26/03/2026
❗️🏥Zespół Opieki Zdrowotnej w Brodnicy wyraża zdecydowany sprzeciw wobec wprowadzenia współczynnika 0,4 dla finansowania ponadlimitowych świadczeń diagnostycznych w AOS. Rozwiązanie to uderza jednocześnie w pacjentów, szpitale powiatowe oraz długofalową stabilność systemu ochrony zdrowia.
➡️Skutki dla pacjentów
Finansowanie badań ponad limit na poziomie 40%, które będę wypłacane dopiero w 2027 roku, realnie przywraca limity i skłania szpitale do wstrzymywania wykonywania badań po wyczerpaniu kontraktu, ponieważ każde kolejne badanie generuje stratę. Skutkiem będzie wydłużenie kolejek, opóźnione rozpoznawanie chorób – zwłaszcza nowotworowych, kardiologicznych i neurologicznych – oraz gorsze rokowania, w tym częstsze rozpoznania w stadium zaawansowanym.
Najbardziej ucierpią pacjenci z mniejszych miejscowości, gdzie badania finansowane przez NFZ są często jedyną realnie dostępną formą diagnostyki, a dużych ośrodkach są ograniczone.
➡️Sprzeczność z politykami zdrowotnymi państwa
Narodowa Strategia Onkologiczna opiera się na wczesnym wykrywaniu nowotworów i szerokim dostępie do nowoczesnej diagnostyki; ograniczenie realnej liczby badań obrazowych działa wbrew tym celom i będzie skutkować większym odsetkiem późnych rozpoznań oraz wyższymi kosztami terapii.
Krajowy Plan Transformacji oraz Mapy Potrzeb Zdrowotnych wskazują konieczność wzmacniania ambulatoryjnej opieki specjalistycznej i zwiększania dostępności do diagnostyki obrazowej i endoskopowej; ograniczanie finansowania badań ponadlimitowych jest z tym kierunkiem sprzeczne.
Priorytety w kardiologii i neurologii zakładają szybkie ścieżki diagnostyczne; wydłużenie kolejek do badań przekreśla możliwość skutecznej opieki koordynowanej.
➡️Konsekwencje dla szpitali powiatowych
Ponadto chcemy zwrócić uwagę, że zapłata na poziomie 40 % nadwykonań wypłacona w roku 2027 w żaden sposób nie pokrywa kosztów – przy strukturze wydatków, gdzie wynagrodzenia i utrzymanie aparatury stanowią ok. 60–70%, wykonywanie badań ponadlimitowych oznacza trwałe dopłacanie przez szpital do
świadczeń gwarantowanych.
Szpitale powiatowe nie mają możliwości długotrwałego finansowania tych świadczeń z własnych środków;
konsekwencją będzie ograniczenie liczby badań, ryzyko pogorszenia wyników finansowych, a w skrajnych
przypadkach zagrożenie płynności. Spadek przychodów z diagnostyki zablokuje inwestycje w modernizację i
wymianę aparatury, co zwiększy ryzyko pracy na sprzęcie przestarzałym, mniej bezpiecznym i mniej
efektywnym.
➡️Pozorne oszczędności i wyższe koszty długoterminowe
Ograniczenie finansowania badań ma przynieść krótkoterminową oszczędność rzędu ok. 800 mln zł rocznie, ale w dłuższej perspektywie podniesie koszty systemu przez wzrost liczby hospitalizacji, dłuższe i bardziej złożone leczenie oraz większą liczbę powikłań. Diagnostyka ambulatoryjna jest relatywnie tania; najdroższe są hospitalizacje i leczenie chorób w zaawansowanym stadium – przesuwanie ciężaru z wczesnej diagnostyki na późne leczenie jest ekonomicznie nieuzasadnione.
Skutkiem będą również koszty pośrednie: absencje chorobowe, renty, utrata produktywności oraz obciążenie rodzin opieką nad ciężko chorymi.
➡️Odwrócona piramida świadczeń
Proponowane rozwiązania w praktyce odwracają piramidę świadczeń – zamiast wzmacniać tańszą i skuteczną diagnostykę ambulatoryjną, przesuwają ciężar na droższe leczenie szpitalne i zaawansowane terapie. Taki kierunek jest sprzeczny z nowoczesnym modelem systemu ochrony zdrowia, w którym fundamentem są profilaktyka, wczesna diagnostyka i opieka ambulatoryjna. Odwracanie piramidy świadczeń – osłabianie AOS i wzmacnianie kosztownej hospitalizacji – stoi w sprzeczności z deklarowanym
kierunkiem reform systemu ochrony zdrowia.
➡️Naruszenie zasad stabilności i zaufania
Zastosowanie nowych zasad do świadczeń udzielonych od 1 stycznia 2026 r. oznacza zmianę warunków finansowania ze skutkiem wstecznym, wobec świadczeń już wykonanych według dotychczasowych zasad kontraktowych. Takie działanie narusza zasadę zaufania do państwa i stabilności prawa, podważa
wiarygodność NFZ jako partnera kontraktowego i utrudnia planowanie inwestycji w drogi sprzęt diagnostyczny.
❗️Wnioski Zespołu Opieki Zdrowotnej w Brodnicy
Zespół Opieki Zdrowotnej w Brodnicy wnosi o:
☑️Rezygnację z finansowania badań ponadlimitowych na poziomie 40% z odroczoną wypłatą do 2027 roku – takie rozwiązanie w rzeczywistości ograniczy dostęp do diagnostyki obrazowej
i endoskopowej oraz skłania szpitale do wstrzymywania badań po wyczerpaniu kontraktu, co prowadzi do wydłużenia kolejek i gorszych rokowań pacjentów.
☑️Zapewnienie finansowania badań diagnostycznych ponad limit na poziomie pokrywającym rzeczywiste koszty.
☑️Dostosowanie wartości kontraktów do realnych potrzeb zdrowotnych pacjentów w Polsce.
☑️Wypracowanie rozwiązań, które nie limitują świadczeń, a wzmacniają dostępność diagnostyki ambulatoryjnej i są spójne z Krajowym Planem Transformacji oraz Narodową Strategią Onkologiczną.
Proponowane w projekcie zarządzenia rozwiązania nie poprawią stabilności systemu, lecz zwiększą jego długofalowe koszty oraz pogorszą bezpieczeństwo zdrowotne pacjentów, w szczególności mieszkańców powiatów.
Z poważaniem
Kamil Szulc – dyrektor ZOZ w Brodnicy
https://zozbrodnica.pl/aktualnosci/stanowisko-zespolu-opieki-zdrowotnej-w-brodnicyw-sprawie-projektu-zarzadzenia-prezesa-nfz-dot-finansowania-swiadczen-diagnostycznych-w-aos/
