29/06/2025
Uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła oraz ich przedstawienie w sztuce El Greca
Liturgiczne znaczenie uroczystości
29 czerwca Kościół katolicki obchodzi uroczystość Świętych Apostołów Piotra i Pawła — dwóch filarów chrześcijaństwa, którzy odegrali kluczowe role w rozwoju wspólnoty Kościoła we wczesnych wiekach. Choć różnili się temperamentem, pochodzeniem i drogą powołania, obaj są uznawani za fundamenty Kościoła Chrystusowego.
Święty Piotr, pierwotnie rybak z Galilei, został wybrany przez Jezusa na "skałę", na której miała być zbudowana wspólnota wierzących (por. Mt 16,18). Z kolei święty Paweł, wcześniej prześladowca chrześcijan, po swoim nawróceniu stał się gorliwym głosicielem Ewangelii wśród pogan, autorem wielu listów apostolskich.
W liturgii tego dnia podkreśla się jedność i różnorodność w Kościele: Piotr symbolizuje jego strukturę i władzę pasterską, Paweł – dynamikę misyjną i głoszenie wiary światu. Msze święte odprawiane w tym dniu zawierają specjalne modlitwy i czytania nawiązujące do ich życia i męczeństwa. W Rzymie, szczególnie w Bazylice św. Piotra, obchody mają charakter uroczysty, często z udziałem papieża, który w tym dniu wręcza paliusze nowym metropolitom – symbol jedności z Następcą Piotra.
El Greco i jego wizja Apostołów
El Greco (właśc. Domenikos Theotokopoulos, 1541–1614), hiszpański malarz pochodzenia greckiego, znany był z głębokiej duchowości swoich dzieł oraz charakterystycznego stylu – wydłużonych postaci, intensywnych kolorów i ekspresyjnych gestów. W wielu obrazach El Greco przedstawiał świętych, a szczególnie często – Apostołów.
W jego twórczości znaleźć można słynny "Święty Piotr i Święty Paweł", obraz, który ukazuje tych dwóch Apostołów razem, choć rzadko spotykali się w rzeczywistości. El Greco przedstawił ich nie tylko jako świętych, ale jako duchowych gigantów – zamyślonych, skupionych, w głębokiej modlitwie lub rozmowie.
Piotr trzyma klucze – symbol jego władzy jako pierwszego papieża. Jego twarz wyraża powagę i wewnętrzne zmaganie. Paweł, z kolei, zazwyczaj przedstawiony z mieczem (symbol męczeństwa i Słowa Bożego), ma rysy bardziej surowe, intelektualne. W dziele El Greca nie chodzi tylko o realizm fizyczny – to duchowy portret świętości i odmiennych dróg do Boga.
Sztuka i liturgia – wspólna droga
Uroczystość Świętych Piotra i Pawła to nie tylko moment wspólnej modlitwy w Kościele, ale również inspiracja dla wieków chrześcijańskiej kultury i sztuki. Obrazy takie jak dzieło El Greca pozwalają wiernym wejść głębiej w tajemnicę tych dwóch wielkich postaci, ich duchowej drogi i świadectwa.
Kościół, obchodząc tę uroczystość, nie tylko czci pamięć o Apostołach, lecz także zachęca wiernych do odnowienia swojej wiary, jedności i odwagi w głoszeniu Ewangelii – na wzór Piotra i Pawła.
