Проектив сэтгэл судлал

02/02/2026

Сэтгэл зүйн зөвлөгөө ба гэрийн даалгавар
Ихэнх үйлчлүүлэгчид сэтгэл зүйчтэй ярилцаад л, сэтгэл зүйчийн өрөөнд байхдаа л хамаг асуудлаа шийдчих мэтээр ойлгодог. Тэгээд дараагийн уулзалт хүртэл гэрийн даалгавар өгөх үед зарим нь гайхаж, зарим нь бүр төвөгшөөж хүлээн авах тохиолдол их байдаг. Энэ өрөөнөөс гараад л сэтгэл зүйчтэй ярилцах явцдаа, техник, арга ашиглан өөрийнхөө дотроос олж харсан зүйлээ бүгдийг нь орхичихдог хүмүүс ч байдаг. Тантай уулзсанаас хойш завгүй гүйгээд, ажилд дарагдаад, бодмооргүй санагдаад, гараад л хуучин байдлаараа амьдраад ирлээ. Юу ч дээрдсэнгүй гэх үгийг сонсох ч тохиолдол бий.
Та хэрвээ тулгамдсан асуудлынхаа гарцыг сэтгэл зүйн зөвлөгөөний явцад олж харсан л бол түүнийг амьдралд хэрэгжүүлж, үр дүнг нь үзэж, илүү сайхан, илүү итгэлтэй амьдрах цаашдын алхмыг та сэтгэл зүйн зөвлөгөөний өрөөнөөс гадуур, энгийн амьдралын хэв маягтаа суулгаж байж л таны хүссэн өөрчлөлт бий болно.

Даалгавар өгөөд байгаа нь таныг ачааллах, танд бас нэг үүрэг хариуцлага нэмэх гэхээсээ илүүтэй таны олж харсан гарцыг таны амьдралд нэвтрүүлэх гэсэн, таныг өөр олон хувилбарт ертөнцийг олон өнгийг харуулах гэсэн оролдого гэдгийг санаарай. Үгүй бол та 20 жил ч сэтгэл зүйн засал, зөвлөгөөнд хамрагдсан ч бахь байдгаараа байж, зарим тохиолдолд тухайн сэтгэл зүйчээсээ хараат болох эрсдэлтэй гэдгийг санаарай.

Нөгөө талаас сэтгэл зүйч үйлчлүүлэгчдээ ямар нэг даалгавар, дасгалыг бие даан хийлгэхээр өгөхдөө тухайн хүний нөөц, цаг хугацааг бодолцож хийж чадахуйц даалгаварыг өгөх нь чухал. Хэт хүндэдсэн, сэтгэл хөдлөлийн хариу үйлдэл ихтэй даалгаврыг гэрт өгч явуулах нь үйлчлүүлэгчийг халшраах, "би чадахгүй юм байна" гэсэн бодол төрүүлж, заслыг орхиход хүргэдэг.

Сэтгэл зүйн зөвлөгөө, заслын явц бол хэн нэг нь зөв замыг олж заах биш, хамтын үйл ажиллагааны үр дүнд үйлчлүүлэгч өөрийн замыг олж харах явц юм.

01/02/2026

Арьс ба сэтгэл зүй

Биднийг бүр эхийн хэвлийд байхад хүртэл арьс “ажиллаж”, мэдээлэл цуглуулж, усан орчинд амьдарч сурчихсан, таатай, таагүйг ялгаж сурдаг. Хэл яриатай харьцуулахад анхдагч харилцааны хэрэгсэл болохын хувьд улайх, цайрах, даарах үедээ биржийх зэргээр нярай биднийг асарч буй эцэг эхэд хамгийн сайн мэдээлэл хүргэгч байжээ. Арьсаар дамжуулан бид хайрлагдаж байгаагаа, ээжтэйгээ нэг хэсэг гэсэн хүртэхүйгээс тусгаар юм гэсэн мэдрэмжээр дамжуулан хил хязгаар тогтоох зэрэг олон үүргээ насан туршид гүйцэтгэсээр байдаг ажээ. Арьсны өөрчлөлт бол нэгдүгээрт орчны, хоол тэжээлийн нөлөөгөөр үүсэж болох ч сэтгэл зүйн гаралтайгаар өөрийгөө хамгаалах хэрэгсэл болж эвдрэл, түр болон эргэшгүй өөрчлөлтөд өртөх нь элбэг.
Сэтгэл зүйн талаасаа, гэмтлээ даван туулах, биетэйгээ харилцаагаа эргүүлэн сэргээж сонсож сурахгүйгээр арьсны эмгэг өөрчлөлттэй тэмцэх, давах нь бараг боломжгүй зүйл юм.
Та өөрийгөө, бие махбодио сонсож сураарай. Тэд таны хамгийн нандин хийгээд үнэнч туслах.

31/01/2026

ЯДАРСАН Ч ГЭСЭН УНТАЖ ЧАДАХГҮЙ БАЙНА.
Их өдрийн дараа хамаг бие ядарч сульдсан, орон дээрээ унаад л унтаад өгье гэсэн бодолтой орондоо орсон ч унтаж чадахгүй, нойр нь хүрэхгүй сэрвэлзэж, орондоо хөрвөөж байна уу? Энэ нь та зөвхөн хэт их бодож байгаагаас, түгшүүртэй болохоор бус ихэнхдээ таны бие нөхцөл байдалд оршсоор, хөөрлийн байдлаас гараагүйгээс болж байдаг. Хүний бие махбодь бидний боддогоос ч илүү ухаалаг, бас онцгой дасан зохицох, даван туулах чадвартай. Нөгөө талаасаа бие асуудлыг хамгийн түрүүнд хүлээн аваад, хамгийн сүүлд тавьж явуулдаг.
Ихэвчлэн нойргүйдэл:
- Зөв шийдвэр гэдгийг ухамсраараа ойлгож байсан ч салалт, хагацлын үед,
- Хосын харилцаанд хөндийрөл гарах үед ухамсар бодит байдлыг гүйцээгүйгээс,
- Урт хугацаагаар хүчтэй байж, даван туулахаас өөр аргагүй байх үед болон түүний дараа,
- Сэтгэл хөдлөлийн, мэргэжлийн шаталт буюу халшрах хам шинжийн үед,
- Урт хугацаанд тэвчиж, тэссэний дараа,
- Бусдыг аялдан дагах, үгээр нь байхаас өөр аргагүй харилцааны дараагаар үүсэх нь элбэг.
Орой болж амрах боломж ирэхэд, заавал бүгдийг хянах, хичээх шаардлагагүй болох үед бие хэрхэн чөлөөлөгдөхөө мэддэггүй. Үүнээс болоод
- Унтаж чадахгүй байх,
- Сэрвэлзэх буюу гүн нойрсохгүй байх,
- Ямар нэг зүйл дутуу мэт санагдаж эргэлзэх,
- Бие хэвтэж байхад хүртэл чангарсан хэвээрээ суллаж чадахгүй байх,
- Ганцаардал, туйлдал мэдрэгдсээр байдаг.
Тэгэхлээр энэ бүхнийг зөвхөн эмээр эсхүл согтууруулах ундаагаар даван туулах нь буруу бөгөөд хамаарал үүсгэх эрсдэлтэй.
Тиймээс хэрвээ ингэж мэдрэгдэж байвал булчин суллах дасгал, массаж хийх, хайртай хүнээрээ тэврүүлэх, чихмэл тэврэх зэргээр өөрийгөө тайвшруулах аргуудад суралцаарай.

27/01/2026

Сэтгэл зүйчийн хувьд миний дуртай зүйлс
Амжилттай мэргэжилтэн байж, мэргэжлээрээ үр дүнтэй ажиллахын нэг чухал хүчин зүйл нь мэргэжилдээ дуртай, үйл ажиллагаанаасаа сэтгэл ханамж авдаг байх чадвар зайлшгүй чухал билээ. Тэгвэл 13 дахь жилдээ сэтгэл зүйчээр ажиллаж буй мэргэжилтэн би юунд дуртай вэ? гээд эргэцүүлээд бодоход:
🥰 үйлчлүүлэгч минь миний хажууд бүх сэтгэл хөдлөлөө үнэнээр нь, хяналт, хэмжүүргүйгээр байгаагаар нь мэдэрч байгааг харахад би ашгүй дээ гэсэн бодлоор дүүрч, сэтгэл ханамж авдаг
🥰 Хурдан, удаан явц хамаагүйгээр үйлчлүүлэгч минь өөрчлөлтийг өөр дээрээ мэдэрч, амьдралаас эерэг сэтгэл хөдлөл, мэдрэмж авч байгааг харахад мөн бахархаж, “Та чаджээ” гэсэн бодол дүүрдэг.
🥰 Үйлчлүүлэгч маань өнгөрсөн хар бараан дурсамжийн хүлээснээс өөрийгөө чөлөөлж, өнгөрснөө өөрийн амьдралын нэг хэсэг болгон хүлээж авч байгааг харахад баяр хөөрөөр дүүрдэг.
🥰 Асуудал бэрхшээлийг мөнхийн биш ирээд явдаг амьдралын нэг хэсэг гэж хүлээн авч, даван туулах ур чадвар, хариуцлагаа өөртөө авахыг харахад итгэл дүүрэн болдог.
🥰 Үйлчлүүлэгчид маань ухралт, хүнд өдөр, гуниг төрсөн ч энэ бүхнээ надад илэрхийлээд хамтдаа гуниглаж, дотроо онгойтол уйлахыг нь харахад одоо л онгойсон байхдаа гэж бодож чөлөөлөгдөх мэдрэмж төрдөг.
Сэтгэл зүйчийн хувьд хүнтэйгээ ямар ч сэдвээр чөлөөтэй ярилцаж, үнэт зүйл, үзэл бодлоо солилцох хамгийн сайхан байдаг даа.

26/01/2026

КАРТЫГ БҮЛГЭЭР АЖИЛЛАХАД АШИГЛАХ НЬ
Бүлгээр ажиллах нь нэг талаасаа богино хугацаанд оролцогч олон хүний санал, сэтгэгдэл, харах өнцгийг хүлээн авах, харилцааны ур чадвараа нэмэгдүүлэхэд таатай хөрс болж өгдөг үр дүнтэй ажил юм. Тэгвэл бүлгийн ажилд зүйрлэл, нийлэмжийн буюу МАК картыг ашигласнаар оролцогчдын ухамсрын хаалт, хамгаалалтыг хурдан хугацаанд даван туулах, дотно, таатай мэдрэмж төрүүлэх давуу талтай.
Гэхдээ зүйрлэл нийлэмжийн картыг бүлгээр ажиллахад ашиглахдаа мөрдөх хэд хэдэн дүрэм бий. Үүнд:
- Оролцогч бүр сахих дүрэм журмыг бүлгийн ажлын эхэнд сануулж, энэ дүрэм нь хэзээд сахигдаж, нэг ч гишүүн нь зөрчихгүй байхыг үүрэг болгоно. Оролцогч бүр дүрмийг сахиагүйгээс үүсэж олон төрлийн эрсдэл үүсч болох ба хамгийн аюултай том эрсдэл бол оролцогчид бүлгийн ажлын явцад гүнзгий хэмжээний гэмтлийг сэргээн санаж, дахин гэмтэх явдал юм.
- Картын эзэн- үйл явдлын эзэн. Хэрвээ үйлчлүүлэгч өөрийн сонгосон картандаа аливаа нэг зүйлийг харахгүй орхигдуулах, үл тоож байвал түүнд үүнийг сануулах, харуулах гэж зүтгэхгүй. Учир нь карттай ажиллах үед үйлчлүүлэгч бүр өөрийн ярианы цар хүрээг тодорхойлно. Бусад оролцогчдод ч мөн адил үйлчлүүлэгчийн картны тухай өөрийн үзэл бодлоо илэрхийлэлгүй хадгалах шаардлагатайг сануулна.
- Хүсвэл картыг сольж, картын талаар дурсахгүй байж болно. Тухайн үйлчлүүлэгчид таагүй сэтгэгдэл төрүүлэхүйц, өнөөгийн нөөц бололцооны хүрээнд даван туулах, задлан шинжлэх боломжгүй гэж үйлчлүүлэгч тооцвол картыг сольж, өөрөөсөө холдуулж, ярихаас татгалзаж болно.
- Хичээл, бүлгийн ажил бүрийн эхэнд бүлгийн оролцогч бүр өөрийн зорилгыг тодорхойлж, энэ бүлэгт хамаарах шаардлага хэрэгцээг маш дэлгэрэнгүй тодорхойлно. Тэгснээр оролцогч бүр өөрийн асуудал, мэдрэмжинд тулгуурлан ажилласнаар үр дүн өндөртэй байна. асуудлаа зөв томьёолж, тодорхойлох нь шийдлийн ач холбогдолд шууд нөлөөлдөг.
- Бусдын яриаг дуурайх, шүүмжлэх, тасалдуулах зэрэг үйлдэл гаргахгүй байхыг оролцогч бүрт сануулах. Түүнд төрж буй сэтгэл хөдлөл, сэтгэгдэл бол зөвхөн тухайн оролцогчийн хувийн үзэл бодол бөгөөд энэ нь бусад хүнд нөлөөлөх ёсгүй.
- Оролцогч бүр аливаа нэг дасгал ажлыг хийх эсэхээ бие даан тодорхойлно. Хэн нэг оролцогчийн өмнөөс санал хэлэх, оролцогчийг даалгавар гүйцэтгэхийг шаардахгүй байхыг оролцогч бүрт сануулах
- Оролцогч бүр нэгдүгээр биеэс буюу “Би мэдэрч байна”, “Миний бодож байгаагаар”, “миний харснаар...” гэсэн байдлаар ярина.

26/01/2026

Өөрийн биеийн өвчлөл, зовуурийг зөөлөн аргаар тодруулах, ажиллах боломж

23/01/2026

Хэрхэн ганц МАК карт ашиглан үйлчлүүлэгчийн хүсэлтийг тодорхойлох вэ?
Зорилго: Зүйрлэл ашиглан үйлчлүүлэгчийн хандах болсон шалтгаан буюу зорилгыг тодруулах.
Ажиллах дараалал:
1. “Би .....”, “Миний хүсэл бол......”, “хэрхэн би ....” гэх мэтээр эхэлсэн асуултыг асуух замаар үйлчлүүлэгчийн зорилгыг томьёолно.
2. Дурын үйл явдал бүхий МАК картнаас 1 карт харалгүйгээр сугалж авна.
3. Картаа эргүүлж хараад таныг ухамсаргүйгээс өгөгдөж буй дохиог тайлж ойлгох
Ухамсаргүй нь бидний хэвийн логик сэтгэлгээнээс илүү өргөн цар хүрээтэй бөгөөд ихэнх асуултуудын хариултыг аль хэдийн мэдэж байдаг гэж хэлж болно.

Зургийг хараад ямар асуултуудыг асууж болох вэ?
- Та зурган дээрээс юу харж байна вэ?
- Энэ зураг танд таалагдаж байна уу?
- Хэрвээ таалагдаж байвал яг юу нь эерэг сэтгэгдэл төрүүлж байна вэ?
- Хэрвээ таалагдахгүй байгаа бол ямар сөрөг зүйлс харагдаж байна вэ?
- Танд ямар сэтгэл хөдлөл, мэдрэмж төрж байна вэ?
- Энэ сэтгэл хөдлөл, мэдрэмжүүд өөр ямар үед танд үүсдэг вэ?

Өөр ямар асуултуудыг үйлчлүүлэгчид тавьж болох вэ?
- Энэ зураг таны нөхцөл байдалтай хэрхэн холбогдож болох вэ?
- энэ зурган дээр та хэн болсон бэ?
- энэ зурган дотор танд тухтай байна уу?
- хэрвээ та энэ трактор (тэнгэр, шувуу, элс гэх мэт) таны хувьд энэ ..... зүйл юу байж болох вэ?
- хэрвээ та үргэлжлүүлж зурж чадах байсан бол ямар үйл явдлыг нэмж зурах байсан бэ?
- таны бодол хэрхэн өөрчлөгдсөн бэ?
- та хэрхэн тусалж чадах вэ?

Асуултуудад хариулсны дараа хийгдсэн дүгнэлтүүдийн талаар асуух асуултууд
1. Энэ зургийг хараад та юу ойлгож авсан бэ?
2. Үүссэн нөхцөл байдлаас гарахын тулд ямар төлөвлөгөө боловсруулж болохоор байна вэ?
3. Таны хамгийн эхний алхам юу байж болох вэ?
4. Энэ алхмыг хийснээр таны амьдралд юу өөрчлөгдөх бол?
5. Үүссэн нөхцөл байдлыг шийдэхийн тулд өөр ямар арга хэмжээ авч болох вэ?
6. Ингэхэд асуудлаас зорилго маань юугаараа ялгаатай байна вэ?
7. Шийдлээ олоход танд юу тусалж болох бол?
Эдгээр асуултууд нь тогтсон асуултууд биш бөгөөд тохиолдол бүрт байрыг больж, өөрчилж болно.

Та бүхэндээ амжилт хүсье.

22/01/2026

Илгээмж итгэл үнэмшилд нөлөөлдөг
Эрик Берны үндэслэсэн трансакт анализ гэх сэтгэл заслын урсгалд эцэг эхээс хүүхдэд өгдөг илгээмж гэдэг ойлголт байдаг. Бид хүүхэд байхдаа ямар үг, өгүүлбэрийг ихэвчлэн сонссон эсхүл сэтгэл хөдлөлийн агууламж ихтэй ямар үг, өгүүлбэрийг сонсож сэтгэлдээ хадгалсан маань бидний том болоод хийж буй үйлдэл, зан үйлийг тодорхойлох хүчтэй байдаг.
Зарим хүмүүс ухамсарт хүсэл, ухамсаргүйн зөвшөөрөл хоёрын дунд гацаж, шийдвэр гаргаж чадахгүй байсаар дотоод зөрчилдөөнд орж, сэтгэл зүйн гаралтай биеийн өвчлөлийг "хөгжих" таатай хөрсийг өөртөө бэлтгэдэг.
Жишээлбэл: Багадаа баян байх нь муу, мөнгө хүнийг эвддэг гэж сонсож ойлгож өссөн хүн мөнгөтэй болох хүсэлтэй байсан ч өөрийгөө мөнгөтэй болох бодит алхмуудаас өөрийгөө холдуулж байдаг. Учир нь өөрийнхөө ойлголтод байгаа мөнгөөр эвдэгдсэн нэгэн болох нь эцэг эхийн захиас, илгээмжээс урвана гэсэн үг шүү дээ.
Хэрвээ танд сөрөг захиас, илгээмж байдаг бол түүнийг устгаж алга болгохоор тэмцэхийн оронд өөртөө зохистой байдлаар хувиргаж, өөрчлөөрэй.

21/01/2026

ЗҮЙРЛЭЛ гэж юу вэ? сэтгэл зүйчийн ажилд зүйрлэл хэрэгтэй юу?
Монгол хэлний тайлбар толиноос харахад “Зүйрлэл гэж юмс үзэгдлийн аль нэг шинжийг ялгаруулан тод томруун болгож, тодорхой төсөөлөл төрүүлэх зорилгоор өөр төстэй юм үзэгдэлтэй зэрэгцүүлэн тавьж дүрслэх найруулгын ур маягийг хэлнэ” гэжээ. Хүний сэтгэлгээний чадвараас хамаарч юуг ч юутай ч зүйрлэх боломжтой гэж үздэг.
Сэтгэл зүйн засал, зөвлөгөөнд зүйрлэлийг ашигласнаар сэтгэл зүйчид оношлогоо, заслын чухал хэрэглэгдэхүүн болохын зэрэгцээ тулгарсан асуудлыг өөр талаас, үйлчлүүлэгчээс ангид харах боломжийг олгож, харилцааг илүү чөлөөтэй зөв болгож өгдөг.
Зүйрлэлийн үнэ цэнэ нь оношлогоог богино хугацаанд оновчтой хийж, үйлчлүүлэгчийн дотоод ертөнцийг бүхэлд нь эрчимтэйгээр хөгжүүлэх боломжийг нээх түлхүүрийг сэтгэл зүйчид олгодог. Зүйрлэл бүтээх нь хүнийг өөрөө өөртэйгөө, хүрээлэн буй орчинтойгоо нэгдмэл байдлыг үүсгэж, хувь хүний ертөнцийг харах үзлийг судлах боломжийг бүрдүүлдэг.
Сэтгэл зүйн зүйрлэл ашиглах механизм залруулга хөгжүүлэлтийн хэрэглэгдэхүүн болохын хувьд асуудал үүсгэж буй зүйрлэлийг нөөц бололцооны зүйрлэл болгон хувиргах замаар хувь хүний сэтгэл хөдлөлийн байдалд эерэг өөрчлөлт үүсгэдэг.
Зүйрлэлийн бас нэг онцгой шинж нь зүйрлэлийг хэзээ хэн, хэрхэн уншиж байгаа нөхцлөөс хамаараад өөрчлөгдөж хүн бүрт өөр өөр бодол, дурсамж утга санааг илэрхийлдэгт оршино. Зүйрлэлийн хүнд үзүүлэх нөлөөг хөгжим хүний биед үзүүлдэг нөлөөтэй адилтгаж болох юм. Зүйрлэл хөгжмийн адилаар тархины зүүн тал бөмбөрцөг буюу ухамсрын шүүлтүүрийг давж шууд ухамсаргүйд нэвтэрч чаддаг.
Нарийн төвөгтэй зүйрлэл буюу үлгэр, ёгт үлгэр нь хүний дотоод ертөнц, дотоод цаг хугацааны мэдрэмжинд нөлөөлөн бодит байдлаас тусгаарладаг. Ийм тусгаарлалт нь төрөл бүрийн нөхцөл байдлаас гарах гарцыг олоход тусалдаг.
Дасгалын жишээ:
5-10 хүртэл өөрийн биеийн тухай зүйрлэл бичнэ. Ингэснээрээ өөрийн биед хандах хандлагыг тодруулж, бие махбодийн хариу үйлдэл үзүүлэх чадвар, өөрийн биеийг мэдэх чадварыг нэмэгдүүлдэг. Заримдаа энэ дасгалын тусламжтайгаар сэтгэл заслын үйлчилгээнд шаардагдах “түлхүүр” үгсийг олж хардаг.
Жишээ нь Миний бие надад яг л нурж байгаа балгас шиг санагддаг. Ямааны гурав шиг туранхай биетэй. Ясан хэдрэг шиг, салхинд хийчихмээр нимгэн. Согоо шиг сайхан амьтан гэх мэт.
Дээр дурьдагдсан зүйрлэлээс тухайн үйлчлүүлэгчийн биедээ хэрхэн ханддаг хандлагыг харж болохоос гадна дараа дараагийн засал, зөвлөгөөний үеэр энэхүү зүйрлэлүүдийг хүртэхүй, дүрслэлийн түвшинд шинээр мэдэрч цаашид илүү эерэг зүйрлэлд хувиргах чиглэлээр ажиллах талбар болно.
Таны тогтмол хэрэглэдэг зүйрлэл юу болохыг тунгаан бодоорой.

20/01/2026

Төлбөргүй сэтгэл зүйн зөвлөгөөний хуваарь
Сэтгэл зүйн тулгамдсан асуудалтай удаан явсан, төлбөр төлөх боломж багатай хүмүүст зориулж, мөн нийгмийн хариуцлагын хүрээнд сар бүрийн сүүлийн 7 хоногийн Бямба гарагт 5 хүнд төлбөргүй сэтгэл зүйн зөвлөгөө өгч байхаар шийдлээ.
Сэтгэл зүйн зөвлөгөө өгөх чиглэлүүд:
1. Уй гашуудлыг даван туулах,
2. Хямрал, бэрхшээлийг даван туулах,
3. Сэтгэл хөдлөлийн ур чадвар нэмэгдүүлэх,
4. Ажлаас халшрах хам шинж,
5. Гэмтлийн дараах стресст эмгэг,
6. Сэтгэл зүйн тогтвортой байдлаа нэмэгдүүлэх\Resilience\
7. Мэргэжилтэнд чиглэсэн дэмжих, чиглүүлэх уулзалт, зөвлөгөө зэрэг болно.
Хэрхэн хамрагдах вэ?
- Сар бүрийн 20-ны өдөр төлбөргүй зөвлөгөөнд хамрагдах хүсэлт гаргасан эхний 5 хүнийг бүртгэнэ.
-Өөрийн бүртгүүлсэн эрхийг бусдад шилжүүлэх боломжгүй.
-Бүртгүүлсэн боловч зөвлөгөөндөө ирэхгүй бол ахин төлбөргүй зөвлөгөөнд хамрагдах хүсэлтийг хүлээн авахгүй.
- Зөвлөгөө 45 минут үргэлжилнэ.
-Нэг хүн 6 сард 1 удаа үнэгүй зөвлөгөөнд хамрагдана.
Сэтгэл зүйн асуудлыг шийдвэрлэж, даван туулж, амьдралын чанараа нэмэгдүүлэхэд тань тусалья.
Жич: постоо сайн уншина уу🤗

2026.01.30-ны өдөр Бөхийн өргөө, Баянзүрх захын баруун урд Өлзий сэтгэл зүйн төв

19/01/2026

Магтуулах нь ичмээр зүйл биш

Сэтгэл зүйн зөвлөгөөнд ирсэн зарим үйлчлүүлэгчийн хувьд өөрийн зан төлвийн давуу талыг нэрлэх, өөрийнхөө тухай удаан ярих дургүй, чадваргүй байдаг. Өөрийнхөө тухай яриач гэхээр гэр бүл, боловсрол, ажил төрөл гээд олон зүйлийн тухай ярьдаг ч яг хувь хүн талаас нь асуухаар "байдаг л нэг энгийн хэвийн хүн" болж таардаг.

Бусад хүн өөрт нь хандаж хэлсэн магтаалыг сонсохдоо ичих, эсвэл тэр дор нь сэдвийг нь өөрчлөх, "Магтуулах ч зүйл биш дээ", "Иймхэн зүйл дээр яах нь вэ?" гэх мэтээр орох байх газраа олдоггүй.
Нийгмийн зүгээс ч бас өөрийн давуу, сул талаа мэддэг өөртөө итгэлтэй хүнээс зайлсхийх, муулах байдал ажиглагддаг, Хүнийг даруу төлөв байхыг шаарддаг. Хэрвээ хэн нэгэн өөрийгөө танилцуулахдаа зөвхөн өөрийнхөө талаар хэт их яривал бас шуудхан л эготой, нарцисс гэх мэтээр шошго наагаад эхэлдэг.
Уг ёсондоо бол хүн хүлээн зөвшөөрөгдөх, өөрийгөө үнэ цэнтэйгээр мэдрэх нь чухал хэрэгцээнүүдийн нэг байдаг. Трансакт анализ урсгалд үүнийг "илэлт буу хүрэлцээ" гэж тайлбарладаг. Илэлт буюу хүрэлцээг багаасаа эерэг хэлбэрээр авч сураагүй хүн өөрт нь чиглэсэн эерэг хэлбэрийн хүрэлцээг хүлээн авч чаддаггүй эсвэл дотооддоо авч сурсан сөрөг хүрэлцээ болгон хувиргадаг.

Сэтгэл зүйн зөвлөгөөний явцад үйлчлүүлэгчийн хүрэлцээ авч сурсан хэлбэрээс шалтгаалаад зарим арга техник удаашралтай явагддаг. Жишээлбэл: "Би өөртөө хайртай...." гэдэг дасгал дээр 10-аас дээш шалтгаан олж чадахгүй байх, "Өөрийгөө толинд хараад өөртөө сайхан үг хэлж чадахгүй байх" зэрэг.

Хэрвээ та хэн нэгнээс магтаал сонсохдоо ичиж, улайдаг бол, хэн нэгэн таныг үндэслэлгүйгээр хэт магтаад байгаа мэт санагддаг бол, бусдаас бэлэг авах, бусдаар халамжлуулахдаа сандарч мэгддэг бол танд хүрэлцээний сөрөг арга давамгай байгаа эсэхийг нягтлаарай.

18/01/2026

Үйлчлүүлэгчийн дотоод дахь сэтгэл зүйчийн дүр
Хүн бүхний дотор маш олон дүр байдаг гэдгийг бид мэднэ. Эцэг эхиийн дүр хүртэл дотооддоо шүүмжлэгч болон халамжлагч эцэг эх болон хуваагдаж, хэнийх нь дуу хоолой бидний дотор их байгаагаас шалтгаалж, бид хүнд үед өөрийгөө халамжлан тайвруулах уу? эсвэл өөрийгөө шийтгэн, буруушааж, гэмших үү гэдгийг тодорхойлдог.
Ихэнхдээ сэтгэл зүйчид ирж буй үйлчлүүлэгчийн хувьд шүүмжлэгч эцэг эхийн дүр голлох байр суурийг эзлэн ээж аавынх нь багад нь хэлж байсан үгсээр дотроос нь мэрсээр, шүүмжилсээр л байдаг. Харин түүний эсрэг дүр болох халамжлагч эцэг эхийн дүрийг сэтгэл зүйч эзлэх нь цөөнгүй. Учир нь сэтгэл зүйч заримдаа тухайн хүний амьдралд анх удаагаа таарсан, түүнийг сонсож, сэтгэл хөдлөлөө илэрхийлж, дотроо нээхэд нь байгаагаар нь хүлээн авч, түүнд нөхцөлгүйгээр дэмжлэг үзүүлэгч нь болсон байдаг. Бидний уулзалтын үеэр гаргаж буй сэтгэл хөдлөлийн зөрүүгүй байдал, нөхцөлгүйгээр хүлээн авч, түүнээс зугатах оролдлого хийлгүйгээр тэсвэрлэж чадаж байгаа нь үйлчлүүлэгчийг уулзалт хооронд дэмжиж, түүний дотор жижигхэн ч гэсэн итгэлийг бий болгодог.
Ирвин Яломын нэг үйлчлүүлэгч түүнийг "Оз хотын шидтэн" номын шидтэний дүрээр үргэлж хардаг байснаа дотоод эдгэрэл явагдахын хирээр өөртэй нь адилхан хүн гэдгийг мэдэрч байгааг "Ээж ба амьдралын утга учир" номондоо бичсэн байдаг. Сэтгэл засал, зөвлөгөөний эхэн явцад үйлчлүүлэгчийн зүгээс биднийг төгөлдөржүүлж харах, цаг хугацаанд захирагдахгүй хүчтэн, бүхнийг мэдэгч, бурхан хэвээ харах нь байдаг үзэгдэл бөгөөд аажимдаа буурах ёстой. Энэ бууралт явагдахгүй бол эдгэрэл бүрэн явагдаагүй гэсэн үг. Тиймээс ч ийм дүртэй байгаагаасаа айх хэрэггүй.
Тэгээд ч засал дууссанаас хойш тодорхой хугацаанд сэтгэл зүйчийн хоолойгоор өөрөөсөө ухамсарт асуулт асуух, өөртөө зөвлөгөө өгөх зэрэг нь хэвийн үзэгдэл юм. Таны дүр үйчлүүлэгчийн дотор аажмаар багассаар, бусад дүрүүдийн л нэг болох учиртай.
Тиймээс ч таны үйлчлүүлэгчтэйгээ үүсгэсэн харилцаа худал хуурмаг, нууц, шүүмж, үл итгэх байдлаар дүүрч болохгүйг анхаараарай.