Thulasi pharmacy

29/12/2025

SGOT සහ SGPT (AST & ALT): ඔබේ අක්මාවේ රහස් පවසන "ලේඛනය" 🩺🍷

රුධිර පරීක්ෂණ වාර්තාවක අක්මාවේ නිරෝගීභාවය ගැන කියවෙන ප්‍රධානම සාධක දෙක තමයි SGOT සහ SGPT. ගොඩක් අය මේ අගයන් පොඩ්ඩක් වැඩි වුණත් "අක්මාව ඉවරයි" කියලා ලොකු බයකට පත් වෙනවා.

අද SRI LANKAN NURSE පිටුවෙන් අපි කතා කරමු මොකක්ද මේ ලිවර් එන්සයිම (Liver Enzymes) කියන්නේ? මේවා වැඩි වෙන්නේ ඇයි? සහ අක්මාව ආරක්ෂා කරගන්න අපි මොකද කරන්න ඕනේ කියලා.

අපේ සිරුරේ තියෙන ලොකුම රසායනාගාරය තමයි "අක්මාව". අපි කන බොන දේවල් ජීරණය කරන්න, විෂ ඉවත් කරන්න වගේම ශක්තිය ගබඩා කරන්නත් අක්මාව අත්‍යවශ්‍යයි. රුධිර පරීක්ෂණ වාර්තාවක තියෙන SGOT සහ SGPT කියන්නේ අක්මාව ඇතුලේ තියෙන එන්සයිම වර්ග දෙකකටයි.

1. මොකක්ද මේ SGOT සහ SGPT කියන්නේ?
* SGPT (ALT - Alanine Aminotransferase): මෙය ප්‍රධාන වශයෙන්ම තියෙන්නේ අක්මාව ඇතුළේ. ඒ නිසා අක්මාවට මොන යම් හෝ හානියක් වුණොත්, මේ එන්සයිමය රුධිරයට මුදා හැරෙනවා. අක්මාවේ තත්ත්වය මනින්න තියෙන හොඳම සාධකය මේකයි.

* SGOT (AST - Aspartate Aminotransferase): මෙය අක්මාවට අමතරව හදවත, මාංශ පේශි සහ වකුගඩු වලත් තියෙනවා. ඒ නිසා SGOT විතරක් වැඩි වුණොත් ඒක හෘදයාබාධයක හෝ මාංශ පේශි වල ප්‍රශ්නයක ලක්ෂණයක් වෙන්නත් පුළුවන්.

2. මේ අගයන් වැඩි වෙන්න බලපාන ප්‍රධාන හේතු
වාර්තාවේ අගයන් සාමාන්‍ය මට්ටමට වඩා වැඩි නම්, ඒකට මේ හේතු බලපාන්න පුළුවන්

* අධික ලෙස මත්පැන් පානය: මත්පැන් නිසා අක්මාවේ සෛල විනාශ වී මේ එන්සයිම රුධිරයට එකතු වෙනවා.

* තෙල් සහිත අක්මාව (Fatty Liver): වර්තමානයේ ගොඩක් අයට තියෙන ප්‍රශ්නයක්. අක්මාවේ මේදය තැන්පත් වීම නිසා ක්‍රියාකාරිත්වය අඩාල වෙනවා.

* ඖෂධ වල බලපෑම: දිගුකාලීනව ගන්නා සමහර වේදනා නාශක (උදා: පැරසිටමෝල් අධික ලෙස ගැනීම) සහ ප්‍රතිජීවක නිසා අක්මාවට හානි වෙන්න පුළුවන්.

* වෛරස් හෙපටයිටිස් (Hepatitis): A, B හෝ C වැනි වෛරස් ආසාදන නිසා අක්මාව ඉදිමීම.
* ක්ෂණික ආහාර (Fast Food): කෘතිම රසකාරක සහ අධික තෙල් සහිත කෑම අක්මාවට ලොකු බරක්.

3. සාමාන්‍ය අගයන් (Normal Ranges) කොපමණද?
සාමාන්‍යයෙන් මේ අගයන් ලැබ් එක අනුව සුළු වශයෙන් වෙනස් වෙන්න පුළුවන්:
* SGOT (AST): 5 - 40 U/L පමණ
* SGPT (ALT): 7 - 56 U/L පමණ
ඔබේ වාර්තාවේ අගය 100 ට වඩා වැඩියි නම්, ඒ ගැන අනිවාර්යයෙන්ම වෛද්‍ය අවධානය යොමු කළ යුතුයි.

4. අක්මාව අනතුරේ බව පවසන ලක්ෂණ
SGOT/SGPT වැඩි වෙද්දී ශරීරය මේ වගේ ලක්ෂණ පෙන්වන්න පුළුවන්:
* අධික මහන්සිය සහ පණ නැති ගතිය.
* කෑම අරුචිය සහ වමනය යන ගතිය.
* සම සහ දෑස් කහ පැහැ වීම (Jaundice).
* බඩේ දකුණු පැත්තේ ඉහළ ප්‍රදේශයේ වේදනාව.
* මුත්‍රා තද පැහැ වීම.

අක්මාව රැකගන්න උපදෙස්

අක්මාව කියන්නේ පුදුමාකාර ඉන්ද්‍රියයක්. ඒකට තමන්වම යථා තත්ත්වයට පත් කරගන්න පුළුවන් (Regeneration). හැබැයි අපි ඒකට උදව් කරන්න ඕනේ.

✅ මත්පැන් වලින් වැළකෙන්න: අක්මාවේ ලොකුම හතුරා මත්පැන්. එය සම්පූර්ණයෙන්ම නතර කිරීම හෝ සීමා කිරීම අනිවාර්යයි.
✅ සෞඛ්‍ය සම්පන්න ආහාර: එළවළු, පළතුරු සහ තන්තු අධික ආහාර වැඩිපුර ගන්න. රතු මස් සහ අධික තෙල් කෑම සීමා කරන්න.
✅ බර පාලනය: Fatty Liver තත්ත්වයෙන් මිදෙන්න නම් ශරීරයේ බර නිසි පරිදි පවත්වා ගන්න.
✅ වතුර බොන්න: දිනකට අවශ්‍ය පමණට පිරිසිදු ජලය පානය කිරීමෙන් විෂ ඉවත් කිරීමට අක්මාවට සහාය වෙන්න.
✅ ව්‍යායාම: දිනකට විනාඩි 30ක් වත් ක්‍රියාශීලී වෙන්න.

අවසාන වශයෙන්.
රුධිර පරීක්ෂණ වාර්තාවක SGOT/SGPT අගයන් වැඩි වුණාම බය වෙලා හොර වෙදකම් කරන්න යන්න එපා. අක්මාවට හානි කරන "අත්බෙහෙත්" නිසා තත්ත්වය තවත් නරක වෙන්න පුළුවන්. සුදුසුකම් ලත් වෛද්‍යවරයෙක් හමුවෙලා අවශ්‍ය කරන Liver Profile හෝ Ultrasound Scan එකක් මගින් නියම හේතුව හඳුනාගන්න.

ලැබී ඇති වටිනා ජීවිතය රැකගන්න අද සිටම ඔබේ අක්මාව ගැන සැලකිලිමත් වන්න. මේ ලිපිය තවත් කෙනෙකුට ප්‍රයෝජනවත් වෙයි කියලා හිතනවා නම් SHARE කරන්න.

නිරෝගී හෙටක් වෙනුවෙන් දැනුවත් වෙමු! 🩺❤️
ස්තූතියි!

✍️ SRI LANKAN NURSE
ඔබට මේ සම්බන්ධ ගැටලු තියෙනවාද? Comment එකක් දාන්න. මීළඟට කතා කළ යුතු මාතෘකාවත් අපට කියන්න.

20/12/2025

හදිසි හෘදයාබාධයකින් ජීවිතය බේරාගන්න අනිවාර්යයෙන් කළ යුතු රුධිර පරීක්ෂණ 5 මෙන්න

අද සමාජයේ අපට නිතර අසන්නට ලැබෙන ඉතාමත් කණගාටුදායක පුවතක් වන්නේ තරුණ හෝ මැදිවියේ අයෙක් හදිසි හෘදයාබාධයකින් මියයාමයි. බොහෝ විට මෙවැනි රෝගී තත්ත්වයන් කල්තියා හඳුනා ගැනීමට නොහැකි වීම ඊට ප්‍රධාන හේතුවක් වේ. අපගේ ශරීරය තුළ සිදුවන වෙනස්කම් පිටතට පෙනෙන රෝග ලක්ෂණ ලෙස මතු වීමට පෙර, රුධිරය තුළ යම් යම් රසායනික වෙනස්කම් සිදුවේ. "ලෙඩක් හැදුනම වියදම් කරනවාට වඩා ලෙඩ නොවී ඉන්න වියදම් කරන එක හොඳ ආයෝජනයක්" යන කියමන යථාර්ථයක් වන්නේ එබැවිනි. හෘද රෝග විශේෂඥයින් පෙන්වා දෙන ආකාරයට, නිසි කලට සිදු කරන රුධිර පරීක්ෂණ කිහිපයක් මගින් අනාගතයේ ඇති විය හැකි හෘදයාබාධ අවදානම කල් තියා හඳුනාගෙන ඊට පිළියම් යෙදීමට අපට හැකියාව ලැබේ.

හෘද සෞඛ්‍යය ගැන කතා කරන විට මූලිකවම සිදු කළ යුතු පරීක්ෂණය වන්නේ ලිපිඩ් ප්‍රොෆයිල් (Lipid Profile) පරීක්ෂණයයි. බොහෝ දෙනා මෙය හුදෙක් කොලෙස්ටරෝල් පරීක්ෂණයක් ලෙස පමණක් හැඳින්වුවද, එය ඊට වඩා පුළුල් විස්තරයක් ලබා දෙයි. මෙහිදී සම්පූර්ණ කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම පමණක් නොව, හිතකර කොලෙස්ටරෝල් (HDL), අහිතකර කොලෙස්ටරෝල් (LDL) සහ ට්‍රයිග්ලිසරයිඩ (Triglycerides) මට්ටම් ද වෙන වෙනම පරීක්ෂා කෙරේ. විශේෂයෙන්ම රුධිර නාල වල බිත්තිවල බැඳී අවහිරතා ඇති කළ හැකි LDL මට්ටම ඉහළ යාම සහ හෘදයට හිතකර HDL මට්ටම පහළ යාම හෘදයාබාධයකට අත වැනීමකි. එබැවින් වයස අවුරුදු 35 ඉක්මවූ පසු වසරකට වරක්වත් මෙම පරීක්ෂණය සිදු කර ගැනීම ඉතා වැදගත් වේ.

දෙවනුව ඉතාම වැදගත් වන්නේ රුධිරයේ සීනි මට්ටම පරීක්ෂා කිරීමයි. දියවැඩියාව සහ හෘද රෝග අතර ඇත්තේ ඉතා සමීප සම්බන්ධතාවයකි. රුධිරයේ සීනි මට්ටම දීර්ඝ කාලයක් ඉහළ මට්ටමක පැවතීම මගින් රුධිර නාල සහ ස්නායු පද්ධතියට හානි සිදු විය හැක. මේ සඳහා නිරාහාරව සිට කරන රුධිර පරීක්ෂණය (FBS) මෙන්ම, පසුගිය මාස තුනක සාමාන්‍ය සීනි මට්ටම පෙන්වන HbA1c පරීක්ෂණය ද සිදු කිරීම වඩාත් සුදුසුය. ඔබට දියවැඩියාව නැතත්, සීනි මට්ටම පාලනයකින් තොරව ඉහළ යාම හෘදයාබාධ අවදානම දෙගුණ කිරීමට හේතු විය හැකි බව වෛද්‍යවරු පෙන්වා දෙති.

සාමාන්‍ය පරීක්ෂණවලට අමතරව සිදු කළ යුතු තවත් විශේෂ පරීක්ෂණයක් වන්නේ Hs-CRP (High-sensitivity C-reactive Protein) පරීක්ෂණයයි. මෙය සාමාන්‍ය ජනතාව අතර එතරම් ප්‍රචලිත නොවූවත්, හෘද රෝග අවදානම හඳුනා ගැනීමට මෙය ඉතා ප්‍රබල දර්ශකයකි. ශරීරයේ අභ්‍යන්තරයේ, විශේෂයෙන්ම රුධිර නාල ආශ්‍රිතව පවතින ප්‍රදාහයන් හෙවත් ඉදිමුම් ස්වභාවයන් හඳුනා ගැනීමට මෙය උපකාරී වේ. කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම සාමාන්‍ය අගයක තිබුණද, මෙම Hs-CRP අගය ඉහළ මට්ටමක පවතී නම් එයින් කියවෙන්නේ රුධිර නාල අවහිර වීමේ සහ හෘදයාබාධයක් ඇතිවීමේ ප්‍රවණතාවක් ඇති බවයි.

රුධිරයේ හෝමොසිස්ටීන් (Homocysteine) මට්ටම පරීක්ෂා කිරීම ද හෘද සෞඛ්‍යය සඳහා අත්‍යවශ්‍ය කරුණකි. හෝමොසිස්ටීන් යනු ඇමයිනෝ අම්ල වර්ගයක් වන අතර, එහි මට්ටම රුධිරය තුළ අසාමාන්‍ය ලෙස ඉහළ යාම රුධිර නාලවල ඇතුළත බිත්තිවලට හානි කිරීමටත්, රුධිර කැටි ගැසීමේ අවදානම වැඩි කිරීමටත් හේතු වේ. විටමින් B වර්ගවල ඌනතාවය නිසා බොහෝ විට මෙම තත්ත්වය ඇති විය හැකි අතර, මෙය කල් තියා හඳුනා ගැනීමෙන් විටමින් ඌනතා මඟහරවා ගෙන හෘද රෝග මෙන්ම ආඝාතය (Stroke) වැළඳීමේ අවදානම ද අවම කර ගත හැකිය.

අවසාන වශයෙන්, ඔබේ වකුගඩු වල ක්‍රියාකාරිත්වය පෙන්වන පරීක්ෂණ (Serum Creatinine සහ eGFR) සහ රුධිරයේ ඇති ලවණ (Electrolytes) මට්ටම පරීක්ෂා කිරීම ද වක්‍රාකාරව හෘද සෞඛ්‍යයට වැදගත් වේ. අධි රුධිර පීඩනය නිසා වකුගඩු වලට හානි විය හැකි සේම, වකුගඩු රෝග නිසා හෘදයට ද බලපෑම් ඇති විය හැක. එබැවින් හුදෙක් පපුවේ වේදනාවක් එනතුරු බලා නොසිට, වෛද්‍ය උපදෙස් මත මෙවැනි මූලික රුධිර පරීක්ෂණ සිදු කර ගැනීමෙන් ඔබට වටිනා ජීවිතය ආරක්ෂා කර ගත හැක. රෝගය වැළඳී ප්‍රතිකාර කිරීමට වැය කරන මුදලට වඩා, රෝගය වළක්වා ගැනීමට වැය කරන මුදල හා කාලය සැමවිටම ලාභදාායක බව මතක තබා ගන්න.

06/12/2025

11/11/2025

✅✅✅Valid till december 31st

16/01/2025

✳️වෝෆරීන් ( Wafarin) ප්‍රතිකාරය පිළිබඳව ඔබ දැනුවත්ද?

✳️වෝෆරීන් ඖෂධය ලබාගන්නා ජනතාව දැනුවත් කිරීමට මෙම ලිපිය වෙන් කරනවා.

✳️ඔබේ ශරීරය තුල රුධිරය කැටි නොගැසී පවත්වා ගැනීමට ස්වභාවික ආරක්ෂණ යාන්ත්‍රණයක් ක්‍රියාත්මක වෙනවා.යම් රෝගී තත්ත්වයක් නිසා රුධිරය කැටි ගැසීමේ හැකියාව ඉහළ ගියහොත් එමගින් ඇතිවන ලේ කැටි ශරීරයේ කොතැනක හෝ රුධිර නාලයක සිරවීම නිසා අංශභාගය ,හෘදයාබාධ ,පෙනහළු වල ලේ කැටි හිරවීම,ප්‍රධාන ශිරාවල රුධිර කැටි ඇතිවීම, මරණය ආදී බරපතල තත්ත්ව ඇතිවිය හැකියි.

✳️ඔබ ලබාගන්නා වෝෆරින් පෙත්ත මගින් එවැනි අහිතකර රුධිරකැටි ඇතිවීම වළක්වාලයි.

✳️ වෝෆරින් පෙතිවල අඩංගු වන්නේ වෝෆරින් සෝඩියම් නැමැති රසායනික ද්‍රව්‍යයි.

✳️වෝෆරින් පෙත්තේ මාත්‍රාව INR නම් විශේෂ පරීක්ෂණය මත තීරණය වේ.

✳️මෙය ගබඩා කිරීමේදී තෙතමනයට හෝ අධික තාපයට නිරාවරණය නොවන පරිදි සිසිල් වියළි ස්ථානයක ළමයින්ගෙන් ඈත් වන සේ ගබඩා කරන්න.

✳️වෝෆරින් පෙත්ත නිවැරදිව ලබා ගන්නේ කෙසේද?

💊සෑම දිනයකම එකම වේලාවට ගත යුතුයි .සුදුසුම වේලාව සවස පහයි.

💊ඖෂධය ශරීරයට හොඳින් අවශෝෂණය වන්නේ ආහාර නොමැතිව ගත්විටය.

💊සාමාන්‍යයෙන් වෝෆරින් ගැනීමට පැයකට පෙර හෝ වෝෆරින් ගෙන පැයක් යනතුරු වෙනත් ආහාර ගැනීමෙන් වලකින්න.

💊නියමිත ඖෂධ මාත්‍රාව පමණක් ලබා ගන්න.නිර්දේශ ප්‍රමාණයට අඩුවෙන හෝ වැඩිවෙන ලෙස ලබා ගැනීමෙන් වලකින්න.

💊බෙහෙත් වල හැඩය පැහැය මාත්‍රාව කලින් කලට වෙනස් වන විටදී එය ඖෂධ වේදියාගෙන් විමසන්න.

💊නියම කර ඇති පරිදි INR පරීක්ෂණ සිදුකර සායනයට වාර්තාව රැගෙන යන්න.

💊සායන වලට සහභාගී නොවී ඖෂධ පාමසි වලින් ගෙන භාවිතා කිරීමෙන් වළකින්න.

💊වෛද්‍ය නියමයකින් තොරව හිතුමතේට මෙම පෙත්ත නතර කිරීම සිදු නොකළ යුතුයි.

💊යම් හෙයකින් ඔබට එක් මාත්‍රාවක් අතපසු වුවහොත් මතක් වූ සැණින් ලබා ගන්න.පසු දින වන තෙක් අතපසුවීම සිහිපත් නොවුනහොත් පසුදා මාත්‍රාව පමණක් ලබාගන්න.

✳️ වෝෆරින් පෙත්ත ලබා ගන්නා ඔබ යම් රෝගයකට බෙහෙතක් ලබා ගැනීමට වෛද්‍යවරයෙකු වෙත යන මොහොතේදී ඔබ වෝෆරින් ලබාගන්නා බව පැවසිය යුතුයි.ශල්‍ය කර්මයකට ප්‍රථම හෝ දතක් ගැලවීම වැනි අවස්ථාවලදී ඔබ වෝෆරින් ගන්නා බව පැවසීම වැදගත්ය.

✳️වෝෆරින් පෙති භාවිතයෙන් ඇති විය හැකි ගැටලු මොනවාද?

🔅ප්‍රධානතම අතුරු ආබාධය නම් අධික ලෙස රුධිර වහනය වීම ඇතිවිය හැකිවීමයි.

🔅නාසයෙන් ලේ ගැලීම
🔅තද දුඹුරු හෝ රතු පැහැයෙන් මුත්‍ර පිටවීම
🔅රතු හෝ කළු පැහැති මළ පිටවීම
🔅දත් මදින විට විදුරු මසින් ලේ වහනය වීම
🔅කැපුම් තුවාල සිදුවූ විට නොනැවතී රුධිර වහනය වීම

මීට අමතරව,

🔅තදබල හිසරදය, ක්ලාන්තය,අත පය පණ නැති වීම ,ඔක්කාරය, වමනය
🔅මුහුණ කකුල් ඉදිමීම ඇස් කහ වීම
🔅ඔසප් කාලයේදී අධික ලෙස රුධිර වහනය
🔅සම මතුපිට ඇතිවන නිල් හෝ කළු පැහැති ලේ පැල්ලම්
🔅අර්ශස් තුවාල වලින් දිගටම ලේ ගැලීම

ආදිය ඇති විය හැකියි.

✳️ඉහත සඳහන් අවස්ථාවක් මතුවුවහොත් වෝෆරින් පෙත්ත නවත්තා වහාම වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහා යොමු විය යුතුයි.

✳️වෝෆරින් පෙත්ත ලබා ගන්නා ඔබ දැනුවත් වී සිටිය යුතු තවත් වැදගත් කරුණු මොනවාද?

🌼 විටමින් K බහුලව අඩංගු ආහාර( ගෝවා, බ්‍රොකලි ,නිවිතියා, සලාද කොළ,පලාවර්ග ,හරිත තේ, කොළ බෝංචි,කොල ඇපල්, අලිපේර ,කොළ මිදී) වැනි තද කොළ පැහැති ආහාර වැඩිපුර ගැනීමෙන් වලකින්න.🥬🥦🫛🥑🍏

🌼මස් වර්ග හා කිරි සීමා සහිතව ආහාරයට ගන්න

🌼මත්පැන් භාවිතය නිසාද මෙම ඖෂධය ක්‍රියාකාරීත්වයට බාධා ඇති විය හැකියි

🌼විශේෂයෙන් පාරම්පරික ඖෂධ වර්ග,විටමින් වර්ග, වේදනා නාශක වැනි දේ හිතුමතේට ලබා ගැනීමෙන් වලකින්න.

🌼ඔබ වෝෆරින් පෙත්ත ලබාගන්නා බවට සඳහන් කරන හැඳුනුම්පතක් හෝ කාඩ් පතක් ළඟ තබා ගැනීම හදිසි අවස්ථාවකදී බෙහෙවින් ප්‍රයෝජනවත් වේ.

✳️වෝෆරින් ඖෂධය ලබා ගන්නා ඔබ ඉහත සඳහන් කරුණු පිළිබඳ දැනුවත් වී අන් අයවත් දැනුවත් කරන්න.

කායික රෝග විශේෂඥ වෛද්‍ය
ලක්නාත් වෙලගෙදර