08/04/2026
खुसीको खबर, नेपालमा यी ८ रोगहरुको निशुल्क उपचार, त्यस्तै अतिरिक्त सुविधा पनि, केके गर्नुपर्छ ?
काठमाडौ - नेपाल सरकारले आर्थिक रूपमा विपन्न नागरिकहरूका लागि प्रदान गर्दै आएको कडा रोगको उपचार सहुलियतलाई थप परिष्कृत र विस्तार गरेको छ। तत्कालीन प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल 'प्रचण्ड' को पालामा सुरु भएका स्वास्थ्य सुधारका कार्यक्रमहरूलाई अहिले स्वास्थ्य बीमासँग जोडेर थप प्रभावकारी बनाइएको छ।
हाल सरकारले ८ वटा कडा तथा जटिल रोगको उपचारमा आर्थिक सहायता प्रदान गर्दै आएको छ।
# # # **निशुल्क तथा सहुलियत उपचार हुने ८ कडा रोगहरू:**
१. **क्यान्सर:** सबै प्रकारका क्यान्सरको निदान र उपचार।
२. **मुटु रोग:** शल्यक्रिया र मुटु सम्बन्धी जटिल उपचार।
३. **मिर्गौला रोग:** डायलासिस, प्रत्यारोपण र औषधि।
४. **पार्किन्सन्स:** स्नायु सम्बन्धी कडा रोग।
५. **अल्जाइमर्स:** बिर्सने रोगको उपचार।
६. **स्पाइनल इन्जुरी:** मेरुदण्डको गम्भीर चोटपटक।
७. **हेड इन्जुरी:** टाउकोको गम्भीर चोटपटक।
८. **सिकलसेल एनिमिया:** रगत सम्बन्धी वंशानुगत रोग।
# # # **सहुलियत रकममा वृद्धि: १ लाखबाट २ लाख पुग्यो**
पहिले यी रोगहरूको उपचारका लागि सरकारले १ लाख रुपैयाँ बराबरको सहुलियत दिने गरेकोमा अहिले यसलाई स्वास्थ्य बीमासँग एकीकृत गरिएको छ। नयाँ व्यवस्था अनुसार, स्वास्थ्य बीमामा आबद्ध भएका विपन्न नागरिकले सामान्य उपचारको १ लाख र कडा रोग प्रमाणित भएपछि थप १ लाख गरी कुल **२ लाख रुपैयाँ** सम्मको उपचार सेवा सरकारी अस्पतालबाट निशुल्क प्राप्त गर्न सक्छन्।
# # # **मिर्गौला रोगीका लागि विशेष प्याकेज र मासिक भत्ता**
मिर्गौला रोगीहरूको हकमा सरकारले अझ बढी सहुलियतको व्यवस्था गरेको छ। मिर्गौला प्रत्यारोपणका लागि सरकारले **४ लाख रुपैयाँ** सहायता दिने गरेको छ भने प्रत्यारोपण अघिको प्रयोगशाला परीक्षणका लागि ५० हजार र प्रत्यारोपणपछि खाइने औषधिका लागि थप १ लाख रुपैयाँ उपलब्ध गराउँदै आएको छ।
यसका साथै, क्यान्सर, मिर्गौला डायलासिस गराइरहेका वा प्रत्यारोपण गरेका र मेरुदण्ड पक्षघात भएका बिरामीहरूलाई औषधोपचार र पोषणका लागि सरकारले प्रति महिना **५,००० रुपैयाँ** 'जीवन निर्वाह भत्ता' सीधै बिरामीको बैंक खातामा पठाउने व्यवस्था गरेको छ।
# # # **सेवा प्राप्त गर्ने प्रक्रिया: के-के चाहिन्छ कागजात?**
यो सरकारी सेवा लिनका लागि बिरामी वा परिवारले निम्न प्रक्रिया अपनाउनुपर्ने हुन्छ:
* **मेडिकल रिपोर्ट:** सम्बन्धित विशेषज्ञ चिकित्सक वा सूचीकृत अस्पतालबाट रोग प्रमाणित भएको कागज।
* **विपन्न सिफारिस:** आफ्नो स्थायी ठेगाना भएको वडा कार्यालयबाट आर्थिक अवस्था कमजोर भएको (विपन्न नागरिक) सिफारिस पत्र।
* **बीमा कार्ड:** स्वास्थ्य बीमा कार्यक्रममा आबद्ध भएको परिचयपत्र।
* **सूचीकृत अस्पताल:** माथिका कागजातसहित सरकारले तोकेका सरकारी वा सामुदायिक अस्पतालको 'सामाजिक सेवा एकाइ' मा सम्पर्क गरी सेवा लिन सकिन्छ !
यो व्यवस्थाले पैसाको अभावमा उपचार नपाएर अकालमा ज्यान गुमाउनुपर्ने बाध्यतालाई कम गर्न ठुलो सहयोग पुर्याएको छ !
गोपाल मौर्या - Gopal Maurya