Dr Kalyan Sapkota- Endocrinologist

Dr Kalyan Sapkota- Endocrinologist Endocrinologist | Associate Professor

Creating awareness for a healthier life

30/03/2026

Type 2 Diabetes Reversal: Myth होइन, Science हो ✅

Type 2 Diabetes लाई पूर्ण “निकै भएको” भन्न मिल्दैन, तर remission (नियन्त्रणमा फर्काउने) सम्भव छ—र यो evidence-based हो।

🔬 ठूला अध्ययनहरू जस्तै DiRECT Trial ले देखाएको छ:
➡️ ≥10–15 kg तौल घटाउँदा धेरै बिरामीमा diabetes remission सम्भव
➡️ कयौंले औषधि बिना नै normal sugar कायम राखे

💡 कसरी सम्भव?
• Calorie restriction
• Sustained weight loss
• Physical activity
• Early intervention

⚠️ तर सम्झनुहोस्:
👉 यो “cure” होइन, remission हो
👉 Lifestyle बिग्रिए फेरि फर्किन सक्छ

📌 Bottom line:
सही समयमा सही प्रयास गरे, Type 2 diabetes उल्टाउन सकिन्छ।

30/03/2026
22/03/2026

Induced Hyperglycemia
Glucose lowering therapy should be initiated when preprandial glucose repeatedly exceed 7.8 (140 mg/dL) or
post-prandial glucose 11.1 mmol/L (200 mg/dL),

J. Clin. Med. 2021, 10, 2154

22/03/2026

Type 2 Diabetes Mellitus को व्यवस्थापन व्यक्तिगत (patient-centered) रूपमा गर्नुपर्छ, जसमा रक्तचिनी नियन्त्रण र जटिलता रोकथाम मुख्य लक्ष्य हुन्छ।

• जीवनशैली परिवर्तन (आहार, व्यायाम, तौल नियन्त्रण) उपचारको आधार हो।

• उमेर, सह-रोग र hypoglycemia को जोखिम अनुसार HbA1c लक्ष्य निर्धारण गर्नुपर्छ।

• जीवनशैलीले मात्र पर्याप्त नभएमा औषधि सुरु गर्नुपर्छ, प्रायः metformin पहिलो रोजाइ हुन्छ।

• अन्य औषधि छनोट गर्दा मुटु रोग, मिर्गौला रोग वा heart failure जस्ता अवस्थालाई ध्यान दिनुपर्छ।

• विशेषगरी insulin वा sulfonylurea प्रयोग गर्दा hypoglycemia को जोखिममा सतर्क रहनुपर्छ।

• बिरामीको औषधि पालन (adherence), खर्च धान्ने क्षमता र बुझाइ नियमित मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ।

• आँखाको, मिर्गौलाको र नसासम्बन्धी (microvascular) तथा मुटुसम्बन्धी (macrovascular) जटिलताको नियमित जाँच आवश्यक छ।

• रक्तचाप र लिपिड नियन्त्रणलाई पनि समग्र उपचारको भाग बनाउनुपर्छ।

• नियमित follow-up मा HbA1c, मिर्गौला कार्य र जीवनशैली सुधारको मूल्याङ्कन गर्नुपर्छ।

Ways to Manage Diabetes Effectively
19/03/2026

Ways to Manage Diabetes Effectively

Know how to manage your Diabetes.
15/03/2026

Know how to manage your Diabetes.

Prediabetes
14/03/2026

Prediabetes

Endocrine Disrupting Chemicals" (EDCs) "हर्मोन प्रणालीमा असर गर्ने रासायनिक तत्वहरू"  यस्ता रसायनहरू हुन् जसले हाम्रो शर...
11/03/2026

Endocrine Disrupting Chemicals" (EDCs) "हर्मोन प्रणालीमा असर गर्ने रासायनिक तत्वहरू" यस्ता रसायनहरू हुन् जसले हाम्रो शरीरको हर्मोन को प्राकृतिक कार्यमा बाधा पुर्‍याउँछन्।

के हुन् त 'हर्मोन बिगार्ने रसायन' (EDCs)?

यी हाम्रो वातावरण, खाना र दैनिक प्रयोगका सामानहरूमा पाइने हानिकारक तत्व हुन्। यिनले शरीरमा हर्मोनको सन्तुलन बिगारेर स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पुर्‍याउँछन्।

यी कहाँ पाइन्छन्?
• प्लास्टिकका सामान: पानीका बोतल, बालबालिकाका खेलौना र प्लास्टिकका भाँडाहरू (जसमा BPA हुन्छ)।
• खेतीपातीमा प्रयोग हुने विषादी: तरकारी र फलफूलमा छरिने रासायनिक विषादीहरू।
• प्रसाधनका सामग्री (Cosmetics): लोसन, सेम्पु र सुगन्धित सामानहरू जसमा 'Phthalates' र 'Parabens' मिसाइएको हुन्छ।
• स्टेसनरी सामान: नेपालमा गरिएको एक अध्ययन अनुसार केही इरेजर (Eraser) र बिल प्रिन्ट गरिने 'थर्मल पेपर' मा समेत यस्ता रसायन पाइएका छन्।

स्वास्थ्यमा पार्ने असरहरू
• प्रजनन स्वास्थ्य: बाँझोपन, महिनावारीमा गडबडी र हर्मोनको असन्तुलन।
• बालबालिकाको विकास: शारीरिक र मानसिक विकासमा बाधा पुग्ने।
• मोटोपन र मधुमेह: मेटाबोलिज्म बिगारेर तौल बढ्ने समस्या।
• क्यान्सर: स्तन क्यान्सर र प्रोस्टेट क्यान्सरको जोखिम बढ्न सक्छ।

बच्ने उपायहरू (Health Tips)
१. प्लास्टिकको सट्टा स्टिल वा सिसा: पानी पिउन स्टिल वा सिसाको बोतल प्रयोग गरौं। तातो खानेकुरा प्लास्टिकको भाँडामा नराखौं।
२. प्राङ्गारिक (Organic) खानपान: तरकारी र फलफूललाई राम्ररी धोएर मात्र प्रयोग गरौं। सम्भव भएसम्म विषादीरहित खाना रोजौं।
३. लेबल पढ्ने बानी बसालौं: "BPA-Free" वा "Paraben-Free" लेखिएका सामानहरू रोज्ने गरौं।
४. हात धुने बानी: बाहिरबाट आउँदा वा बिल/रसिदहरू छोएपछि साबुन पानीले हात धुने गरौं।

"हामीले दैनिक प्रयोग गर्ने प्लास्टिक, कस्मेटिक्स र विषादीयुक्त खानाले हाम्रो शरीरको हर्मोन प्रणाली (Endocrine System) लाई बिगारिरहेको हुन सक्छ। साना परिवर्तन गरौं—स्वस्थ रहौं!

"

आज World Obesity Day (विश्व मोटोपना दिवस) हो।मोटोपना (Obesity) उच्च आनुवंशिक जोखिम भएका व्यक्तिहरूमा पनि रोकथाम गर्न सकि...
04/03/2026

आज World Obesity Day (विश्व मोटोपना दिवस) हो।

मोटोपना (Obesity) उच्च आनुवंशिक जोखिम भएका व्यक्तिहरूमा पनि रोकथाम गर्न सकिने अवस्था हो।

✅ स्वस्थ तथा सन्तुलित आहार खानुहोस्
✅ पर्याप्त पानी पिउनुहोस्
✅ नियमित शारीरिक व्यायाम गर्नुहोस्
✅ पर्याप्त निन्द्रा लिनुहोस्
✅ स्क्रिन टाइम (मोबाइल, टिभी, कम्प्युटर) सीमित गर्नुहोस्

8 Billion Reasons to act on Obesity.
04/03/2026

8 Billion Reasons to act on Obesity.

There are 8 billion reasons to act on obesity. With over 1 billion people living with obesity today - and 4 billion projected to be living with overweight an...

अब ब्लड प्रेसर बढ्यो भनेर आत्तिनु पर्दैन,यसको पूर्ण उपचार अब CDC, भरतपुरमा नै सम्भव छ।🩺🏥
27/02/2026

अब ब्लड प्रेसर बढ्यो भनेर आत्तिनु पर्दैन,
यसको पूर्ण उपचार अब CDC, भरतपुरमा नै सम्भव छ।🩺🏥

उच्च रक्तचाप: नआत्तिनुहोस्, यसरी गर्नुहोस् सहज व्यवस्थापन

उच्च रक्तचाप (High Blood Pressure) लाई ‘Silent Killer' मानिन्छ किनभने यसले खासै लक्षण नदेखाई मुटु, मिर्गौला र मस्तिष्कमा गम्भीर क्षति पुर्‍याउन सक्छ। तर, सही जानकारी र सचेत भएमा यसलाई जहाँसुकै र जहिलेसुकै नियन्त्रणमा राख्न सकिन्छ।

🔎 मुख्य लक्षणहरू (यदि देखिएमा)
धेरैलाई लक्षण नदेखिन सक्छ, तर केहीमा यी संकेतहरू देखिन सक्छन्:
• टाउको भारी हुने वा अत्यधिक दुख्ने।
• रिंगटा लाग्ने र थकाई महसुस हुने।
• छातीमा असजिलो हुने वा सास फेर्न गाह्रो हुने।
• नाकबाट एक्कासी रगत आउने।

लक्षण नहुनुको अर्थ प्रेसर सामान्य छ भन्ने होइन, त्यसैले नियमित जाँच अनिवार्य छ।

यदि तपाईंलाई प्रेसर बढेको महसुस भएमा यी ५ कदम चाल्नुहोस्:
1. विश्राम: ५–१० मिनेटसम्म शान्त भएर आरामसँग बस्नुहोस्।
2. तनाव व्यवस्थापन: लामो र गहिरो सास लिँदै मनलाई शान्त पार्नुहोस्।
3. पुनः जाँच: केही समयको अन्तरालमा फेरि प्रेसर नाप्नुहोस्।
4. औषधि: डाक्टरले सिफारिस गरेको औषधि समयमै खानुहोस्। आफ्नै खुसीले औषधि कहिल्यै नछोड्नुहोस्।
5. इमर्जेन्सी: यदि प्रेसर १८०/१२० mmHg भन्दा माथि पुग्यो र छाती दुख्ने वा हातखुट्टा लुलिने भयो भने ढिला नगरी अस्पताल जानुहोस्।

जीवनशैलीमा सुधार: दीर्घकालीन समाधान
प्रेसरलाई नियन्त्रणमा राख्न यी बानीहरू अपनाउनुहोस्:

जीवनशैलीमा सुधार: दीर्घकालीन समाधान
उच्च रक्तचापलाई लामो समयसम्म नियन्त्रणमा राख्न र औषधिको निर्भरता कम गर्न यी बानीहरू निकै प्रभावकारी हुन्छन्:
• नुनको प्रयोग घटाउनुहोस्: खानामा नुनको मात्रा कम गर्नुहोस्। विशेषगरी प्याकेटका खानेकुरा, अचार, र जङ्क फुड (Junk Food) बाट टाढै रहनुहोस् किनभने यसमा सोडियम धेरै हुन्छ।
• स्वस्थ खानपानमा जोड: दैनिक आहारमा हरियो सागसब्जी, ताजा फलफूल र फाइबरयुक्त खानेकुरा (जस्तै: ओट्स, गेडागुडी) समावेश गर्नुहोस्।
• दैनिक शारीरिक व्यायाम: शरीरलाई सक्रिय राख्न दैनिक कम्तीमा ३० मिनेट छिटो-छिटो हिँड्ने, साइकल चलाउने वा योगा गर्ने बानी बसाल्नुहोस्।
• तौल नियन्त्रण: शरीरको तौल उचाइ अनुसार सन्तुलनमा राख्नुहोस्। तौल थोरै मात्र घट्दा पनि रक्तचापमा ठूलो सुधार आउँछ।
• खराब लत त्याग्नुहोस्: धूम्रपान र मदिरापानले मुटुको चाल र रक्तचापलाई प्रत्यक्ष असर गर्ने हुनाले यी वस्तुहरूबाट टाढा रहनुहोस्।
• पर्याप्त निद्रा र विश्राम: दैनिक ७ देखि ८ घण्टा गहिरो निद्रा सुत्ने कोसिस गर्नुहोस्। पर्याप्त निद्राले तनाव कम गर्छ र प्रेसर सन्तुलित राख्न मद्दत गर्छ।
• नियमित जाँच: घरमै डिजिटल मेसिन राखेर समय-समयमा आफ्नो रक्तचाप नाप्नुहोस् र त्यसको रेकर्ड राख्नुहोस्।

निष्कर्ष
उच्च रक्तचापलाई डराएर होइन, अनुशासनमा बसेर जित्न सकिन्छ। सन्तुलित आहार र नियमित व्यायाम नै स्वस्थ जीवनको आधार हो।

अब ब्लड प्रेसर बढ्यो भनेर आत्तिनु पर्दैन,
यसको पूर्ण उपचार अब CDC, भरतपुरमा नै सम्भव छ।

Address

Bharatpur/10
Bharatpur

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Dr Kalyan Sapkota- Endocrinologist posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Share