20/04/2026
Melioidosis (မြေတုတ်ကွေး) ရောဂါဟာ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံတွေမှာ အဖြစ်များပြီး "မြေကြီးထဲက လူသတ်သမား" လို့တောင် တင်စားခေါ်ကြပါတယ်။
**Melioidosis (မြေတုတ်ကွေး) ဆိုတာ ဘာလဲ။**
Melioidosis ဆိုတာ *Burkholderia pseudomallei* လို့ခေါ်တဲ့ ဘက်တီးရီးယားပိုးကြောင့် ဖြစ်ပွားတဲ့ ကူးစက်ရောဂါတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဘက်တီးရီးယားဟာ မြေကြီးနဲ့ ရေထုထဲမှာ အဓိကရှင်သန်နေထိုင်တတ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် မိုးရာသီနဲ့ ရေကြီးရေလျှံဖြစ်တဲ့ အချိန်မျိုးတွေမှာ ဒီရောဂါပိုးဟာ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ ပိုမိုပျံ့နှံ့နေတတ်ပါတယ်။
**ဘယ်လိုကူးစက်နိုင်သလဲ။**
ရောဂါပိုးဟာ အဓိကအားဖြင့် နည်းလမ်း (၃) သွယ်နဲ့ ကူးစက်နိုင်ပါတယ် -
၁။ **အရေပြားမှတစ်ဆင့် -** ပွန်းပဲ့ရှနာရှိတဲ့ အသားအရေနဲ့ မသန့်ရှင်းတဲ့ မြေကြီး (သို့) ရေတို့ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ရာမှ ကူးစက်ခြင်း။
၂။ **အသက်ရှူလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် -** ပိုးပါဝင်တဲ့ ဖုန်မှုန့် (သို့) ရေမှုန်ရေမွှားတွေကို ရှူရှိုက်မိရာမှ ကူးစက်ခြင်း (အထူးသဖြင့် လေပြင်းတိုက်ခတ်ချိန်မျိုး)။
၃။ **အစာလမ်းကြောင်းမှတစ်ဆင့် -** ပိုးပါဝင်နေတဲ့ မသန့်ရှင်းတဲ့ရေကို သောက်သုံးမိရာမှ ကူးစက်ခြင်း။
**ရောဂါလက္ခဏာများ**
ဒီရောဂါဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဘယ်အစိတ်အပိုင်းကိုမဆို ထိခိုက်နိုင်တာကြောင့် ရောဂါလက္ခဏာတွေက တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် မတူညီဘဲ ကွဲပြားနိုင်ပါတယ်။ အဖြစ်များတဲ့ လက္ခဏာတွေကတော့ -
* အပြင်းအထန် ဖျားခြင်း၊ ချမ်းတုန်ခြင်း။
* ချောင်းဆိုးခြင်း၊ ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း (အဆုတ်ကို ထိခိုက်ပါက)။
* အဆစ်အမြစ်များ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ နာကျင်ခြင်း။
* အရေပြားပေါ်တွင် အနာစိမ်းများ (သို့) ပြည်တည်နာများ ထွက်ခြင်း။
* ကိုယ်အလေးချိန် ကျဆင်းခြင်းနဲ့ နာတာရှည် နုံးချည့်ခြင်း။
> **သတိပြုရန် -** အချို့လူနာတွေမှာ ရောဂါလက္ခဏာ မပြဘဲ နှစ်ပေါင်းများစွာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ပုန်းအောင်းနေနိုင်ပြီး ကိုယ်ခံအားကျချိန်မှ ရုတ်တရက် ရောဂါပြန်ထလာတတ်ပါတယ်။
**ဘယ်သူတွေ ပိုသတိထားသင့်သလဲ။**
ကိုယ်ခံအားစနစ် အားနည်းသူတွေမှာ ရောဂါပိုးကူးစက်ခံရပါက ပြင်းထန်တဲ့ အခြေအနေထိ ရောက်ရှိသွားနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် -
* ဆီးချိုရောဂါ အခံရှိသူများ။
* ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ အသည်းရောဂါ ရှိသူများ။
* ကင်ဆာရောဂါ (သို့) ခုခံအားကျဆင်းမှုရောဂါ ရှိသူများ။
* လယ်သမား၊ ဥယျာဉ်ခြံလုပ်သားနဲ့ မြေကြီး၊ ရေထုနဲ့ အမြဲထိတွေ့နေရသူများ။
**ကာကွယ်နိုင်မည့် နည်းလမ်းများ**
လက်ရှိအချိန်အထိ ဒီရောဂါအတွက် ကာကွယ်ဆေး မရှိသေးတာကြောင့် ကြိုတင်ကာကွယ်မှုက အရေးကြီးဆုံးဖြစ်ပါတယ်။
* **ဖိနပ်နှင့် လက်အိတ် ဝတ်ဆင်ပါ -** လယ်ယာလုပ်ငန်းခွင်ဝင်တဲ့အခါ (သို့) ရေ၊ ရွှံ့၊ မြေကြီးတို့နဲ့ ထိတွေ့ရမယ့်အခါမျိုးမှာ ရေဖိနပ်ရှည်နဲ့ လက်အိတ်တွေကို စနစ်တကျ ဝတ်ဆင်ပါ။
* **ဒဏ်ရာကို ဂရုစိုက်ပါ -** ရှနာ၊ ပွန်းပဲ့နာရှိရင် မြေကြီး (သို့) ရေပုပ်တွေနဲ့ မထိတွေ့အောင် သတိထားပါ။ ထိတွေ့မိပါက ဆပ်ပြာနဲ့ စနစ်တကျ ပြန်လည်ဆေးကြောပါ။
* **သန့်ရှင်းသောရေကို သောက်ပါ -** ရေကို ကျိုချက်သောက်သုံးခြင်းက အစာလမ်းကြောင်းကတစ်ဆင့် ကူးစက်မှုကို ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။
* **နှာခေါင်းစည်း (Mask) တပ်ပါ -** လေပြင်းတိုက်ခတ်နေချိန် (သို့) ဖုန်ထူတဲ့နေရာတွေမှာ အလုပ်လုပ်ရပါက Mask တပ်ဆင်ပါ။
**နိဂုံး**
Melioidosis ဟာ စောစောစီးစီး သိရှိပြီး စနစ်တကျ ကုသမှုခံယူရင် ပျောက်ကင်းနိုင်တဲ့ ရောဂါဖြစ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ မကုသဘဲ ထားပါက အသက်အန္တရာယ်ရှိနိုင်တဲ့အထိ ပြင်းထန်တတ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် အထက်ပါ လက္ခဏာတွေ ခံစားရပြီး မြေကြီး၊ ရေတို့နဲ့ ထိတွေ့မှုရှိခဲ့တယ်ဆိုရင် နီးစပ်ရာ ဆေးရုံ၊ ဆေးခန်းတွေမှာ ပြသပြီး လိုအပ်တဲ့ သွေးစစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်သင့်ပါကြောင်း အကြံပြုအပ်ပါတယ်။
#အောင်အထွေထွေရောဂါကုဆေးရုံ
photo-crd
