25/02/2026
အားလုံးပဲ မင်္ဂလာပါခင်ဗျ
NAPS Myanmar page မှ ပြန်လည်ကြိုဆိုလိုက်ပါတယ်။
ဒီတစ်ခါမှာတော့ လတ်တစ်လော INDIA မှာအဖြစ်များနေတဲ့
နီပါးဗိုင်းရပ်စ် (Nipah Virus) အကြောင်း
ပြောပြချင်ပါတယ်။
Nipah Virus ဆိုတာ ဘာလဲ?
Nipah Virus ဟာ ၁၉၉၈တွင် MALAYSIA တွင်စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။ တိရစ္ဆာန်မှတစ်ဆင့် လူသို့ကူးစက်တတ်သော Zoonotic Virus အမျိုးအစားဖြစ်သည်။ ၎င်းဟာ Paramyxoviridae မျိုးရင်း၊ Henipavirus မျိုးစုတွင် ပါဝင်ပြီး ပြင်းထန်သော ဦးနှောက်ရောင်ရောဂါနှင့် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါများကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ Pteropodidae မျိုးရင်းဝင် အသီးစားလင်းနို့များ (Fruit Bats)ဟာ Nipah Virus၏ သဘာဝအလျောက် ခိုအောင်းရာ သက်ရှိ(Natural Host)များဖြစ်ပါတယ်။
Nipah Virusဟာစတင်ဖြစ်ပွားရာ ၁၉၉၈ မှ ၂၀၂၆အထိ ကူးစက်ခံရသူ ၇၅၄ ယောက်ရှိခဲ့ပြီး ဆုံးသူ ၄၃၅ယောက် ရှိခဲ့ ရှိခဲ့ပါတယ်။ ၄၀% မှ ၇၅% အထိ သေဆုံးနိုင်တာ ကြောင့်အလွန်အန္တရာယ်များ လွန်အန္တရာယ်များသော ဗိုင်းရပ်စ်ဖြစ်ပါတယ်။
၊ ဘယ်လိုကူးစက်နိုင်သလဲ?(Transmission)
* တိရစ္ဆာန်မှတစ်ဆင့် လူသို့ - အထူးသဖြင့် လင်းနို့ (Pteropodidae family) များ စားထားသော အသီးအနှံများ၊ လင်းနို့အညစ်အကြေးများနှင့် ထိတွေ့မိရာမှ ကူးစက်တတ်ပါတယ်။ (ဥပမာ -ထန်းရည်၊ သစ်သီးဝလ်များ)။ ရောဂါရှိသော ဝက်များနှင့် ထိတွေ့ကိုင်တွယ်ရာမှလည်း ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
* လူမှတစ်ဆင့် လူသို့ - ရောဂါပိုးရှိသူ၏ ခန္ဓာကိုယ်မှ ထွက်သော အရည်များ (တံတွေး၊ ဆီး၊ သွေး) နှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ရာမှ ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။
* ရောဂါလက္ခဏာများ (Symptoms)
ဗိုင်းရပ်စ်ကူးစက်ခံရပြီး ၅ ရက်မှ ၁၄ ရက်အတွင်း အောက်ပါလက္ခဏာများ စတင်ပြလေ့ရှိပါတယ်။
- ဖျားခြင်း၊
- ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊
- ချောင်းဆိုးခြင်း၊
- လည်ချောင်းနာခြင်း၊
- အသက်ရှူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ပြဿနာများ၊
- ကြွက်သားများ နာကျင်ကိုက်ခဲခြင်း၊
- အော့အန်ခြင်း၊
- ပြင်းထန်ပါက သတိလစ်ခြင်း၊ စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း နှင့် ဦးနှောက်ရောင်ခြင်း (Encephalitis) တို့ ဖြစ်ပွားနိုင်ပါတယ်
ကာကွယ်ရမည့် နည်းလမ်းများ (Prevention)
လက်ရှိတွင် Nipah Virus အတွက် သီးသန့်ကာကွယ်ဆေး မရှိသေးပါ။ ဒါ့ကြောင့် "ကာကွယ်ခြင်းသည် ကုသခြင်းထက် ကောင်းသည်"ဆိုတဲ့ ဆောင်ပုဒ်အတိုင်း အောက်ပါတို့ကို သေချာစွာ လိုက်နာဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ပါတယ်။
သစ်သီးများကို သေချာစွာ ဆေးကြောပါ။
ငှက် သို့မဟုတ် လင်းနို့ ကိုက်ထားသော အမှတ်အသားပါသည့် အသီးအနှံများကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
အသီးများကို မစားမီ အခွံခွာပြီး ရေစင်စင်ဆေးပါ။
ထန်းရည်များတွင် လင်းနို့ အညစ်အကြေး ပါဝင်နိုင်သည့်အတွက် သေချာစွာ ကျိုချက်ပြီးမှ သောက်သုံးပါ။
တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့မှု (အထူးသဖြင့် ဖျားနာနေသော ဝက်များ၊ လင်းနို့များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်း) ကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
တစ်ကိုယ်ရေ သန့်ရှင်းရေး အထူးဂရုစိုက်ပါ(လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် မကြာခဏ ဆေးကြောပါ)။
လူနာကို ပြုစုရာတွင် PPE ဝတ်စုံ၊ Mask နှင့် လက်အိတ်များကို စနစ်တကျ အသုံးပြုပါ။
ကဲ လက်ရှိသီတင်းတွေမှာHOT ဖြစ်နေတဲ့NIPAH VIRUS အကြောင်းလေးတင်ပြလိုက်ပါတယ်။ဖတ်ရှုပြီးဗဟုသုတတိုးပွားသွားရင်လဲ NAPS page ကို Like
and share လေးလုပ်သွားပေးပါအုန်း။
အားလုံးစိတ်ချမ်းသာကိုယ်ကျန်းမာရှိကြပါစေလို့ NAPSအဖွဲ့သားအားလုံးကဆုတောင်းပေးလိုက်ပါတယ်ဗျ။