12/01/2026
ස්වයං පියයුරු පරීක්ෂාව
ස්වයං පියයුරු පරීක්ෂාව (Self Breast Examination - SBE) යනු ඔබේ පියයුරු වල ස්වභාවය ගැන ඔබම අවබෝධයක් ලබා ගැනීමයි. මෙය මසකට වරක් නිවැරදිව සිදු කිරීමෙන්, යම් වෙනසක් ඇති වුවහොත් එය ඉතා ඉක්මනින් හඳුනා ගැනීමට ඔබට හැකි වේ.
මෙය සිදු කළ යුතු නිවැරදි ආකාරය පියවරෙන් පියවර පහත දැක්වේ.
1. සුදුසුම කාලය තෝරා ගැනීම
* මාසික ඔසප් වීම සිදුවන කාන්තාවන්: ඔසප් වීම ආරම්භ වී දින 7ත් 10ත් අතර කාලය මේ සඳහා වඩාත් සුදුසුය. (මෙම කාලයේදී පියයුරු වල හෝමෝන නිසා ඇතිවන තද ගතිය සහ මෘදු බව අඩුවන බැවිනි).
* ආර්තවහරණය වූ (ඔසප් වීම නතර වූ) හෝ ගර්භණී කාන්තාවන්: සෑම මසකම ඔබට පහසු එකම දිනයක් තෝරා ගන්න (උදාහරණයකට: සෑම මාසයකම පළමු වෙනිදා හෝ ඔබේ උපන් දිනය යෙදෙන දිනය).
පියවර 1: කැඩපතක් ඉදිරිපිට බැලීම (Visual Inspection)
හොඳින් ආලෝකය ඇති ස්ථානයක, විශාල කැඩපතක් ඉදිරිපිටට ගොස් ඔබේ සිරුරේ ඉහළ කොටස නිරාවරණය කරගන්න. පහත ඉරියව් වල සිට පියයුරු දෙස හොඳින් බලන්න:
* දෑත් දෙපසට දමාගෙන (සැහැල්ලුවෙන්): කෙලින් සිටගෙන දෑත් දෙපසට දමා, පියයුරු වල ප්රමාණය, හැඩය, වර්ණය හෝ සමේ යම් වෙනසක් (රැලි වැටීම්, වළ ගැසීම්) ඇත්දැයි බලන්න.
* දෑත් ඉහළට ඔසවා: දෑත් ඉහළට ඔසවා හිස පිටුපසින් බැඳගන්න. පෙර පරිදිම වෙනස්කම් ඇත්දැයි බලන්න. (මෙම ඉරියව්වෙන් පියයුරේ යට කොටස හොඳින් නිරීක්ෂණය කළ හැක).
* ඉඟටියට අත තබා: දෑත් ඉඟටිය මත තබා තද කරන්න (පපුවේ මාංශ පේශී තද වන සේ). මදක් ඉදිරියට නැමී පියයුරු දෙස බලන්න.
මෙම සෑම ඉරියව්වකදීම තන පුඩු ඇතුළට නෙරා යාමක් හෝ වෙනසක් ඇත්දැයි විශේෂයෙන් බලන්න.
පියවර 2: ස්නානය කරන විට ඇල්ලීම (Palpation while Standing/Showering)
බොහෝ අයට ස්නානය කරන විට සබන් ගා තෙත් වූ සම මත ඇඟිලි පහසුවෙන් එහා මෙහා ගෙන යා හැකි නිසා ගැටිති හඳුනා ගැනීම පහසුය.
* එක් අතක් (උදා: දකුණු අත) ඉහළට ඔසවා හිස පිටුපසින් තබාගන්න.
* වම් අතේ ඇඟිලි තුනක (දබර, මැද සහ වෙද ඇඟිලි) පැතලි කොටස (ඇඟිලි තුඩු නොවේ) භාවිතා කරන්න.
* ඔසවා ඇති අත පැත්තේ පියයුර (දකුණු පියයුර), සම්පූර්ණයෙන්ම ආවරණය වන පරිදි ඇඟිලි රවුමට කරකවමින් පරීක්ෂා කරන්න.
* කිහිල්ලේ සිට පියයුර දෙසටත්, පියයුර වටාත්, තන පුඩුව අවටත් ගැටිති හෝ තද වීම් ඇත්දැයි බලන්න.
* අනෙක් පියයුර සඳහාද අත් මාරු කර මෙය සිදු කරන්න.
පියවර 3: ඇඳ මත හාන්සි වී පරීක්ෂා කිරීම (Palpation Lying Down)
මෙය වඩාත්ම වැදගත් පියවරයි. ඔබ උඩුබැලි අතට හාන්සි වූ විට පියයුරු පටක පපුව මත සමව පැතිරෙන නිසා ගැටිති හඳුනා ගැනීම ඉතා පහසු වේ.
* ඇඳ මත උඩුබැලි අතට හාන්සි වන්න.
* පරීක්ෂා කිරීමට බලාපොරොත්තු වන පියයුර පැත්තේ (උදා: දකුණු පැත්තේ) උරහිසට යටින් කුඩා කොට්ටයක් හෝ නැමූ තුවායක් තබන්න. එම පැත්තේ අත (දකුණු අත) හිසට යටින් තබන්න.
* වම් අතේ ඇඟිලි තුනක (දබර, මැද, වෙද) පැතලි කොටස භාවිතා කරන්න.
* ඇඟිලි කුඩාවට රවුමට කරකවමින් (කාසියක ප්රමාණයට) මුළු පියයුරම පරීක්ෂා කරන්න.
* පීඩනය වෙනස් කරන්න: සෑම ස්ථානයකම පීඩන මට්ටම් 3ක් භාවිතා කරන්න:
* මතුපිටින්: සමට යටින් ඇති පටක දැනීමට මදක් තද කරන්න.
* මධ්යස්ථව: ඊට ටිකක් වැඩිපුර තද කරන්න.
* ගැඹුරට: පපුවේ ඉල ඇට වලට දැනෙන සේ තද කරන්න.
* සම්පූර්ණ ප්රදේශය ආවරණය කරන්න: උරහිස් අස්ථියේ (Clavicle) සිට පියයුරට පහළින් ඉල ඇට දක්වාත්, කිහිල්ලේ සිට පපුව මැද අස්ථිය (Sternum) දක්වාත් සම්පූර්ණ ප්රදේශය ක්රමානුකූලව (ඉහළ සිට පහළට තීරු ලෙස හෝ රවුමට) පරීක්ෂා කරන්න. කිහිලිය ප්රදේශය හොඳින් පරීක්ෂා කිරීමට අමතක නොකරන්න.
* තන පුඩුව පරීක්ෂා කිරීම: අවසානයේදී, තන පුඩුව මාපටැඟිල්ල සහ දබරැඟිල්ල අතරට ගෙන මෘදු ලෙස මිරිකා බලන්න. ලේ මිශ්ර හෝ වෙනත් දියරයක් පිටවේදැයි බලන්න.
* අනෙක් පියයුර සඳහාද කොට්ටය සහ අත් මාරු කර මෙම සම්පූර්ණ ක්රියාවලියම නැවත කරන්න.
යම් වෙනසක් දැනුනොත් කුමක් කළ යුතුද?
ඔබට යම් ගැටිත්තක්, තද වීමක් හෝ ඉහත සඳහන් කළ වෙනසක් දැනුනොත්, බිය නොවන්න. පියයුරු වල ඇතිවන ගැටිති බොහොමයක් පිළිකා නොවේ.
නමුත්, එය තහවුරු කර ගැනීම සඳහා ප්රමාද නොවී වහාම ඔබේ පවුලේ වෛද්යවරයා හෝ ළඟම ඇති රෝහලේ වෛද්යවරයෙකු හමු වී පරීක්ෂා කරවා ගැනීම අනිවාර්ය වේ.