04/01/2023
မင်္ဂလာပါ...ဒီတစ်ပတ်မှာတော့ မြန်မာနိုင်ငံမှာ အတွေ့ရအရမ်းမများပေမယ့် ဂရုစိုက် ကုသသင့်တဲ့ အတက်ရောဂါ (epilepsy) အကြောင်း ပြောပြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရောဂါကို မြန်မာလို ဝက်ရူးပြန်ရောဂါလို့လည်း ခေါ်ကြပါတယ်။ Data တွေအရ မြန်မာလူမျိုး အယောက် ၁၀၀၀မှာ ၂ယောက်နီးပါး ဒီရောဂါ ဖြစ်တတ်တာမို့ ရောဂါနဲ့ဆိုင်တဲ့ ဆောင်ရန်၊ ရှောင်ရန် အချက်လေးတွေကို အားလုံးသိအောင် ဝေမျှပေးချင်ပါတယ်။
တက်ခြင်းဆိုသည်မှာ ဦးနှောက်အတွင်းရှိ လျှပ်စီးကြောင်းများ ရုတ်တရက်မူမမှန်ပြောင်းလဲမှုကြောင့် ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံး တောင့်တင်းကာ တုန်၍ သတိလစ်သွားခြင်း ဖြစ်ပါသည်။ (၂၄)နာရီခြား၍ အနည်းဆုံး(၂)ကြိမ်နှင့်အထက် တက်လျှင် အတက်ရောဂါ (epilepsy) ဟု ခေါ်ပါသည်။
အတက်ရောဂါသည် စိတ်ရောဂါမဟုတ်ပါ၊ ဦးနှောက်နှင့်သက်ဆိုင်သော ရောဂါတစ်မျိုးဖြစ်ပါသည်။ အတက်ရောဂါသည်အရွယ်မရွေး ဖြစ်ပွားနိုင်သော်လည်း ကလေးဘဝနှင့် သက်ကြီးပိုင်းတွင် အဖြစ်များပါသည်။
ရောဂါလက္ခဏာများ
-------------------
- သတိလစ်မေ့မြောကာ တက်သွားခြင်း
- ကိုယ်ခန္ဓာတစ်ခုလုံး(သို့)တစ်ခြမ်း အကြောဆွဲခြင်း
- ပါးစပ်မှ အမြုပ်တစီစီ ထွက်ခြင်း
- ဆီးဝမ်း မထိန်းနိုင်ခြင်း
- မျက်လုံးသည် အများအားဖြင့်ပွင့်နေပြီး တစ်ဖက်သို့ စွေစောင်းကာ အဝေးသို့ကြည့်သကဲ့သို့ ရှိနေခြင်း
- အချို့လူများတွင် စက္ကန့် (သို့) မိနစ် အနည်းငယ်သာ တက်ပြီး အလိုလိုပင် အတက်ကျကာ ပုံမှန်အနေအထားသို့ ပြန်ရောက်လေ့ရှိသည်။ အတက်ကျချိန်၌ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း၊ နွမ်းနယ်ခြင်း၊ ထိုင်းမှိုင်း တွေဝေခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်းများ ဖြစ်နိုင်ပါသည်။
တက်နေသောလူနာအား အရေးပေါ်ပြုစုကုသခြင်း
---------------------------------------------
ဆောင်ရန်
----------
- လူနာအား အန္တရာယ်မကျရောက်နိုင်သည့်နေရာတွင် လဲလျောင်းထားပေးပါ။
- လူနာအတွက် အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်သည့်အရာ မှန်သမျှ ဖယ်ရှားပစ်ပါ။ (ဥပမာ-ဓား၊ ကပ်ကြေး စသည်ဖြင့်)
- အဝတ်စပေါက်တစ်ခုကိုလူနာ၏ဦးခေါင်းအောက်တွင် ထားပေးပါ။
- အဝတ်အစားများ တင်းကြပ်နေပါက ဖြေလျှော့ပေးပါ။
- အတက်ကြာမြင့်သည့်အချိန်ကို မှတ်သားထားပါ။
- သက်တောင့်သက်သာ အနေအထားဖြင့် အဆင်ပြေရာဘက်သို့ ဘေးစောင်းအနေအထား လှည့်ပေးပါ။
- အတက်ကျသည့်အချိန်အထိ လူနာ၏အနားတွင်သာနေပါ။
- လူနာအား အနားယူစေပါ။
- လူနာသည် ထိခိုက်ဒဏ်ရာတစ်စုံတစ်ခုရရှိခဲ့ပါက စနစ်တကျဆေးထည့်ပြီး ပတ်တီးစည်းပေးပါ။
ရှောင်ရန်
--------
- လူနာအား အထိတ်တလန့် မဖြစ်ပါစေနှင့်။
- တက်နေသောလူနာ၏ ခြေလက်များကို ချုပ်နှောင်ခြင်း မပြုလုပ်ရပါ။
- လူနာ၏ပါးစပ်ထဲသို့ မည်သည့်အရာမျှ မထည့်ပါနှင့်။ (ဥပမာ-ဇွန်း)
ကဲ ဒီလောက်ဆို အတက်ရောဂါဆိုတာ ဘာလဲ၊ ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေ ပြတတ်လဲဆိုတာနဲ့ အတက်ရောဂါ ရှိသူတစ်ယောက် တက်နေချိန်မှာ ပြုလုပ်ပေးရမယ့် အရေးပေါ် ပြုစုကုသနည်းတွေ အားလုံး ဗဟုသုတ ရကြလိမ့်မယ်လို့ ထင်ပါတယ်။
နောက်အပတ်မှာတော့ အတက်ရောဂါ ရှိသူများ၏ ကျန်းမာရေးအတွက် သိထားသင့်တဲ့အချက်များကို ဆက်လက်ပြောပြပေးမှာ ဖြစ်လို့ page လေးကို like and share လပ်ထားကြဖို့ ဖိတ်ခေါ်ရင်း နောက်အပတ်ကျ ပြန်တွေ့ကြမယ်နော်။