07/12/2025
Z cyklu polecajek filmowych 🎬
Przez klika ostatnich wieczorów oglądaliśmy świetny serial „Lekcje chemii” (Lessons in Chemistry), który genialnie, choć nie wprost, wpasowuje się w tematy związane z traumą.
Serial "Lekcje chemii" to nie tylko historia kobiety naukowca. To opowieść o traumach, które w latach 50. nie miały jeszcze nazw: systemowej przemocy wobec kobiet, przemocy seksualnej, nieuznanej żałobie i o tym, jak bardzo potrzebujemy bezpiecznego miejsca, by móc być sobą. Jako psychotraumatolog widzę w tej historii nie fikcję, lecz rzeczywistość wielu osób, które trafiają do gabinetów – często po latach milczenia.
Poniżej przedstawiam kilka wątków. A sam serial z czystą przyjemnością polecam - oglądało się go miło i przyjemnie, a scenariusz rodem z lat 50. dodawał dodatkowego uroku.
---
Wątki traumy w „Lekcjach chemii” – ujęcie psychotraumatologiczne
1. Trauma patriarchatu i systemowej przemocy wobec kobiet
Elizabeth, główna bohaterka, genialna chemiczka, doświadcza chronicznej, systemowej przemocy psychicznej:
🔪 umniejszanie kompetencji,
🔪 wymazywanie osiągnięć,
🔪 kontrola i blokowanie możliwości rozwoju,
🔪 lekceważenie przemocy, której doświadcza.
➡️ To klasyczny przykład traumy systemowej – kiedy jednostka nie może “uciec”, bo źródłem przemocy jest cały system, nie jedna osoba.
2. Trauma seksualna i jej konsekwencje
W serialu pojawia się wątek napaści seksualnej, który:
🔪 jest zbagatelizowany przez otoczenie,
🔪 nie daje bohaterce przestrzeni do ujawnienia emocji,
🔪 prowadzi do izolacji i poczucia niewidzialności.
➡️ Brak reakcji społecznej pogłębia traumę i prowadzi do wtórnej wiktymizacji.
3. Trauma nieuznanej żałoby
Śmierć ważnej osoby w życiu Elizabeth jest przedstawiona jako:
🔪 nagła,
🔪 niesprawiedliwa,
🔪 trudna do wyrażenia wobec braku wsparcia społecznego.
➡️ To pokazuje, jak wygląda „zamrożona żałoba” – gdy emocje nie mają gdzie wybrzmieć, a życie zmusza do funkcjonowania „na autopilocie”.
4. Trauma odrzucenia i samotnego rodzicielstwa
Elizabeth jako samotna matka:
🔪 mierzy się z oceną społeczną,
🔪 jest karana za swoją niezależność,
🔪 musi być „silna”, nawet jeśli tego nie chce.
➡️ Serial świetnie pokazuje traumę wynikającą z braku bezpiecznej bazy i chronicznej presji społecznej na „radzenie sobie”.
5. Trauma przywiązania i dziedziczenie doświadczeń
W relacji Elizabeth z jej córką Mad, widać:
🔪 wpływ nieswojej traumy na styl wychowania,
🔪 unikanie trudnych tematów,
🔪 próbę „naukowego” radzenia sobie z emocjami.
➡️ Typowa transgeneracyjna trauma, pokazanie w serialu, że dzieci „wyczuwają” emocje, nawet gdy są niewypowiedziane.
6. Trauma marginalizacji i bycia „inną”
Elizabeth jest outsiderką:
🔪 inteligentniejszą od otoczenia,
🔪 nieszablonową,
🔪 niepasującą do ról przypisanych kobietom lat 50.
➡️ To obraz traumy wynikającej z chronicznego niezrozumienia i odrzucenia, która często prowadzi do perfekcjonizmu i pracoholizmu jako formy regulacji.
7. Trauma gaslightingu i podważania rzeczywistości
Wielokrotnie słyszy, że:
🔪 przesadza,
🔪 wyobraża sobie,
🔪 jest „problematyczna”.
➡️ Gaslighting pokazany w serialu jest podręcznikowym przykładem mikro-traum, które w czasie kumulują się w duże rany psychiczne.
8. Trauma związana z przebranżowieniem i utratą tożsamości zawodowej
Gdy Elizabeth nie może być naukowcem, jej pasja i tożsamość zostają jej odebrane.
➡️ To przykład utraty „ja zawodowego”, co często jest traumą ignorowaną społecznie, choć wpływa na poczucie sensu, kontroli i wartości.
Kapitan Marcel, czyli aktorka grająca postać Elizabeth, pokazuje się w zupełnie innej roli i jest tylko potwierdzeniem jej wspaniałego talentu aktorskiego. Według mnie dużo lepiej odnalazła się w tej roli.
Zapraszam do oglądania.
"Dzieci, nakryjcie do stołu. Mama potrzebuje chwil dla siebie"
