14/01/2026
මානසික පීඩනය, කාන්සාව සහ විශාදය (Anxiety & Depression) ධර්මයෙන් ජයගන්නේ කොහොමද? 🧘♂️✨
අද කාලයේ අපේ සමාජයේ බොහෝ දෙනෙක් නිහඬව පීඩා විඳින තත්ත්වයන් දෙකක් තමයි Anxiety සහ Depression කියන්නේ. මේවා හුදෙක් ලෙඩ රෝග විතරක් නෙවෙයි, අපේ සිතුවිලි ක්රියාවලියේ ඇතිවන ගැටුම්කාරී තත්ත්වයන්. බුදු දහමට අනුව මේ පීඩාවන්ගෙන් මිදීමට සතිය වැඩීමට අමතරව අපට කළ හැකි ප්රායෝගික අභ්යාස කිහිපයක් තියෙනවා.
1. සිතුවිලි යනු "ඔබ" නොවන බව වටහා ගැනීම
Anxiety වලදී අපිට දැනෙන්නේ අනාගතයේ මොකක් හරි නරක දෙයක් වෙයි කියන බයයි. Depression වලදී වෙන්නේ අතීතයේ වුණු දෙයක් ගැන පසුතැවීමයි. මේ අවස්ථා දෙකේදීම අපි කරන්නේ ඒ සිතුවිල්ල "මම" කියලා අල්ලගන්න එකයි. බුදුන් වහන්සේ දේශනා කළේ සිතුවිලි කියන්නේ අහසේ පා වෙන වලාකුළු වගේ දෙයක් බවයි. වලාකුළක් ආ විට අහස කළු වුණත්, වලාකුළ ගිය පසු අහස නැවත පැහැදිලි වෙනවා. ඒ වගේම, ඔබේ සිතට එන බය හෝ දුක දෙස නිරීක්ෂකයෙක් විදිහට බලන්න පුරුදු වෙන්න. "මට බය හිතෙනවා" කියනවා වෙනුවට "දැන් මගේ සිතේ බයක් උපදී තිබෙනවා, ඒකත් ටික වෙලාවකින් නැති වෙලා යනවා" කියලා හිතන්න.
2. මෛත්රිය: තමන්ටම සමාව දීමේ කලාව
බොහෝ විට Depression ඇති වන්නේ තමන් අතින් වුණු වැරදි ගැන හිතමින් තමන්ටම දොස් පවරා ගැනීම නිසයි. මේ තත්ත්වයෙන් මිදෙන්න තියෙන හොඳම බෙහෙත මෙත්තා භාවනාවයි. හැමදාම උදේ සහ රාත්රියේ විනාඩි කිහිපයක් "මම මටම සමාව දෙමි, මම මටම ආදරය කරමි, මම නිදුක් වෙම්වා" කියලා අවංකවම ප්රාර්ථනා කරන්න. ඔබ ඔබටම මෛත්රිය කරන විට, හිතේ තිබෙන රළු සහ බර ගතිය ඉබේම අඩු වෙලා යනවා. තමන්ට ආදරය නොකරන කෙනෙකුට ලෝකයට ආදරය කරන්න බැහැ වගේම හිතේ සහනයක් ඇති කරගන්නත් බැහැ.
3. "සබ්බේ සංඛාරා අනිච්චා" (සියල්ල අනිත්යයි)
අපේ සිතේ ඇතිවන ඕනෑම වේදනාවක් සංස්කාරයක්. සංස්කාරයක ස්වභාවය තමයි ඇති වෙලා නැති වෙලා යන එක. ඔබ දැන් අත්විඳින මේ දරුණු මානසික පීඩනයත් අනිත්යයි. එය සදාකාලික නැහැ. "මේකත් ගෙවී යාවි" කියන දර්ශනය නිතර සිහිපත් කරන්න. බුදු දහමේ උගන්වන ධාතු මනසිකාරයට අනුව, ඔබේ සිරුරේ ඇතිවන ගැස්ම හෝ හුස්ම වේගවත් වීම හුදෙක් වායෝ ධාතුවේ වෙනස් වීමක් පමණයි. එය "මම" නොවන බවත් පදාර්ථයේ හැසිරීමක් බවත් දකින විට, Anxiety එක නිසා ඇතිවන කායික අපහසුතා වලට තිබෙන බය නැති වී යනවා.
4. වර්තමාන මොහොතේ ජීවත් වීම
අපේ සියලුම මානසික ප්රශ්න තියෙන්නෙ අතීතයේ හෝ අනාගතයේ. මේ මොහොතේ කිසිම ප්රශ්නයක් නැහැ. ඔබ දැන් මේ ලිපිය කියවනවා නම්, ඒ කියවන දේ ගැන විතරක් හිතන්න. ඔබ වතුර බොනවා නම් ඒ වතුරේ සීතල, ඒක උගුරෙන් පහළට යන විදිහ ගැන විතරක් අවධානය දෙන්න. මේ විදිහට ඉතාම සරල කාර්යයන් පවා සිහියෙන් කරන කොට, ඔබේ මනසට අතීතයට හෝ අනාගතයට දුවන්න වෙලාවක් ඉතිරි වෙන්නේ නැහැ. සැබෑ නිදහස තිබෙන්නේ මේ මොහොතේ විතරයි.
ඉතින් ධර්මය කියන්නේ හුදෙක් පොත්වල තියෙන දෙයක් නෙවෙයි, ඒක ඔබේ සිත සුවපත් කරන මහා ඖෂධයක්. සිතුවිලි වලට රැවටෙන්න එපා, ඒවා දෙස උපේක්ෂාවෙන් බලන්න. ඔබ ඔබවම අගය කරන්න, ඔබටම මෛත්රිය කරන්න. සැනසීම තිබෙන්නේ සිතුවිලි නැවැත්වීම තුළ නෙවෙයි, සිතුවිලි වල අනිත්ය බව අවබෝධ කර ගැනීම තුළයි.
තෙරුවන් සරණයි! 🙏
✍️ AmaNi
උපුටාගැනීමකි