Otoch.mn Эрүүл мэндийн сайт

Otoch.mn Эрүүл мэндийн сайт www.Otoch.mn Монголын эрүүл мэндийн сайт otochmn

СЭТГЭЛ ТӨВЛӨРЛИЙН ЕСӨН ШАТЛАЛЫН ТОЙМ/Nine steps of stabilizing the mind/Энэтхэгийн их сэтгэгч, гүн ухаантан Асанга гэгээ...
01/02/2026

СЭТГЭЛ ТӨВЛӨРЛИЙН ЕСӨН ШАТЛАЛЫН ТОЙМ
/Nine steps of stabilizing the mind/

Энэтхэгийн их сэтгэгч, гүн ухаантан Асанга гэгээнтэн бээр Амарлин ахуйн бясалгалаар бясалгаачийн төвлөрсөн анхаарал нь хөгжлийн есөн үеийг дамждаг тухай нарийн тодруулга хийсэн байдаг. Үүнд;

1. Агуулахуйн төлөв
- Юунд хүрэх: Сонгосон зүйл дээрээ анхаарлаа тогтоох
- Ямар хүчээр хүрэх: Аргачлалыг судлахын хүчээр
- Ямар саад гардаг: Анхаарал үргэлжлэн тогтож чаддаггүй - Анхаарлын саад: Бүдүүн дошгирол.
- Сэтгэлийн ажиллагааны төлөв: Төвлөрөл
- Туршлагын чанар: Хөдөлгөөн
- Тохиолдлын бодлын урсгал нь усны хүрхрээ адил

2. Үргэлж агуулах төлөв
- Юунд хүрэх: Сонгосон зүйл дээрээ анхаарлаа минутаас доошгүй хугацаанд тогтоох
- Ямар хүчээр хүрэх:Аргачлалын тухай бодох хүчээр
- Ямар саад гардаг:Анхаарал ихэнх хугацаанд тогтож чаддаггүй
- Анхаарлын саад: Бүдүүн дошгирол
- Сэтгэлийн ажил үйлийн төлөв: Төвлөрсөн төлөв
- Туршлагын чанар: Хөдөлгөөн
- Тохиолдлын бодлын урсгал нь усны хүрхрээ адил

3. Давтан агуулах төлөв
- Юунд хүрэх: Анхаарал сарних үед түргэн хугацаагаар буцан сонгосон зүйл дээрээ анхаарлаа тогтоох
- Ямар хүчээр хүрэх: Сэрэмжийн хүчээр
- Ямар саад гардаг: Богино хугацаагаар бясалгагдахуунаа бүхэлд нь алддаг
- Анхаарлын саад: Бүдүүн дошгирол
- Сэтгэлийн ажил үйлийн төлөв: Тасалдсан
- Туршлагын чанар: Хөдөлгөөн
- Тохиолдлын бодлын урсгал нь усны хүрхрээ адил

4. Чухалчлан орших төлөв
- Юунд хүрэх: Сонгосон зүйлээ хэзээ ч бүрэн мартдаггүй
- Ямар хүчээр хүрэх: Илүү хүчтэй сэрэмж
- Ямар саад гардаг: Самадигийн талаарх бардамнал
- Анхаарлын саад: Бүдүүн дошгирол ба дунд зэргийн дошгирол
- Сэтгэлийн ажил үйлийн төлөв: Тасалдсан
- Туршлагын чанар: Хүрэх
- Тохиолдлын бодлын урсгал нь уулын амаар түргэн урсах гол адил

5. Номхорсон төлөв
- Юунд хүрэх: Самадигаас таашаал авдаг болох
- Ямар хүчээр хүрэх: Мэдэмсэр буюу манамсар
- Ямар саад гардаг: Самадид бага зэрэг эсэргүүцэл гарах
- Анхаарлын саад: Дунд зэргийн дошгирол болон живэлт
- Сэтгэлийн ажил үйлийн төлөв: Тасалдсан
- Туршлагын чанар: Хүрэх
- Тохиолдлын бодлын урсгал нь уулын амаар түргэн урсах гол адил

6. Амирласан төлөв
- Юунд хүрэх: Анхаарлаа дадуулахад саадгүй болох
- Ямар хүчээр хүрэх: Мэдэмсэр буюу манамсар
- Ямар саад гардаг: Хүсэл, сэтгэлийн дарамт, нойрмоглол, үлбэгэр байдал
- Анхаарлын саад: Дунд зэргийн живэлт болон нарийн живэлт
- Сэтгэлийн ажил үйлийн төлөв: Тасалдсан
- Туршлагын чанар: Хүрэх
- Тохиолдлын бодлын урсгал нь уулын амаар намуухан урсах гол адил

7. Бүрэн амирласан төлөв
- Юунд хүрэх: Тачаал, үлбэгэр нойрмог байдлыг амирлуулах
- Ямар хүчээр хүрэх: Хичээнгүй шамдалт
- Ямар саад гардаг: Амархан засагдах анхаарлын нарийн тогтворгүй байдал
- Анхаарлын саад: Нарийн дошгирол болон живэлт
- Сэтгэлийн ажил үйлийн төлөв: Тасалдсан
- Туршлагын чанар: Дадах
- Тохиолдлын бодлын урсгал нь уулын амаар зөөлөн урсах гол адил

8. Нэгэн үзүүрт орших төлөв
- Юунд хүрэх: Ямар ч живэлт догшролгүйгээр удаан хугацаагаар самадид орших
- Ямар хүчээр хүрэх: Хичээнгүй шамдалт
- Ямар саад гардаг: Живэх дошгирох саадыг дарахад хичээл хэрэгтэй болдог
- Анхаарлын саад: Нарийн дошгирол болон живэлтийн лугшилт маягийн саад
- Сэтгэлийн ажил үйлийн төлөв: Тасалдахгүй төвлөрсөн
- Туршлагын чанар: Тэгш тайван
- Атгагт сэтгэл давлагаагүй далай адил амгалан болох

9. Тэгш агуулахуйн төлөв
- Юунд хүрэх: Удаан хугацаагаар ямар ч хичээлгүйгээр самадид саадгүй орших
- Ямар хүчээр хүрэх: Дадах
- Ямар саад гардаг: Анхаарлын тэнцвэргүй байдал гарах боломжтой
- Анхаарлын саад: Тэдгээр тэнцвэргүйдлийн шалтгаан далд байдаг
- Сэтгэлийн ажил үйлийн төлөв: Шамдлагагүй ая зөнгөөрөө
- Туршлагын чанар: Төгөлдөржсөн
- Атгагт сэтгэл амирлаж уулсын хаан Сүмбэр уул адил хөдөлшгүй боллоо

Ая зөнгөөр асар хүчтэй төвлөрөх Шамат буюу жинхэнэ амирлан ахуйн чанарыг олж зорилго биеллээ.

Хүний бие яагаад хөгширдөг вэ?Залуужих гол дүрэм. 🧬 1. Хөгшрөлт гэж юу вэ? Ерөнхийдөө хөгшрөлтийн талаар бид сайн мэдэж ...
01/02/2026

Хүний бие яагаад хөгширдөг вэ?
Залуужих гол дүрэм.

🧬 1. Хөгшрөлт гэж юу вэ?

Ерөнхийдөө хөгшрөлтийн талаар бид сайн мэдэж байгаа.
Амьд бие махбод бүхэн тодорхой өсөлтийн цэгтээ хүрсний дараа аажмаар хөгшрөл явагддаг.
Хүний хувьд Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас 45-65 насыг дунд буюу идэр нас, 65-74 насыг өндөр насны эрт үе, 75-аас дээш насыг өндөр наслалт гэж тогтоосон байдаг.
Хүний бие организмын онцлог, амьдралын хэв маяг, гадаад орчин, удамшлаас шалтгаалж хөгшрөх үйл явц харилцан адилгүй.
Хөгшрөлийг байгалийн жам ёсны хөгшрөлт, эрт хөгшрөлт хэмээн хуваадаг мөн сүүлийн үед хөгшрөлийг хойшлуулах болмжуудыг янз бүрийн аргаар идэвхтэй судалж хайж байгаа.
Хөгшрөлтийн шинж тэмдгүүд.
Эсийн солилцоо аажмаар хувиралтанд орж, зарим амин эсийн солилцоо удааширч, эд эс эвдэгдэх, эсийн хоорондох шаар арвидах, биеийн дархлааны систем буурснаас болж, арьсан дээр үрчлээ атираа гарах, булчин сулрах, авчих, судасны уян хатан чанар алдагдах, хөгшрөлтийн бор толбо илрэх зэрэг ерөнхийлсөн чанартай үзэгдлүүд.

Хүний эцсийн хөгшрөлтийн цэг хэд вэ?
Шинжлэх ухаанд нэгэнт судлан нотолсноор хүний биеийн эс, эд, эрхтэн бүрмөсөн хөгшрөн доройтож, амьдрах чадвараа алдахад 120 –150 жил болно хэмээн үзэж байгаа.

Харин хөгшрөлт бол:
· өвчин биш,
· эвдрэл биш.
👉 Энэ бол биологийн програм.
Бие махбод:
“Биеийн бүх нөөцөө шинэчлэлд биш, амьд үлдэхэд чиглүүлж эхэлдэг.”
Биологийн хувьд хөгшрөлт аль уже 25 наснаас эхэлдэг.

🧠 2. Хөгшрөлтийн гол механизм
🔑 Гол механизм:
эсийн нөхөн төлжилт, өөрийгөө цэвэрлэх чадвар буурснаас хөгшрөлт явагдана.
Үүнд юу явагддаг вэ:
· аутофаги багасна,
· митохондрийн энерги буурна,
· үрэвсэл нэмэгдэнэ,
· даавар, мэдрэлийн зохицуулга алдагдана.
Бидний хичээлдээ үздэг л юмнууд байгаа биз?
📌 Хөгшрөлт наснаас биш дотоод ба гадаад орчны дохионоос эхэлдэг.
Таны дотоод сэтгэл санааны байдал мөн гаднаас ямар дохио ааваад байна.
Жишээлвэл: түгшилт, стресс ихтэй хүн үргэлж гаднаа АЮУЛтай гэсэн дотхио авдаг.
🌍 3. Хөгшрөлтийн биологийн утга учир
Эволюцийн үүднээс:
· Биологийн гол зорилго → үр удмаа үлдээх
· дараа нь → нөөц хэмнэх.
👉 Тиймээс:
· залуу үед → өсөлт, нөхөн төлжилт. Хамгийн эрчимтэй үе.
· хөгшрөхөд → хамгаалалт, хадгалалт. Нэг ёсны хэмнэлтийн горим.

🔥 4. Хөгшрөлтийг удаашруулах хамгийн үр дүнтэй зүйлс


🔑 1. Арчилгаа биш — зохицуулалт, биеийн дотоод механизм үйл ажиллагаануудыг зөв уялдуулах,
Залуу байх гэдэг нь:
· гоо сайхны тос биш,
· эм биш, хагалгаа биш
· биеийн дотоод зохицуулалт.
👉 Зохицуулалт зөв байвал бие залуугаараа байна.

🔑 2. Архаг стрессгүй байх
Стресс = хөгшрөлтийн хамгийн том дайсан
Стрессний үед:
· кортизол ↑өснө
· үрэвсэл ↑өснө
· эсийн нөхөн төлжилт ↓буурна
👉 Хүн наснаасаа биш, стресснээсээ хөгширдөг.

🔑 3. Аутофагийн идэвхтэй байдал
Аутофаги = эсийн дотоод цэвэрлэгээ, нөхөн сэргээлт
👉 Хэзээ идэвхждэг вэ:
· мацаг барихад,- интерваль мацаг
· инсулин багасахад,- мацаг, зөв хоололт, дасгал хөдөлгөөн
· энергийн илүүдэлгүй үед.- дасгал хөдөлгөөн
· сайн унтаж амрахад
Үр дүн:
· хуучин эс устна
· шинэ эс бий болно
· хөгшрөлт удааширна
Бидний хичээлдээ зөндөө ярьдаг л зүйлүүд байгаа биз?

🔑 4. Митохондри = амьдралын энерги
Митохиндри- бидний гол энерги үүсгэдэг эсүүд, бидний “энергийн станциуд”
Юу нөлөөлдөг вэ?:
· хөдөлгөөн
· амьсгал
· өглөөний нар
· чанартай нойр
· магни, төмөр, В витамин
Митохондри сайн байвал:
· эрч хүчтэй
· залуулаг
· тэсвэр, чадвартай байна

🔑 5. Циркадын хэмнэл
Бие оганизм байгалын цагтайгаа нийцвэл:
· даавар зөв ялгарна
· нөхөн төлжилт сайн яваглдана
👉 Орой унтах, шөнө идэх = хурдан хөгшрөлт.

🔑 6. Вагус мэдрэл ба аюулгүй мэдрэмж
Вагус нерв- тайвшруулахыг хариуцдаг мэдрэлийн суваг.
Энэ талаар бид Түгшилт, хий өвчин сургалтандаа голдуу үздэг.

Вагус идэвхтэй үед:
· үрэвсэл буурна
· биеийн дотоод засвар сайн явагдана
· залуужих процесс идэвхжинэ
Архаг стресс:
· хөгшрөлтийг түргэсгэнэ.
Тайван байдал:
· нөхөн төлжилтийг эхлүүлэж дэмжинэ.
👉 Үүнд -Зөв амьсгал, хангалттай ус уух, даарахгүй дулаанаа хадгалах мөн тайван байдал чухал.

🔑 7. Амьдралын утга учир
Утга учиртай хүн:
· стресс багатай
· дархлаа сайн
· удаан хөгширдөг
🔑 8. Дааврын хэмнэл
Чухал:
· тоо хэмжээндээ биш,
· даавруудын тэгцвэр, ялгарах зөв цаг, зөв хэмнэл.

💛 НЭГ ҮГЭЭР:
Хөгшрөлт бол өөрөө явагддаг программ гэхээсээ илүү дотоод болон гадаад нөлөө юм.
Залуужих нууц =
Дотоод амар тайван байдал+ залуу эс + энерги + зөв хэмнэл + аюулгүй орчин

Таалагдвал SHARE хийнэ үү

Шүдний мэдрэгшлийг үл тоох нь цоорол болон буйлны өвчний эхний дохиог алдах шалтгаан болдог. Судалгаагаар хүйтэн, халуун...
01/02/2026

Шүдний мэдрэгшлийг үл тоох нь цоорол болон буйлны өвчний эхний дохиог алдах шалтгаан болдог. Судалгаагаар хүйтэн, халуун, чихэрлэг зүйлд шүд хорсох шинж тэмдэг илэрдэг хүмүүсийн дийлэнхэд паалан нимгэрэх, буйл ухрах, эсвэл ан цав үүсэх эхний өөрчлөлтүүд аль хэдийн явагдаж байдаг нь тогтоогдсон. Шүдний мэдрэгшил нь өөрөө өвчин биш боловч шүдний хамгаалалтын давхарга алдагдаж байгааг илтгэх анхааруулах дохио юм. Ялангуяа буруу техникээр хатуу даралттай угаах, хатуу үстэй сойз хэрэглэх нь пааланг элээж, мэдрэгшлийг улам нэмэгдүүлдэг. Судалгаагаар мэдрэгшилтэй шүдийг зориулалтын оо, зөөлөн сойзоор арчилж, буйлны ухралтыг эрт үед эмчлүүлбэл цаашдын гэмтэл, цоорол үүсэх эрсдэл мэдэгдэхүйц буурдаг. Харин хорсолтыг түр зуурын асуудал гэж үзэн үл тоовол ан цав гүнзгийрч, эцэстээ суваг эмчилгээ эсвэл шүд авахуулахад хүрэх эрсдэлтэй. Иймээс шүд мэдрэгших шинж илэрмэгц мэргэжлийн эмчид үзүүлж, шалтгааныг тодруулан зөв арчилгаанд шилжих нь шүдээ хамгаалах ухаалаг алхам юм.
Эх сурвалж: World Health Organization

 🌿50гр буюу ойролцоогоор 4-5ш хунчирын үндэс ( хэрчсэн хунчир бол 10гр орчим) 🌿Нохой хошуу 6-8ш🌿Улаан чавга 3-4шБүх орцо...
01/02/2026


🌿50гр буюу ойролцоогоор 4-5ш хунчирын үндэс ( хэрчсэн хунчир бол 10гр орчим)
🌿Нохой хошуу 6-8ш
🌿Улаан чавга 3-4ш
Бүх орцоо угаагаад 1,5л усанд хийж зөөлөн гал дээр 10минут орчим буцалган хандыг тухайн өдөртөө ууна. 10 хоног уугаад 10 хоног завсарлаад хэрэглэх нь үр дүнтэй байдаг
Дархлаа дэмжиж тамир тэнхээ нэмнэ, бүх төрлийн вирусын эсрэг, цус шингэлж даралт бууруулна, холестерин хэмжээг бууруулна. Сахартай хүмүүст нэн зохимжтой.

ВАКЦИН ЭСЭРГҮҮЦЭГЧДЭД ДАЙХ ҮГСүүлийн үед вакциныг эсэргүүцдэг хүмүүс идэвхжин, буруу мэдээлэл ихээр түгээж байгаа тул ва...
01/02/2026

ВАКЦИН ЭСЭРГҮҮЦЭГЧДЭД ДАЙХ ҮГ

Сүүлийн үед вакциныг эсэргүүцдэг хүмүүс идэвхжин, буруу мэдээлэл ихээр түгээж байгаа тул вакцингүй үеийн өнгөрсөн зууны гашуун түүх, вакцины ачаар мартсан олон халдварт өвчнийг сануулмаар санагдлаа.

Энэхүү зурган дээр байгаа төхөөрөмжийг ямар учиртайг олон хүн ойлгохгүй лавлах нь тодорхой. Тэгвэл энэ бол 20-р зууны эхэн үед хүн төрөлхтнийг хамгийн их айдаст автуулж байсан өвчний нэг болох “полиомиелит” буюу халдварт саа өвчний хүндрэлийн улмаас үлдсэн амьдралаа өнгөрөөдөг байсан “төмөр уушиг” гэгддэг төхөөрөмж юм. Энэ нь халдварт саагийн улмаас амьсгалын булчин ажиллагаагүй болсон өвчтөнүүдийг насан туршид нь сөрөг даралт үүсгэж амьсгалыг нь дэмждэг зориулалттай ганц төхөөрөмж байжээ. Халдварт саа өвчин 1940-өөд оны дэлхийн 2р дайны үед дэлхий дахинаа дэгдэж жилд хагас сая хүн өвдөж, 20 сая орчим хүн энэ өвчний улмаас тахир дутуу болж, эмнэлгүүдийн тасгууд тэр үед ийм төхөөрөмжин дэх өвчтөнүүдээр дүүрсэн байдаг байжээ.

1953 онд 5 настай байхдаа халдварт саа өвчнөөр өвдсөнөөс хойш өнөөдрийг хүртэл 60 гаруй жил “төмөр уушгинд” амьдарч байгаа хүн бол АНУ-ын иргэн Марта Анн Лилиард бөгөөд хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа би өөрийгөө амьдаараа булшлуулсан мэт мэдрэмжтэй амьдарсан гэж дүрсэлжээ.

Тэгвэл хүн төрөлхтөн 1955 онд Америкийн эрдэмтэн Жонас Салкийн зохион бүтээсэн халдварт саагийн эсрэг вакцины ачаар энэ аймшигт вирусийн гаралтай өвчний дэгдэлтийг зогсоож, Афганистан, Пакистан улсын хэсэг газраас бусад бүх улс орнууд энэ өвчнийг бүрэн устгаж чадсан билээ. Манай улс 1970-аад оноос халдварт саагийн эсрэг вакцин хийж эхлэн 2001 он гэхэд энэ өвчнийг бүрэн устгасан гэрчилгээг авч байсан нь үе үеийн эрдэмтэн, эмч нарын нөр их хөдөлмөр, зүтгэлийн гавъяа юм.

Вакцин буюу халдварт өвчнөөс сэргийлдэг ерөндөг, хүн төрөлхтөний анагаах ухааны салбарын түүхэн ололт амжилтын нэгийг эсэргүүцэж худал мэдээлэл тараадаг, мэргэжлийн бус хүмүүст вакцин байхгүй байхад хичнээн саяараа хэрхэн өвдөж, амь насаа алдаж, үлдсэн амьдралынхаа туршид тахир дутуу болж байсныг ганц жишээн дээр харуулахад энэ. Энэ хүмүүсийн уршгаар устаж алга болсон халдварт өвчнүүд дахин дэгдвэл хичнээн үр хүүхдийн амь нас эрсдэх эрсдэлтэйг амьдрал харуулж байна.


Бод бод бод !!!

Буйлны зааг орчимд харагддаг шаантаг хэлбэрийн эдийн алдагдлыг abfraction гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ нь цоорол бус хүзүүвчи...
01/02/2026

Буйлны зааг орчимд харагддаг шаантаг хэлбэрийн эдийн алдагдлыг abfraction гэж нэрлэдэг бөгөөд энэ нь цоорол бус хүзүүвчийн гэмтэл (non-carious cervical lesion, NCCL)-ийн нэг төрөл юм. Гол шалтгаан нь шүдэнд буруу хуваарилагдсан ачаалал бөгөөд шүдээ хавирах (bruxism), зуулт алдагдсан байдал зэргээс үүдэн шүд уян харимхай хөдөлгөөн хийж, паалан ба дентинд бичил ан цавууд үүсдэг.

Цаг хугацааны явцад ширүүн сойздох, зүлгүүр ихтэй оо хэрэглэх, хүчиллэг орчинд өртөх нь гэмтлийг улам даамжруулдаг. Өвдөлтгүй байж болох ч эдгээр хонхорхой нь шүдний бүтцийг сулруулж, өнгөр хуримтлагдах нөхцөл бүрдүүлэн, улмаар мэдрэгшил нэмэгдэх, бүр хугарал үүсэх эрсдэлтэй.

Эмчилгээ нь шалтгаанд чиглэсэн байх ёстой. Үүнд зуултын ачааллыг засах (жишээлбэл, шөнийн хамгаалалтын чиг), зөөлөн техникээр сойздох, шаардлагатай тохиолдолд композит эсвэл шилэн иономер материалаар сэргээх орно. Эрт үед нь зөв менежмент хийснээр шүдний эрүүл мэндийг хадгалж, хүндрэлээс сэргийлэн, ирээдүйд илүү инвазив эмчилгээ хийхээс зайлсхийх боломжтой.

31/01/2026

BPA гэж юу болох, төлбөрийн баримт яагаад хортой болох талаар мэдээлэл хүргэе. Би эмч биш, зөвхөн судалж мэдсэн зүйлээ, өөрийн туршлагаа хуваалцаж байгаа болно. Коммент хэсгээс BPA орсон түгээмэл бүтээгдэхүүний жагсаалтыг үзнэ үү.

Өвдөг өвдөж байна уу? ‼️‼️Шалтгаан нь ганц шөрмөс биш!ACL,MCL,Дотор талын нууц тогтолцоо‼️‼️🔸Өвдөгний гэмтлийг дарах биш...
31/01/2026

Өвдөг өвдөж байна уу? ‼️‼️
Шалтгаан нь ганц шөрмөс биш!
ACL,MCL,Дотор талын нууц тогтолцоо‼️‼️

🔸Өвдөгний гэмтлийг дарах биш, засах эмчилгээ
Биомеханикт суурилсан сэргээн засалт юм.

🔸ӨВДӨГНИЙ ҮЕНИЙ БИОМЕХАНИК
Урд загалмайн шөрмөс (ACL),
Дунд барьцааны холбоос (MCL)
ба Постеромедиал цогцолбор (PMC)

🔸Өвдөгний үе нь алхах, гүйх, үсрэх, огцом эргэх, зогсох зэрэг хөдөлгөөний үед хөдөлгөөн ба тогтвортой байдлыг зэрэг хангах үүрэгтэй, маш нарийн бүтэцтэй үе юм.

🔸Биомеханикийн хувьд өвдөг нь
▪️ Газраас ирэх хүч
▪️ Биеийн жин
▪️ Булчингийн агшилт
гэсэн их хэмжээний ачааллыг хүлээн авдаг.

🔸Эдгээрийг зөв хуваарилах яс-шөрмөс-булчингийн уялдаа нь гэмтлээс сэргийлэх гол үндэс болдог.

🔸БАЙРЛАЛ БА АЧААЛЛЫН ЗӨВ ХУВААРИЛАЛТ‼️

Хэвийн үед өвдөг нь ташаа ,өвдөг,шагай нэг шулуун тэнхлэгт байрлана.
Хөл газарт хүрэхэд үүсэх хүч шилбэ,өвдөг гуяны,яс руу дамжина.

🔸Хэрэв
▪️ Өвдөг дотогш нурах (валгус)
▪️ Байрлал алдагдах
тохиолдвол дунд талын бүтэц болон загалмайн шөрмөсөнд хэт ачаалал үүсдэг.

🔸УРД ЗАГАЛМАЙН ШӨРМӨС ACL (Anterior Cruciate Ligament) нь өвдөгний үений дотор байрлах,
өвдөгний гол тогтвортой байдлыг хангагч шөрмөс юм.

🔸ГОЛ ҮҮРЭГ
▪️ Шилбэ урагш гулсахаас сэргийлнэ
▪️ Өвдөгний эргэлтийг хянаж, тэнцвэрийг барина
▪️ Гүйх, үсрэх, огцом зогсох, чиглэл солих үед өвдөг “салж” өгөхөөс хамгаална
🔸Ялангуяа
▪️ Огцом зогсолт
▪️ Эргэлт
▪️ Үсрээд буух
үед хамгийн их ачаалал авдаг.
Өвдөг валгус байрлалд шилбэ дотогш эргэхэд ACL гэмтэх эрсдэл эрс нэмэгдэнэ.

🔸ДУНД БАРЬЦААНЫ ХОЛБООС MCL (Medial Collateral Ligament) нь өвдөгний үений дотор талд байрлах, тогтвортой байдлыг хангадаг чухал холбоос юм.

🔸ГОЛ ҮҮРЭГ
▪️ Өвдөг дотогш нурахаас (валгус) хамгаална
▪️ Дунд талын тогтвортой байдлыг хангана
▪️ Алхах, гүйх, үсрэх, эргэх үед өвдөгний тэнцвэрийг барина.
▪️ Өвдөг дотогш нурахаас хамгаална
▪️ Дунд талын тогтвортой байдлыг хангана

🔸Буруу байрлалаар буух, гаднаас цохилт авах үед MCL нь хамгаалалтын эхний шугам болдог.
🔸Ихэвчлэн
▪️ Дангаар гэмтэх
▪️ ACL-тэй хавсарч гэмтэх
тохиолдол элбэг.

🔸ПОСТЕРОМЕДИАЛ ЦОГЦОЛБОР (PMC, POL)

🔸Постеромедиал цогцолбор нь өвдөгний дотор арын тогтвортой байдлыг хангадаг чухал бүтэц юм. нь өвдөгний дотор–арын тогтвортой байдлыг хангадаг чухал бүтэц юм.

🔸Үүнд
▪️ Арын ташуу холбоос (POL)
▪️ Дунд барьцааны холбоосын арын хэсэг
▪️ Үений хүүдий, зөөлөн эдүүд
хамрагдана.
▪️ Валгус стресс
▪️ Шилбэний дотоод эргэлт
▪️ Ар тийш шилжилтээс хамгаална.

🔸Өвдөг бүрэн суналтын үед онцгой чухал үүрэгтэй.
🔸 PMC гэмтвэл.
▪️ Өвдөг ерөнхийдөө тогтворгүй болно
▪️ ACL, MCL гэмтэлтэй хамт тохиолдох нь элбэг
▪️ Эмчлэхгүй бол архаг тогтворгүй байдалд хүрнэ.

🔸ДИНАМИК ХӨДӨЛГӨӨН БА ГЭМТЛИЙН ШАЛТГААН‼️

🔸Ташаа, шагайны булчингийн үйл ажилгаа сул байвал
▪️ Өвдөг валгус байрлалд орно
▪️ Дунд талын стресс нэмэгдэнэ

🔸Нийтлэг шалтгаан
▪️ Ташааны сул булчин
▪️ Гуяны булчингийн идэвхжил хоцрох
▪️ Хөлийн хэт пронаци

🔸 Үүний улмаас ACL, MCL, PMC нэгэн зэрэг ачаалалд орж, хавсарсан гэмтэл үүсдэг.

🔸БУЛЧИНГИЙН ҮҮРЭГ

▪️ Гуяны арын булчин ACL-ийг хамгаална
▪️ Өгзөгний дунд, дээд булчин өвдөгний валгус нуралтыг багасгана
▪️ Дөрвөн толгойт, тугалын булчин үеийн тогтвортой байдалд оролцоно

🔸Булчингийн зөв хүч, зөв цаг нь шөрмөсний бүрэн бүтэн байдалтай адил чухал.

🔸НӨХӨН СЭРГЭЭЛТ БА УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЭЛТ

🔸Өвдөгний гэмтлийгЗөвхөн хүчээр
биш.
Хөдөлгөөний чанараар эмчилнэ.

Анхаарах зүйлс‼️
▪️ Зөв байрлал
▪️ Проприоцепци (мэдрэхүй)
▪️ Буух, алхах механик
▪️ Бүх доод мөчний уялдаа холбоотой.

🔸Өвдөг нь ганцаараа ажилладаггүй.
ACL, MCL, постеромедиал цогцолборын гэмтэл нь ихэнхдээ доод мөчний гинжин хэлхээний алдаанаас үүсдэг.

🔸Эдгээр биомеханикийг ойлгох нь
гэмтлээс сэргийлэх, нөхөн сэргээх хамгийн чухал суурь юм

“Жамц4” танСудалгаанд суурилсан хэрэглэх заалт: ✅Нойр булчирхайн архаг үрэвсэлт өвчний үед гүйлгэх, суулгах, хоолны шинг...
31/01/2026

“Жамц4” тан

Судалгаанд суурилсан хэрэглэх заалт:

✅Нойр булчирхайн архаг үрэвсэлт өвчний үед гүйлгэх, суулгах, хоолны шингээлт муудахад эмчилгээний болон урьдчилан сэргийлэх зорилгоор хэрэглэнэ.
✅Нойр булчирхайн гадаад шүүрлийн (амилаза, липаза, протеаза) үйл ажиллагааны дутмагшил, ходоод гэдэс дүүрч цардайх, суулгах үед хэрэглэнэ.

Европ.а.у-ны Creon, Pancreatin, Mezymforte г.м эмнүүд байдаг. Уламжлалт а.у.нд ч мөн ийм эмнүүд олон байдаг.

Айлд байвал зохистой тангийн нэг.
Их иддэг баяр айсуй.🙂
Надад байхгүйээ.

(Танин мэдэхүйн ш.чанартай пост болно.)

Dr.Orgil

УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ УХААНЫ ДОКТОРЫН ЗЭРЭГ ХАМГААЛУУЛАХ ЗӨВЛӨЛИЙН ХУРАЛДААН БОЛЛООУламжлалт анагаах ухааны докторын жинхэнэ...
31/01/2026

УЛАМЖЛАЛТ АНАГААХ УХААНЫ ДОКТОРЫН ЗЭРЭГ ХАМГААЛУУЛАХ ЗӨВЛӨЛИЙН ХУРАЛДААН БОЛЛОО

Уламжлалт анагаах ухааны докторын жинхэнэ хамгаалалтын хурал 2026 оны нэгдүгээр сарын 29-ний өдөр болж, Эрүүл мэндийн яамны Төрийн нарийн бичгийн дарга, АШУҮИС-ийн МАУОУС-ийн докторант Д.Очирбат эрдмийн зэргээ амжилттай хамгааллаа.

АШУ-ны доктор, профессор Д.Цэрэндавга, Академич, АШУ-ны доктор, профессор Ш.Болд нарын удирдсан докторант Дагвадорж овогтой Очирбатын туурвисан “Ламын гэгээн Лувсанданзанжанцангийн намтар, анагаах ухааны зарим зохиолын агуулга, онцлогийг тодруулах нь” сэдэвт бүтээл нь ууган оточ Ламын гэгээн Лувсанданзанжанцангийн намтрыг шинэ мэдээллээр баяжуулан, түүний анагаах ухааны бүтээлийн судалгааг өнөөгийн мэдлэгийн хүрээнд олдсон баримт материалд түшиглэн задлан шинжилж, дүгнэсний зэрэгцээ анагаах ухааны бүтээлийг нь сургалт, судалгааны эргэлтэд оруулах, шинэ мэдлэг бүтээх, олон улсад сурталчлан таниулах, улмаар уламжлалт анагаах ухааныг хөгжүүлэн дэлгэрүүлэх үндэслэл болсонд оршино.

Эрдэм шинжилгээний ажлын шүүмжлэгчээр Түүхийн шинжлэх ухаан доктор, профессор Л.Тэрбиш, Анагаах ухааны доктор, профессор С.Сээсрэгдорж нар ажиллав.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Ухнаагийн Хүрэлсүх Монгол соёл, иргэншлийн аюулгүй байдал, хүн амын удмын санг хамгаалах, уламжлалт анагаах ухааны мэдлэг, өв соёлыг судлан шинжилж, гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэх, ололт амжилтыг түгээн дэлгэрүүлэх, орчин цагийн шаардлагад нийцүүлэн хөгжүүлэх зорилгоор “Монголын уламжлалт анагаах ухааныг хөгжүүлэх тухай” зарлиг гаргасан юм.
Улмаар 2026 оны нэгдүгээр сарын 16-ыг Монголын уламжлалт анагаах ухааны дэг сургууль, тогтолцоо бүрэлдсэний 345 жилийн түүхэн ой, уламжлалт анагаах ухааны тэмдэглэлт өдөр болгон зарласан билээ.

Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зарлиг гарсны дараа Уламжлалт анагаах ухааны докторын жинхэнэ хамгаалалтын хурал ийнхүү болж Улажлалт анагаах ухааны салбарт шинэ доктор төрлөө.

Судалгааны багт баяр хүргэж, цаашдын эрдэм судлалын ажилд нь амжилт хүсэн ерөөе.

Address

Улаанбаатар хот, СБД
Ulaanbaatar
14250

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Otoch.mn Эрүүл мэндийн сайт posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The Practice

Send a message to Otoch.mn Эрүүл мэндийн сайт:

Share

Share on Facebook Share on Twitter Share on LinkedIn
Share on Pinterest Share on Reddit Share via Email
Share on WhatsApp Share on Instagram Share on Telegram