Autyzm Częstochowa - Klub Wyjątkowej Rodziny

04/02/2026

„Pamiętajmy, że z orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego powinny wynikać nie tylko przywileje, ale i obowiązki” – to jedno ze zdań, które słyszę często w dyskusjach. Nie zgadzam się z nim i u progu nowego semestru, chciałabym napisać dlaczego.

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego to nie jest karnet rabatowy, który otrzymują fartem nieliczni. To raczej prawo do dostępności takiej edukacji, w jakiej to dziecko ma szansę odnieść korzyści. To dokument potwierdzający, że to konkretne dziecko napotyka bariery, których bez wsparcia nie pokona. To profilaktyka nie tylko trudności szkolnych, ale także profilaktyka zdrowia psychicznego i emocjonalnego.

Nie wynikają z orzeczenia specjalne obowiązki, bo obowiązek szkolny jest taki sam dla wszystkich. Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego jest informacją dla szkoły o tym, w jaki sposób dostosować sposób nauczania i organizować strukturę wsparcia dla dziecka. Nakłada więc obowiązki na szkołę i organ prowadzący. Rozumiem, że ta odpowiedzialność ma swój ciężar, ale nie da się obdzielić nią dziecka.

Dziecko z orzeczeniem nie ma się starać bardziej.
Nie ma pracować mocniej.
Nie ma być wdzięczne za szczególne przywileje ani na nie zasłużyć.

Ma być dzieckiem, uczniem. Po prostu. Na miarę swoich możliwości.

03/02/2026

Z radością informujemy, że ruszyły zapisy na IV Ogólnopolską Konferencję JESTEM RODZICEM – WYBIERAM EMPATIĘ.
Jak współtworzyć rodzinę, w której energia płynie z relacji❓
🗓️Zapraszamy w sobotę 21 marca 2026 r.
Konferencję kierujemy do rodziców, nauczycieli, psychologów, pedagogów oraz wszystkich osób zainteresowanych świadomym wspieraniem dzieci i młodzieży.
To wyjątkowa okazja dla tych, którzy chcą pogłębić kompetencje, wzmacniać rodzinne więzi i nauczyć się, jak z pozytywną energią prowadzić dziecko przez wyzwania współczesnego świata.

Prelegenci i trenerzy: Marcin Szulc, Marek Kaczmarzyk, Jagoda Sikora, Katarzyna Milewska Dworaczyk, Agnieszka Stążka-Gawrysiak, Agnieszka Misiak, Jacek Pyżalski, Tomasz Bilicki, Ewa Bensz-Smagała, Katarzyna Kulesza-Gutowska, Joanna Szulc

Szczegóły i zapisy: https://www.konferencja.filomata.pl/

02/02/2026

Dziecko w spektrum nie „sprawdza granic”.
Ono sprawdza, czy świat jest bezpieczny.

A szkoła bardzo często odpowiada: nie jest.

Jednym z największych szkolnych błędów jest interpretowanie wszystkiego przez pryzmat złej woli. Jeśli dziecko nie reaguje – „ignoruje polecenia”. Jeśli wstaje z ławki – „przeszkadza”. Jeśli płacze lub krzyczy – „manipuluje”. Jeśli nie chce pisać sprawdzianu – „szantażuje emocjonalnie”. I tak dzień po dniu budujemy narrację o „trudnym uczniu”, zamiast zapytać, co jego układ nerwowy właśnie przeżywa.

Dzieci w spektrum nie funkcjonują w trybie szkolnym, który premiuje szybkość, hałas, presję i nieustanne zmiany. Dla nich dzwonek nie jest neutralny. Jest sygnałem alarmowym. Przerwa nie jest odpoczynkiem, tylko chaosem. Polecenie „zróbcie to teraz” nie jest proste – bo „teraz” bywa kompletnie nieuchwytne, gdy mózg walczy o regulację.

Szkoła bardzo lubi mówić: „wszyscy muszą się nauczyć”. Tylko że dzieci w spektrum uczą się wtedy, gdy nie są w stanie przetrwania. A system robi wszystko, żeby je w nim utrzymać. Oczekuje kontaktu wzrokowego, siedzenia bez ruchu, pracy w grupach, wystąpień na forum klasy. Czyli dokładnie tego, co dla wielu z nich jest najbardziej obciążające.

Jednym z najbardziej bolesnych błędów jest karanie za objawy. Za meltdown, wycofanie, nadmiarową stymulację. Zamiast regulacji – uwagi. Zamiast wsparcia – obniżona ocena z zachowania. Zamiast rozmowy – wezwanie rodzica. A potem zdziwienie, że dziecko nie chce chodzić do szkoły, boli je brzuch, ma tiki, lęki, depresję, myśli samobójcze. „Przecież nic takiego się nie dzieje”.

Dzieje się. Tylko dorośli nie chcą tego zobaczyć.

Szkoła wciąż myli równość ze sprawiedliwością. Traktuje wszystkich tak samo, ignorując fakt, że nie wszyscy startują z tego samego miejsca. Dziecko w spektrum nie potrzebuje taryfy ulgowej. Potrzebuje realnego dostosowania. Czasu. Przewidywalności. Jasnej struktury. Dorosłego, który nie bierze zachowania osobiście.

Największym szkolnym mitem jest to, że dziecko w spektrum „sobie poradzi, jak się przyzwyczai”. Ono się nie przyzwyczaja. Ono się uczy maskować. Ukrywać. Zaciskać zęby. A koszt tej adaptacji bywa dramatyczny i długofalowy.

Dziecko w spektrum nie jest problemem do rozwiązania.
Jest człowiekiem do zrozumienia.

I dopóki szkoła nie zacznie zmieniać perspektywy z „jak je zdyscyplinować?” na „jak je wesprzeć?”, będziemy produkować kolejne pokolenia dzieci, które uwierzą, że są za głośne, za dziwne, za wrażliwe.

Dzieci w spektrum nie potrzebują być „naprawiane”.
Potrzebują być bezpieczne.

01/02/2026

20/01/2026

➡️ Relacja z nastolatkiem jest niezwykle ważna, ponieważ to ona daje poczucie bezpieczeństwa w świecie, którym się zmienia wszystko.

➡️ Istotna jest obecność, rozmowa bez oceniania i prawdziwe zainteresowanie budują zaufanie, które zostaje na lata.

➡️ Gdy nastolatek czuje się wysłuchany i akceptowany, łatwiej radzi sobie z emocjami, podejmuje mądre decyzje i wie, że w trudnych chwilach nie jest sam.

➡️ I nie, nie chodzi o to, żeby nie było konsekwencji, kiedy trzeba - one są ważne, dają granice.
Ale przede wszystkim trzeba mieć relacje, a nie tylko swoje racje.

̨ź

📷 Dialog & Empatia

19/01/2026

Samotność w rodzicielstwie w spektrum.
Jest taka samotność, której nie widać na zdjęciach.
Nie krzyczy. Nie domaga się uwagi.
Siedzi cicho obok — przy stole, w poczekalni,
w aucie po terapii.
Rodzicielstwo w spektrum bywa bardzo samotne.
Nawet wtedy, gdy wokół są ludzie.
Bo jak wytłumaczyć zmęczenie, które nie mija po nocy?
Jak opowiedzieć o strachu, który wraca przy każdej zmianie planu?
Jak mówić o miłości, która jest ogromna,
a jednocześnie tak bardzo obciążająca?

Czasem czujesz się samotna, bo: – inni rodzice nie rozumieją, dlaczego „to takie trudne”
– rodzina mówi: „przesadzasz” albo „on z tego wyrośnie”

A czasem ta samotność pojawia się wtedy, gdy jesteś silna.
Bo nie chcesz już tłumaczyć.
Bo nie masz siły edukować wszystkich dookoła.
Bo po prostu niesiesz — dziecko, emocje, odpowiedzialność.

I wiesz co?
To nie jest Twoja porażka.
To cena życia w innym wymiarze rodzicielstwa.

Jeśli dziś czujesz, że jesteś sama —
to chcę, żebyś wiedziała jedno:

Nie jesteś jedyna.
Jesteśmy rozproszeni, zmęczeni, cisi…
ale jesteśmy.
I może właśnie to jest początek wspólnoty.
Nie tej głośnej.
Tylko prawdziwej.
🖤
Rodzicielstwo w spektrum to nie samotna droga
-- to droga, na której uczymy się widzieć siebie nawzajem.

17/01/2026

Autyzm nie jest uważany za chorobę tylko za zaburzenie neurorozwojowe. Jednak dzieci z autyzmem mają często trudności z wytłumaczeniem co im dolega i co je boli, zatem nieraz ich dolegliwości przekładają się na zachowania trudne. U większości dzieci, a także dorosłych w spektrum, obserwuje się choroby i zaburzenia współistniejące, które realnie wpływają na funkcjonowanie, zachowanie, rozwój i jakość życia. Ich rozpoznanie i leczenie nie „leczy autyzmu”, ale często zmniejsza objawy, które są z nim mylone.


🧠 1. ZABURZENIA ZE STRONY PRZEWODU POKARMOWEGO (NAJCZĘSTSZE)

Częstość: 40–70% osób z ASD

Najczęściej występują:

• zaparcia

• biegunki

• wzdęcia, bóle brzucha

• refluks

• dysbioza jelitowa

• SIBO / SIFO

• nadwrażliwości pokarmowe

Fakty:

• objawy jelitowe korelują z nasileniem zachowań trudnych (agresja, autoagresja, regres mowy)

• nieleczone zaparcia są jedną z najczęstszych przyczyn pogorszenia funkcjonowania dziecka

• mikrobiota jelitowa wpływa na układ nerwowy (oś jelito–mózg)

➡️ Dziecko, które cierpi bólowo, nie „zachowuje się”, tylko komunikuje dyskomfort.

🧠 2. PADACZKA I NIEPRAWIDŁOWA CZYNNOŚĆ BIOELEKTRYCZNA MÓZGU

Częstość: 20–30% (więcej w autyzmie z niepełnosprawnością intelektualną)

• napady jawne

• napady nieświadomości

• wyładowania w EEG bez typowych napadów

Fakty:

• padaczka może pojawić się późno, nawet w wieku szkolnym lub dojrzewania

• niekontrolowana aktywność epileptiformna wpływa na mowę, sen i koncentrację

• regres rozwojowy zawsze wymaga diagnostyki neurologicznej

😴 3. ZABURZENIA SNU

Częstość: do 80% dzieci z ASD

Najczęstsze problemy:

• trudności z zasypianiem

• częste wybudzenia

• skrócony sen

• brak regeneracji

Fakty:

• zaburzenia snu nasilają objawy dzienne (drażliwość, stereotypie)

• przyczyną mogą być: jelita, niedobory, melatonina, stany zapalne, lęk

• sen to nie „dodatek” – to warunek plastyczności mózgu

🧬 4. ZABURZENIA ODPORNOŚCI I STANY ZAPALNE

Obserwuje się:

• częste infekcje

• przewlekłe stany zapalne

• nieprawidłową odpowiedź immunologiczną

• choroby autoimmunologiczne w rodzinach

Fakty:

• aktywacja układu odpornościowego wpływa na funkcjonowanie mózgu

• cytokiny zapalne mogą nasilać objawy neurologiczne

• jelita są głównym regulatorem odporności

🧪 5. ZABURZENIA METABOLICZNE I MITOCHONDRIALNE

U części pacjentów stwierdza się:

• zaburzenia energetyczne komórki

• nietolerancję wysiłku

• szybką męczliwość

• regres po infekcjach

Fakty:

• mózg jest najbardziej energochłonnym narządem

• nawet subtelne zaburzenia metabolizmu wpływają na rozwój

• objawy bywają mylone z „brakiem współpracy”

🧠 6. ZABURZENIA PSYCHIATRYCZNE WSPÓŁISTNIEJĄCE

Częste:

• lęk

• ADHD

• depresja (szczególnie u nastolatków i dorosłych)

• zaburzenia obsesyjno-kompulsyjne

Fakty:

• nie każde zachowanie w ASD wynika z "autyzmu"

• ból i niemożność jego wyrażenia są często ignorowane

• lęk i depresja często są nierozpoznane

• połączenie skutecznej opieki psychoterapeutów z odpowiednią opiekę lekarska zmienia jakość życia całej rodziny

⚠️ CO JEST BŁĘDEM?

❌ sprowadzanie wszystkiego do „tak ma, bo ma autyzm”
❌ pomijanie diagnostyki somatycznej
❌ skupienie się wyłącznie na terapii behawioralnej
❌ ignorowanie bólu i objawów fizycznych

✅ CO MÓWI MEDYCYNA OPARTA NA FAKTACH?

Autyzm to zaburzenie neurorozwojowe, ale:

• objawy autyzmu nasilają choroby współistniejące

• ich leczenie nie zmienia diagnozy, ale zmienia funkcjonowanie

• dobra diagnostyka to element opieki, nie „kontrowersja”

17/01/2026

Zaburzenia lękowe w spektrum autyzmu – jak mogą się objawiać?

Lęk jest jednym z najczęściej współwystępujących problemów u osób w spektrum autyzmu (ASD).
Może mieć różne nasilenie, zmieniać się wraz z wiekiem oraz przyjmować odmienne formy w zależności od funkcjonowania dziecka i wymagań środowiska.
Co istotne, objawy lęku w ASD często są mylnie interpretowane jako „cechy autyzmu”, co opóźnia rozpoznanie i właściwe wsparcie.

Zaburzenia lękowe w spektrum nie zawsze przebiegają w sposób typowy – mogą być maskowane przez trudności komunikacyjne, nadwrażliwości sensoryczne czy zachowania unikowe.

Poniżej przedstawiono najczęściej występujące formy lęku u osób z ASD💡💡💡

1. Fobia specyficzna (w tym mutyzm wybiórczy).

Fobia specyficzna to najczęściej występująca forma zaburzeń lękowych w spektrum autyzmu.
Charakteryzuje się silnym, irracjonalnym lękiem przed konkretnym bodźcem lub sytuacją, które obiektywnie nie stanowią realnego zagrożenia.

U osób w spektrum bodźcem lękowym mogą być:
- określone dźwięki (np. odkurzacz, suszarka, spłukiwanie toalety),
- konkretne miejsca lub sytuacje (windy, pojazdy, toalety publiczne),
- wybrane cechy bodźców (kolor, zapach, wygląd osoby),
- konieczność mówienia w określonych sytuacjach społecznych.

W tym kontekście mutyzm wybiórczy można rozumieć jako specyficzny rodzaj lęku (fobii sytuacyjnej), w którym to oczekiwanie mówienia wywołuje silną reakcję lękową.
Dziecko nie milczy z wyboru ani z braku kompetencji językowych, lecz dlatego, że lęk prowadzi do blokady mowy.

W spektrum autyzmu mutyzm wybiórczy:
- często współwystępuje z nadwrażliwością sensoryczną,
- bywa błędnie interpretowany jako brak chęci komunikacji,
- może nasilać się pod wpływem presji i oceniania.

2. Zaburzenie obsesyjno-kompulsywne (OCD)

OCD w spektrum autyzmu bywa trudne do rozróżnienia od zachowań powtarzalnych typowych dla ASD.
Kluczowa różnica polega na tym, że:
- w OCD powtarzalne czynności są wykonywane w celu redukcji silnego lęku

- natomiast w ASD powtarzalność nie musi wiązać się z dystresem

Objawy OCD mogą obejmować:
- natrętne myśli
- wielokrotne sprawdzanie (np. drzwi, szafek),
nadmierne mycie rąk
- liczenie, układanie, porządkowanie

Prawidłowe rozpoznanie OCD ma duże znaczenie, ponieważ wymaga odmiennego podejścia terapeutycznego niż praca nad stereotypiami autystycznymi.

3.Lęk społeczny.

Wraz z wiekiem i wzrostem wymagań społecznych u części osób w spektrum może rozwijać się lęk społeczny, szczególnie u dzieci i młodzieży o wyższym poziomie funkcjonowania i większej świadomości własnych trudności.

Objawia się on:
- silnym lękiem przed oceną,
- unikaniem sytuacji społecznych i wykonawczych,
- wycofaniem i ograniczaniem kontaktów.

Paradoksalnie lęk społeczny zmniejsza liczbę okazji do ćwiczenia umiejętności społecznych, co może prowadzić do nasilania trudności i wtórnych problemów emocjonalnych.

4.Lęk separacyjny.

W spektrum autyzmu lęk separacyjny często nie dotyczy samej rozłąki z rodzicem, lecz obawy przed utratą znanego, przewidywalnego wsparcia.
Dziecko może bać się, że:
- inni dorośli nie zrozumieją jego potrzeb
- nie otrzyma pomocy w sposób, do którego jest przyzwyczajone
- nie poradzi sobie w nowej sytuacji bez „tłumacza” swoich emocji

Nadopiekuńcze reakcje dorosłych – choć wynikają z troski – mogą nieświadomie utrwalać zachowania unikające.

5.Uogólnione zaburzenie lękowe (GAD).

GAD to utrzymujący się, nadmierny lęk i zamartwianie się, często dotyczące codziennych, rutynowych spraw.

W spektrum autyzmu może objawiać się m.in.:
- napięciem i drażliwością
- problemami ze snem
- objawami somatycznymi
- spadkiem funkcjonowania

Często współwystępuje z innymi zaburzeniami lękowymi lub depresją, co znacząco wpływa na jakość życia osoby w spektrum.

6.Lęk napadowy / zaburzenia paniczne.

Zaburzenia paniczne charakteryzują się nawracającymi atakami intensywnego lęku, którym towarzyszą silne objawy fizyczne i poczucie utraty kontroli.

Osoby w spektrum mogą:
- unikać miejsc lub sytuacji kojarzonych z atakiem
- znacznie ograniczać swoje funkcjonowanie, by zapobiec kolejnym napadom

Ważne jest różnicowanie ataków paniki z przeciążeniem sensorycznym lub meltdownem, ponieważ choć objawy mogą się nakładać, mechanizm jest inny.

Podsumowanie 💡
Zaburzenia lękowe w spektrum autyzmu są częste, złożone i często niedostrzegane. Nie stanowią „elementu autyzmu”, lecz odrębny obszar trudności, który wymaga świadomego rozpoznania i adekwatnego wsparcia.
Im lepiej rozumiemy, jak wygląda lęk w ASD, tym skuteczniej możemy pomagać – bez presji, oceniania i błędnych interpretacji zachowań dziecka.

14/01/2026

🧠Jakiś czas temu pojawił się post o zaburzeniach lękowych. Wiedziałam i zdawałam sobie sprawę z tego jak wiele jest osób borykających się z tym tematem.

➡️ https://www.facebook.com/share/p/1GvcZjw5xd/?mibextid=wwXIfr

Tematem trudnym, ale bardzo ważnym. Dostałam od Was wiele wiadomości, o Waszych historiach, trudach zmagania się z lękami.
Jestem pełna podziwu Waszej siły i całym sercem wspieram każdego kto dotyka ten problem. 🫶🏻

Dostałam również ogromną ilość wiadomości z prośbą o rozpisanie ,,w pigułce” objawów zaburzeń lękowych.

Tak więc proszę bardzo.
Pamiętajmy, że psychoedukacja jest ważna.
💡💙

A jeśli Ty zmagasz się z tym problemem, pamiętaj, że nie jesteś sam i specjaliści są od tego, aby Ci pomóc. 🤗



📷 Dialog & Empatia

*Jak to życie pokazuje w niektórych pracach graficznych pisanych od serca z zasobami wiedzy, może pojawić się błąd - choćby literówka, którego autor na pierwszy rzut oka nie widzi. Jeśli taką widzisz.
Daj znać 🫶🏻

14/01/2026