23/08/2023
ဆီးချို ရောဂါဆိုတာ ဘာလဲ
ဘာကြောင့် ဖြစ်တာလဲ
ရောဂါတစ်ခုဆိုတာ ဖြစ်လာမှ ကုသတာထက်စာရင် မဖြစ်ခင်က ကြိုတင်ကာကွယ်တာ အကောင်းဆုံးပါ
ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါနဲ့ပတ်သတ်ပြီး အချိန်နည်းနည်းပေးပြီး ဖတ်ကြည့်ပေးပါနော်
🩸 ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါသည် အမြစ်ပြတ်အောင်မကုသနိုင်သော်လည်း သေချာစွာ ကုသထိန်းသိမ်းခြင်းဖြင့် သက်တန်းစေ့ ကျန်းမာစွာနေထိုင်နိုင်သည်။ အချို့သောလူများသည် “ဆီးချိုက နည်းနည်းပဲတက်တာပါ” “သိပ်အရေးမကြီးပါဘူး” အစရှိသည်ဖြင့် ထင်မိသော်လည်း ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါသည် မည်သည့်အနေအထားတွင်ဖြစ်စေ အရေးကြီးပြီး အသက်အန္တရာယ်ကိုစိုးရိမ်ရသောရောဂါဖြစ်သည်။
🩸 ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါ ဘယ်နှစ်မျိုးရှိလဲ?
အဖြစ်အများဆုံး ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါအမျိုးအစားများမှာ အမျိုးအစား ၁ (type 1 diabetes) ၊ အမျိုးအစား ၂ (type 2 diabetes) နှင့် ကိုယ်ဝန်ဆောင်ချိန်တွင်ဖြစ်ပွားတတ်သောဆီးချို (gestational diabetes) တို့ဖြစ်ပါသည်။
1️⃣ Type 1 diabetes
ဆီးချိုသွေးချိုအမျိုးအစား ၁ ဖြစ်ပွားပါက ခန္ဓာကိုယ်သည် အင်ဆူလင်ဟော်မုန်းကို မထုတ်လုပ်နိုင်တော့ခြင်းဖြစ်သည်။ လူ၏ကိုယ်ခံအားစနစ်မှ အင်ဆူလင်ထုတ်လုပ်ပေးနေသည့် pancreas ဆဲလ်များကို တိုက်ခိုက်နေခြင်းကြောင့်ဖြစ်သည်။ အမျိုးအစား ၁ ဆီးချိုသွေးချိုကို ကလေးများ၊ ဆယ်ကျော်သက်များတွင် အများဆုံးတွေ့ရတတ်သည်။
2️⃣ Type 2 diabetes
ဆီးချိုသွေးချိုအမျိုးအစား ၂ တွင် ခန္ဓာကိုယ်သည် အင်ဆူလင်ကို ကောင်းကောင်းအသုံးမချနိုင်တော့ခြင်းဖြစ်သည်။ ဆီးချိုသွေးချိုအမျိုးအစား ၂ သည် အသက်အရွယ် အမျိုးမျိုးတွင်ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ သို့သော်လည်း သက်လတ်ပိုင်းနှင့် အသက်အရွယ်ကြီးသူများတွင် အများဆုံးတွေ့ရနိုင်သည်။ ဆီးချိုသွေးချိုအမျိုးအစား ၂ သည် အဖြစ်အများဆုံးရောဂါလည်း ဖြစ်သည်။
🩸 ဆီးချိုသွေးချိုဖြစ်ပွားမှုနှုန်း ဘယ်လောက်များလဲ?
၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အမေရိကန်ရှိ လူဦးရေ၏ ၉.၄ ရာခိုင်နှုန်း လူဦးရေပေါင်း ၃၀.၃ သန်းသည် ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါဖြစ်ပွားခဲ့သည်။ အဆိုပါရောဂါရှိသူများထဲမှ ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ရောဂါရှိနေသည်ကို ဂရုမပြုမိဘဲ ရှိခဲ့သည်။ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်း၏ ၉၀-၉၅ ရာခိုင်နှုန်းသည် အမျိုးအစား ၂ ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါဖြစ်ပွားခဲ့သည်။
🩸 ဘယ်သူတွေမှာ ဆီးချိုသွေးချို အမျိုးအစား ၂ ပိုမိုဖြစ်ပွားနိုင်ပါသလဲ?
အသက် ၄၅နှစ် အထက်လူများ၊ မိသားစုထဲတွင် ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါ ရှိသူများ၊ အဝလွန်သူများတွင် ပိုမိုဖြစ်ပွားနိုင်သည်။ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနည်းပါးခြင်း၊ သွေးတိုးရှိခြင်းစသည့်အချက်များကလည်း ဆီးချိုသွေးချိုဖြစ်ပွားမှုနှုန်းကို မြင့်တက်စေနိုင်သည်။
🩸 ဆီးချို ကြောင့် ရုတ် တရက် အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်တာ ဖြစ်နိုင်ပါသလား
ဆီး ချို ရုတ်တရက် ထိုး တက်ခြင်း ကြောင့် ဆီးချို ဆိပ်တက် ခြင်း ၊ ရုတ် တရက် ထိုး ကျ၍ သတိမေ့မျော် သွား ခြင်း စတဲ့ နောက် ဆက်တွဲ မှ တဆင့် အသက် အန္တရယ် ရှိတဲ့ အတွက် ဆီး ချို ဆေး တွေ ပုံမှန် သောက် ဖို့ နဲ့ ပို မသောက် မိဖို့ ၊ အင်ဆူလင် ဆို လည်း ပုံမှန် ထိုး ဖို့ နဲ့ ပို မ ထိုး ဖို့ အထူး အရေးကြီး ပါတယ်
🩸 ဆီးချိုသွေးချိုရောဂါဖြစ်ပွားရင် တခြားမည်သည့်ရောဂါများထပ်မံဖြစ်ပွားနိုင်ပါသလဲ?
သွေးတွင်းအချိုဓါတ်များနေသောကြောင့် အောက်ပါရောဂါများထပ်မံဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
- နှလုံးရောဂါ
- လေဖြတ်ရောဂါ
- ကျောက်ကပ်ရောဂါ
- မျက်စိရောဂါ
- အာရုံကြောရောဂါ အစရှိသည်တို့ ဖြစ်ပွားနိုင်သည်။
ယခုဖြစ်ပွားနေသော ကိုရိုနာဗိုင်းရပ်စ်သည် ကိုယ်ခံအားနည်းသူများ၊ ရောဂါအခံရှိသူများ (ဆီးချိုရောဂါ၊ သွေးတိုးရောဂါ) စသည်တို့တွင် ပိုမိုဆိုးရွားနိုင်သည်။
🩸 အောက်ပါအချက်အလက်များကို ကြိုတင်လိုက်နာခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်ရှိမှုကို အတတ်နိုင်ဆုံးလျှော့ချနိုင်သည်။
- ပုံမှန်သောက်နေကျ ဆေးများကို အချိန်မှန်မှန်သောက်ခြင်းနှင့် အင်ဆူလင်ကို ပုံမှန်အတိုင်းထိုးခြင်း
- ဆရာဝန် ညွှန်ကြားချက်အတိုင်း သွေးထဲရှိ သကြားဓါတ်ကို ပုံမှန်တိုင်းတာခြင်း
- ပုံမှန် သောက်သုံးနေကျဆေးများနှင့် အင်ဆူလင်ကို အနည်းဆုံး တစ်လစာ ကြိုတင်ဝယ်ထားခြင်း
- ရောဂါရှိသူများအနေဖြင့် သက်ဆိုင်ရာဆရာဝန်နှင့် ပြသပြီး ပုံမှန်စစ်ဆေးမှု ခံယူခြင်း
- ကျန်းမာရေးဝန်ကြီးဌာနမှ ထုတ်ပြန်ထားသော Covid-19 ကာကွယ်ရန်အချက်များကို တိတိကျကျလိုက်နာနေထိုင်ခြင်း။
🩸 ဆီးချိုရောဂါမရှိသေးသောသူများအနေနဲ့လည်း ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်ရန်
- ၄၅ နှစ်ကျော်လျှင် အနည်းဆုံးတနှစ်တခါ ကျန်းမာရေး စစ်ဆေးပါ
- အစာအာဟာရ အုပ်စုသုံးစုကို သင့်တင့်မျှတစွာစားပါ
- သင့်တင့်မျှတသော ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုပြုလုပ်ပါ
- မိသားစုဆရာဝန်နှင့် ပုံမှန်ပြသတိုင်ပင်ပါ
- စိတ်ဖိစီးမှုများကို တတ်နိုင်သလောက်ရှောင်ကျဉ်ပါ
🩸 ဆီးချို ဆေး တွေ တလ ၊ တနှစ်သောက် ရုံနဲ့ ပျောက်ပြီလား
ဆီးချို ရောဂါ ဆို တာ အမြစ်ပြတ်ကု လို့ မရတဲ့ရောဂါထဲ မှာ ပါတဲ့ အတွက် ပုံမှန် ဆေးသောက် ရမယ် ပုံမှန် follow up တွင် ဆေးညှိဖို့ လိုအပ်တာ တွေ ပြန် စစ်ဆေး ဖို့ လို တဲ့ အတွက်
ဆရာဝန် နဲ့ တိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။
🩸 အသေးစိတ် သိလို ရာ မေးချင်ရင် , လူနာရဲ့ ရောဂါ အခြေအနေနဲ့ ပက်သက်ပြီး Teleconsultation လုပ်ချင်ရင်လည်း အချိန်မရွေး
Panda Home & Health Care service မှာ သိလို ရာလာ မေး လို့ ရပါတယ်။
Hotline - 09970181125, 09788882218, 09404100682
