙන්නේ මාංශ පේශි චලනය මත රඳා පවතින වසා පද්ධතිය හරහාය. නොසෙල්වීමෙන් මාංශ පේශි පොම්ප ක්‍රියාව නවතා, විෂ පැතිරීම වහාම මන්දගාමී කරයි.

🔰 රෝහලට යාමට කාලය: විෂ පැතිරීම මන්දගාමී වීමෙන් ප්‍රතිවිෂ ප්‍රතිකාර සඳහා රෝහලකට ළඟා වීමට අවශ්‍ය වටිනා කාලය ලැබේ.

III. 🧼 තුවාලය පිරිසිදු කිරීම සහ ආරක්ෂා කිරීම

🔴 තුවාලය සබන් සහ පිරිසිදු ජලයෙන් මෘදුව සෝදන්න.

🔴 තුවාලය පිරිසිදු වියළි ගෝස් හෝ රෙදි කැබැල්ලකින් ලිහිල්ව ආවරණය කරන්න.

🔴 දෂ්ට කළ ස්ථානය ආශ්‍රිතව ඇති මුදු, වළලු, බ්‍රේස්ලට්, හෝ තද ඇඳුම් වහාම ඉවත් කරන්න (ඉදිමීමට ඉඩ ඇති බැවින්).

IV. 🚗 වහාම රෝහලක් කරා යන්න

🔴 ප්‍රතිවිෂ ප්‍රතිකාර (Antivenom) ලබා දිය හැකි ළඟම ඇති ප්‍රධාන රෝහල වෙත හැකි ඉක්මනින්, ප්‍රමාදයකින් තොරව යන්න.

🔴 1990 ගිලන් රථ සේවාව ඇමතීම වඩාත් ඉක්මන් හා ආරක්ෂිත විය හැක.

🔴 දෂ්ටනය සිදු වූ නිශ්චිත වේලාව සහ පරිසරය (වත්තේ, නිවසේදී වැනි) පිළිබඳ තොරතුරු වෛද්‍යවරුන්ට ලබා දීමට සූදානම් වන්න.

🔴 වේදනාවට වෛද්‍ය උපදෙස් මත පැරසිටමෝල් පමණක් ලබා දෙන්න .

🚫✋ සර්ප දෂ්ටනයකදී කිසිසේත් නොකළ යුතු දේ

🔰තුවාලය කැපීම හෝ විෂ ඉරීම: මෙය තුවාලයට ආසාදන ඇති කරනවා මිස විෂ ඉවත් වන්නේ නැත.

🔰 තදින් පටි බැඳීම (Tourniquet): රුධිර ගමනය සම්පූර්ණයෙන්ම නතර වන සේ තදින් වෙළුම් පටි බැඳීමෙන් එම අවයවයේ පටකවලට බරපතල හානි (Gangrene) සිදු විය හැක.

🔰 අයිස් හෝ රසායනික ද්‍රව්‍ය දැමීම: තුවාලය මත අයිස්, කොන්ඩිස් වැනි කිසිදු රසායනික ද්‍රව්‍යයක් හෝ දේශීය බෙහෙත් වර්ගයක් යෙදීමෙන් වළකින්න.

🔰 ආහාර, බීම හෝ මත්පැන් දීම: වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලැබීමට පෙර කිසිදු ආහාරයක්, බීම වර්ගයක් හෝ මත්පැන් වර්ගයක් ලබා නොදෙන්න.

🔰 සර්පයාව ඇල්ලීම හෝ මරා දැමීම: සර්පයාව හඳුනා ගැනීමට උත්සාහ කරමින් කාලය නාස්ති නොකරන්න.

මෙම නිවැරදි ප්‍රථමාධාර පියවර අනුගමනය කිරීමෙන්, රෝගියාට ඉක්මනින් සහ ආරක්ෂා සහිතව රෝහල කරා ළඟා වීමට හැකි වනු ඇත.

#නර්සිංදැනුම Nurses Note

14/10/2025

𝐏𝐨𝐬𝐭 𝐍𝐨 𝟎𝟒.

🩺 𝐃𝐚𝐢𝐥𝐲 𝐇𝐞𝐚𝐥𝐭𝐡 𝐓𝐢𝐩𝐬 𝐰𝐢𝐭𝐡 මාස්ටර් යොමාල්

𝐀𝐢𝐫 𝐄𝐦𝐛𝐨𝐥𝐢𝐬𝐦

* IV නලයේ ඇති වායු බුබුළු රුධිර ප්‍රවාහයට ඇතුළු වුවහොත්, එයට "වායු එම්බෝලිසමයක්" (Air Embolism) ලෙස හඳුන්වන තත්ත්වය ඇති කළ හැකියි.

* මෙම වායු බුබුළු රුධිර නාල හරහා ගමන් කර, පෙනහළු වලට හෝ හෘදයට ගිය විට, එහිදී කුඩා රුධිර නාල අවහිර කරන්න පුළුවන්.

* විශාල වායු බුබුළක් හෘදයට ඇතුළු වුවහොත්, එය හෘදයේ ක්‍රියාකාරිත්වයට බාධා කර, රුධිරය පෙනහළු වෙත පොම්ප කිරීම නතර කළ හැකියි. මෙය ඉතා ඉක්මනින් මරණයට පවා හේතු විය හැකියි.

* කලාතුරකින්, මෙම බුබුළු මොළයට ගමන් කර ආඝාතයක් (Stroke) ඇති කිරීමටද ඉඩ තිබේ.

⛔ කුඩා බුබුළු එතරම් භයානකද?
* බොහෝ විට, ඉතා කුඩා වායු බුබුළු ශරීරයට ඇතුළු වුවහොත්, ඒවා පෙනහළු වලදී රුධිරයට අවශෝෂණය වී රෝග ලක්ෂණ ඇති නොකර නැතිවී යයි.

* නමුත් කොපමණ වාත ප්‍රමාණයක් භයානකදැයි නිශ්චිතවම කිව නොහැකි නිසාත්, ඇතැම් රෝගී තත්වයන් (උදා: හෘදයේ යම් යම් සංජානනීය දෝෂ) යටතේ කුඩා බුබුළු පවා භයානක විය හැකි නිසාත්, IV මාර්ගයේ කිසිදු වායු බුබුළක් නොතැබීමට වෛද්‍ය හා හෙද කාර්ය මණ්ඩලය දැඩිව වගබලා ගනී.

Attention ‼️

IV මාර්ගයක් රෝගියාට සවි කිරීමට පෙර සෑම විටම, එම නලය තුළ ඇති සියලුම වාතය පිටතට යන තුරු දියර පුරවා (Prime කිරීම) නිවැරදිව සකස් කිරීම අත්‍යවශ්‍යයි.

14/10/2025

With Government Nurse – I just got recognized as one of their top fans! 🎉

12/10/2025

𝐏𝐨𝐬𝐭 𝐍𝐨 𝟎𝟑

🩺 𝐃𝐚𝐢𝐥𝐲 𝐇𝐞𝐚𝐥𝐭𝐡 𝐓𝐢𝐩𝐬 𝐰𝐢𝐭𝐡 මාස්ටර් යොමාල්

𝐂𝐚𝐫𝐝𝐢𝐨𝐩𝐮𝐥𝐦𝐨𝐧𝐚𝐫𝐲 𝐑𝐞𝐬𝐮𝐬𝐜𝐢𝐭𝐚𝐭𝐢𝐨𝐧 - 𝐂𝐏𝐑

⛔ CPR යනු කුමක්ද?

හෘදයාබාධයක් (Cardiac Arrest) හෝ ශ්වසන අත්හිටුවීමක් (Respiratory Arrest) හේතුවෙන් හදවත ස්පන්දනය වීම නැවතී හෝ අක්‍රමවත් වූ විට මොළය හා අනෙකුත් වැදගත් ඉන්ද්‍රියයන් වෙත රුධිර සංසරණය පවත්වාගෙන යාමට සහ ඔක්සිජන් සැපයීමට භාවිතා කරන හදිසි ප්‍රථමාධාර ක්‍රියාවලියයි.

✅ CPR අවශ්‍ය අයෙකු හඳුනාගැනීම:

* පුද්ගලයා ප්‍රතිචාර නොදක්වයි (Unresponsive).
* සාමාන්‍ය පරිදි හුස්ම ගන්නේ නැත, නැතහොත් හුස්ම ගන්නේ අපහසුවෙනි (Agonal/Abnormal Breathing).
* (වෛද්‍ය නිලධාරීන් සහ පුහුණුව ලත් අය පමණක්) නාඩි (Pulse) නොමැති වීම.

I. සාමාන්‍ය ජනතාව (Lay Rescuers) සඳහා CPR (Hands-Only CPR)

හදිසියේ ඇද වැටුණු වැඩිහිටි පුද්ගලයෙකුට වඩාත් සුදුසු වන අතර එය ඉතා සරල ක්‍රමයකි.
පියවර (C-A-B මූලධර්මය):
* ආරක්ෂාව සහ ඇමතීම (Safety & Call):
* සිද්ධිය වූ ස්ථානය ආරක්ෂාකාරී දැයි පරීක්ෂා කරන්න.
* පුද්ගලයා ප්‍රතිචාර නොදක්වන්නේ නම් වහාම හදිසි සේවා අංකයට අමතන්න (1990/ වෙනත්), නැතහොත් වෙනත් කෙනෙකුට අමතන ලෙස පවසන්න. AED (Automated External Defibrillator) යන්ත්‍රයක් ඉල්ලා සිටින්න.
* පපුව තෙරපීම (Chest Compressions - C):
* පුද්ගලයා දැඩි, පැතලි මතුපිටක් මත පිටුපසට හරවා තබන්න.
* ඔබේ එක් අතක අත්ලෙහි පහළ කොටස පපුවේ මැද (තන පුඩු දෙක අතර) තබා, අනෙක් අත ඒ මත තබා ඇඟිලි අගුළුලන්න.
* දෑත් කෙළින් තබා, උරහිස් පපුවට ඉහළින් තබා, ශරීරයේ බර යොදා වේගයෙන් හා තදින් තෙරපන්න.
* වේගය: විනාඩියකට වාර 100 - 120 අතර.
* ගැඹුර: අවම වශයෙන් අඟල් 2 (සෙන්ටිමීටර 5).
* තෙරපීම් අතරතුර පපුව සම්පූර්ණයෙන්ම යථා තත්ත්වයට ඒමට ඉඩ දෙන්න.
* අත්-පමණක් CPR (Hands-Only CPR):
* පුහුණුවක් නොමැති නම්, හදිසි වෛද්‍ය ආධාර පැමිණෙන තෙක් හෝ පුද්ගලයා ප්‍රතිචාර දක්වන තෙක් නොනවත්වා පපුව තෙරපීම පමණක් සිදු කරන්න.

II. හෙද නිලධාරීන් සහ පුහුණු ලත් අය සඳහා CPR (Conventional CPR)

වෛද්‍ය පසුබිමක් ඇති හෝ පුළුල් ලෙස පුහුණුව ලත් අය ශ්වසන ආධාරය (Rescue Breaths) ද සමඟ සම්පූර්ණ CPR ක්‍රමය අනුගමනය කළ යුතුය.
පියවර (C-A-B මූලධර්මය):

* ආරක්ෂාව, ප්‍රතිචාරය සහ ඇමතීම (Safety, Response & Call):
* පළමුව ආරක්ෂාව තහවුරු කරන්න.
* පුද්ගලයා ප්‍රතිචාර නොදක්වන්නේ නම් සහ සාමාන්‍ය හුස්ම ගැනීමක් නොමැති නම්, වහාම හදිසි සේවා අමතා AED යන්ත්‍රයක් ගෙන එන ලෙස ඉල්ලා සිටින්න.
* පපුව තෙරපීම (Compressions - C):
* සාමාන්‍ය ජනතාවට අදාළ උපදෙස් පරිදිම පපුව තෙරපීම් සිදු කරන්න.
* සම්පීඩන: ශ්වසන අනුපාතය: වැඩිහිටියන් සඳහා 30:2 (පපුව තෙරපීම් 30 ක්, ශ්වසන ආධාර 2 ක්).
* වේගය/ගැඹුර: විනාඩියකට 100 - 120, අඟල් 2 ක්.
* ශ්වසන මාර්ගය විවෘත කිරීම (Airway - A):
* Head-Tilt, Chin-Lift (හිස පිටුපසට ඇලවීම, නිකට ඉහළට එසවීම) ක්‍රමය භාවිතයෙන් ශ්වසන මාර්ගය විවෘත කරන්න.
* ශ්වසන මාර්ගය අවහිර කරන දෑ තිබේදැයි ඉක්මනින් පරීක්ෂා කර ඉවත් කරන්න.
* ශ්වසන ආධාරය (Breathing - B):
* ශ්වසන මාර්ගය විවෘතව තබාගෙන නාස් පුඩු පින්ච් කරන්න.
* පුද්ගලයාගේ මුඛය ඔබේ මුඛයෙන් මුද්‍රා තබා තත්පර 1 බැගින් වූ හුස්ම දෙකක් දෙන්න.
* හුස්ම දෙන විට පපුව ඉහළට එසවේදැයි බලන්න.
* පපුව ඉහළට නොනැගෙන්නේ නම්, හිස ඇලවීමේ ඉරියව්ව නැවත සකස් කර නැවත උත්සාහ කරන්න.
* නොනවත්වා සිදු කිරීම (Continue):
* 30:2 අනුපාතයට (සම්පීඩන 30 සහ ශ්වසන ආධාර 2) පුනරාවර්තනය කරන්න.
* AED යන්ත්‍රයක් පැමිණි විගස එහි උපදෙස් අනුව ක්‍රියා කරන්න.
* වෛද්‍ය ආධාර පැමිණෙන තෙක් හෝ පුද්ගලයා ප්‍රතිචාර දක්වන තෙක් CPR දිගටම සිදු කරන්න.

🔰 සැලකිය යුතු කරුණු (Key Points):

* ගුණාත්මක භාවය: කාර්යක්ෂම CPR මඟින් දිවි රැක ගැනීමේ අවස්ථා වැඩි කරයි. තෙරපුම්වල වේගය, ගැඹුර, සහ තෙරපුම් අතර විවේක ගැනීම් අවම කිරීම ඉතා වැදගත් වේ.

* AED: හැකි ඉක්මනින් AED යන්ත්‍රයක් භාවිතා කිරීම හෘදයාබාධයකදී ජීවිතාරක්ෂක පියවරක් විය හැකිය.

* පුහුණුව: CPR පුහුණුව නිවැරදි තාක්ෂණය සහ විශ්වාසය ඇති කර ගැනීමට අත්‍යවශ්‍ය වේ.

11/10/2025

𝐏𝐎𝐒𝐓 𝐍𝐨 𝟎𝟐.

🩺 𝐃𝐚𝐢𝐥𝐲 𝐇𝐞𝐚𝐥𝐭𝐡 𝐓𝐢𝐩𝐬 𝐰𝐢𝐭𝐡 මාස්ටර් යොමාල්

𝐍𝐚𝐬𝐨𝐭𝐫𝐚𝐜𝐡𝐞𝐚𝐥 𝐒𝐮𝐜𝐭𝐢𝐨𝐧𝐢𝐧𝐠 – 𝐒𝐡𝐨𝐫𝐭 𝐍𝐨𝐭𝐞 𝐟𝐨𝐫 𝐍𝐮𝐫𝐬𝐞𝐬

Definition:
Nasotracheal suctioning is a sterile procedure used to remove secretions from the trachea and lower airways through the nose using a suction catheter.

⛔ Purpose:

🔰To maintain airway patency.
🔰To remove accumulated secretions.
🔰To improve oxygenation and ventilation.
🔰To prevent infection and aspiration.

⛔ Indications:

🔰Ineffective cough.
🔰Increased respiratory secretions.
🔰Gurgling or coarse breath sounds.
🔰Hypoxia or respiratory distress due to mucus buildup.

⛔ Equipment:

🔰Sterile suction catheter and gloves.
🔰Suction machine with tubing.
🔰Normal saline.
🔰Oxygen source.
🔰Lubricant (water-soluble).
🔰Personal protective equipment (PPE).

⛔ Procedure Steps:

🔹Explain procedure and ensure patient comfort.
🔹Wash hands and wear PPE.
🔹Pre-oxygenate the patient if needed.
🔹Lubricate the catheter tip.
🔹Gently insert catheter through nostril into trachea during inspiration.
🔹Apply suction (10–15 seconds) while withdrawing catheter in a rotating motion.
🔹Allow patient to rest and re-oxygenate between passes.
🔹Dispose of equipment and document the procedure.

⛔Precautions:

🔰Use sterile technique to prevent infection.
🔰Limit suction duration to avoid hypoxia.
🔰Observe patient for distress, cyanosis, or arrhythmias.
🔰Avoid excessive suction pressure.

⛔ Complications:

🔸Hypoxia.
🔸Trauma to nasal mucosa or trachea.
🔸Bradycardia (due to vagal stimulation).
🔸Infection.

Nursing Responsibilities:
✅Assess respiratory status before and after suctioning.
✅Monitor oxygen saturation and heart rate.
✅Provide emotional reassurance.
✅Maintain airway patency and record findings.

10/10/2025

⚕️ Stroke – Nursing Short Note

Types of Stroke

1.) Ischemic / Embolic

⏺️ Caused by blockage or clot
⏺️ Includes TIA (Transient Ischemic Attack) – lasts < 24 hrs
⏺️ Cerebral infarct – tissue death due to lack of blood flow

2.) Hemorrhagic

Caused by vessel rupture
Types: Intracranial, Subarachnoid, AV malformation

⛔ Left Hemisphere Stroke

▶️ Eyes deviate to LEFT
▶️ RIGHT-sided weakness or paralysis
▶ Right hemiplegia/hemiparesis
▶ Homonymous hemianopia
▶ Positive Babinski reflex
▶️ Aphasia (global, expressive, or receptive) — if dominant hemisphere affected
▶️ Most people have dominant left internal carotid artery

⛔ Right Hemisphere Stroke

▶️ Eyes deviate to RIGHT
▶️ LEFT-sided weakness or paralysis
▶ Left hemiplegia/hemiparesis
▶ Homonymous hemianopia
▶ Positive Babinski reflex
▶️ Emotionally labile (mood swings, poor judgment)

⛔ Ischemic Stroke – Nursing Management

▶️ Rule out hypoglycemia
▶️ Assess ABG and vital signs
▶️ Monitor BP:
▶ Treat only if SBP > 220 mmHg or DBP > 120 mmHg
▶ Avoid sudden BP drop → ↓ cerebral perfusion
▶️ IV access, O₂ therapy, cardiac monitoring
▶️ Baseline labs (CBC, electrolytes, glucose, coagulation)
▶️ CT scan within 25 minutes of arrival/onset
▶️ Decide on:
▶ Thrombolytic therapy (e.g., tPA)
▶ Supportive care (if not eligible)

⛔ Pontine Infarct (Brainstem Stroke)
“P” features:
⏺️ Apneustic breathing (abnormal prolonged inspiration)
⏺️ Pinpoint pupils
⏺️ Parasympathetic innervation dominant → loss of sympathetic control

Important Brain Areas (for understanding stroke effects)

⭕ Frontal lobe: Motor control, speech, judgment
⭕ Parietal lobe: Sensation, spatial awareness
⭕ Temporal lobe: Hearing, memory
⭕ Occipital lobe: Vision

Key Nursing Points

✅ Maintain airway and oxygenation
✅ Monitor neurological status frequently (GCS, pupils, limb strength)
✅ Maintain blood glucose
✅ Prevent complications (aspiration, contractures, DVT)
✅ Provide emotional support to patient & family

Nurses Note Government Nurse

09/10/2025

🩺 𝐃𝐚𝐢𝐥𝐲 𝐇𝐞𝐚𝐥𝐭𝐡 𝐓𝐢𝐩𝐬 𝐰𝐢𝐭𝐡 මාස්ටර් යොමාල්

නර්සිං ක්ෂේත්‍රයේ ඔබ වෙනුවෙන්ම වටිනාම දැනුම! 🧠

𝐍𝐮𝐫𝐬𝐞𝐬 𝐍𝐨𝐭𝐞 සමූහය හැමදාමත් වගේ ඔබට වැදගත් දේවල් ගෙනාවා. අද සිට අපි අලුත් වැඩක් පටන් ගන්නවා!

𝐍𝐮𝐫𝐬𝐢𝐧𝐠 ඔබ වෙනුවෙන්, ඔබේ වෘත්තීය ගමනට අලුත් පියවරක් තියන්න දිනපතාම වැදගත් කරුණු ඉතාමත් කෙටි සටහන් ලෙසින් ගෙන එන්නට අපි සූදානම්!

රැඳී සිටින්න අප සමඟම .....🤝

#නර්සිංදැනුම

12/06/2025

https://youtu.be/MFYvUE4HbPU?si=_s761aDP_0HYt85b

ResMed Stellar BiPAP යන්ත්‍රය යනු ශ්වසන අපහසුතා ඇති රෝගීන් සඳහා නිර්මාණය කරන ලද, උසස් තාක්ෂණයෙන් යුතු නො-ආක්‍රමණශීලී වාතාශ්‍.....

01/12/2024

ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට nursing diagnosis ඇතුලත් කර දේහයේ සියලුම පද්ධතීන් ආවරණය කෙරෙන පරිදි නිර්මාණය වූ Nursing care plan සරලව විස්තර කෙ⁣රෙන එකම නිර්මාණය මෙයයි .

PDF එකක් විදියට තියන මේ සම්පූර්ණ නිර්මාණය තුල ජීවී දේහයේ හැම පද්ධතියකටම අදාළව ⁣ප්‍රධාන රෝග තත්වයන් ගැන විස්තර කෙරෙනවා වගේම ඒ රෝගයෙන් පෙලෙන රෝගියකු ගැන විස්තරයක් සඳහන් කර ඊට අදාලව තමා හැම Nursing care plan එකක් ම පිළිවෙලකට වගු ගත කරල ඉතා සරලව නිර්මාණය කරල තියෙන්නේ .

PDF එකක් විදියට තියන නිසා, ඕනම අවශ්‍ය අවස්ථාවකදී පාවිච්චි කරන්න පුළුවන් සරල විදියට තමා නිර්මාණය කරල තියෙන්නේ .

ඇනවුම් කිරීමට

wa.me/94717383845 මේ හරහා whatsapp මාර්ගයෙන් සම්බන්ධ වන්න.