13/01/2026
“Vetëm shëndeti është gjëja më e rëndësishme” - themi kur dikush sëmuret, kur dëgjojmë për një tragjedi ose kur duam ta ngushëllojmë dikë. Por pyetja është: a jetojmë vërtet sipas kësaj vlere apo mbetet një fjali boshe?
Shumica e sëmundjeve nuk fillojnë papritmas, por zhvillohen me kalimin e viteve: diabeti, sëmundjet e zemrës, kanceri, sëmundjet kronike të mushkërive. Ato lidhen drejtpërdrejt me stilin e jetës - dieta, aktiviteti fizik, pirja e duhanit, alkooli, stresi, gjumi, ajri i ndotur...
Parandalimi do të thotë kontrolle në kohë, zakone të shëndetshme dhe zbulim i hershëm. Është shumë më i lirë dhe më efektiv se trajtimi, por paradoksalisht - është më pak popullor.
Për shembull, njerëzit janë të gatshëm të paguajnë për terapi të shtrenjta dhe shkojnë për kontrolle të rregullta sistematike, të cilat më shpesh janë falas. Shumë shkojnë te mjeku vetëm kur dhimbja bëhet e padurueshme dhe atëherë sëmundja për fat të keq është tashmë në një fazë të avancuar. Ky është një tregues i qartë se nuk e vlerësojmë shëndetin ndërsa e kemi.
Sot, njerëzit janë të informuar. Ne e dimë se pirja e duhanit vret, se ushqimi i shpejtë është i dëmshëm, se mosaktiviteti fizik çon në sëmundje. Por njohuria nuk do të thotë gjithmonë sjellje. Njerëzit shpesh i shtyjnë vendimet e shëndetshme me justifikime: "Nuk kam kohë", "Do të filloj të hënën", "të gjithë vdesin nga diçka". Kjo indiferencë ndaj trupit të vet është një formë e vetëshkatërrimit të heshtur.
Parandalimi kërkon disiplinë dhe mendim afatgjatë - diçka që nuk përshtatet lehtë në një stil jetese të shpejtë, stresues dhe hedonist. Shëndeti nuk humbet menjëherë, por çdo ditë, me zgjedhje të vogla të këqija.
Në shumë mjedise është më e lehtë të blesh cigare sesa fruta dhe perime të freskëta (dhe pyes veten se sa të shëndetshme janë ato pas spërkatjes së pakontrolluar të insekticideve dhe pesticideve të marra "në natyrë").
Të gjithë flasin për shëndetin, por një jetë e pashëndetshme promovohet sistematikisht.
Shëndeti nuk duhet të jetë vetëm një përgjegjësi personale, por edhe një vlerë kolektive. Parandalimi nuk është një shpenzim, por një investim - në potencialin njerëzor, në të ardhmen e shoqërisë.
Shprehja "vetëm shëndeti është gjëja më e rëndësishme" do të ketë kuptim vetëm kur të fillojmë të sillemi në përputhje me të. Kur të investojmë në parandalim, kur të respektojmë trupat tanë dhe kur shoqëria vendos një person të shëndetshëm para fitimit. Derisa të ndodhë kjo, ajo fjali do të mbetet një banalitet i thënë bukur, por bosh.
