06/11/2025
🌿⚠️ Czy olejek lawendowy jest bezpieczny?
Lawenda od wieków kojarzy się z naturą, spokojem i snem. Ale badania pokazują, że nawet naturalne substancje mogą wpływać na regulację hormonalną — zwłaszcza u dzieci i osób z chorobami endokrynologicznymi.
📌 Co wiemy z badań?
➡️ U chłopców i dziewczynek zaobserwowano rozrost piersi (ginekomastia przedpokwitaniowa, przedwczesne thelarche) związany z ciągłym używaniem kosmetyków z lawendą (Henley et al., 2007; Ramsey et al., 2019). Objawy te ustępowały jednak po odstawieniu produktów.
➡️ Szczury, które miały ekspozycję na olejek lawendowy szybciej dojrzewały płciowo. (Kim et al., 2022)
➡️ Badania laboratoryjne (Ramsey et al., 2019) potwierdziły, że niektóre składniki lawendy mogą wykazywać działanie estrogennopodobne i antyandrogenne.
➡️ Nowsze przeglądy (Hawkins et al., 2020; 2021) nie potwierdzają wysokiego ryzyka u ludzi, ale podkreślają potrzebę ostrożności i dalszych badań.
💬 Co to oznacza w praktyce?
Osoby z zaburzeniami hormonalnymi, takimi jak PCOS, choroby tarczycy czy inne schorzenia endokrynologiczne, a także dzieci powinny zachować szczególną ostrożność. Nawet niewielkie dawki substancji o potencjalnym działaniu estrogennym lub antyandrogennym mogą w tych grupach wpływać na równowagę hormonalną lub skuteczność leczenia.
🌱 „Naturalne” nie zawsze znaczy „obojętne biologicznie”.
Świadome używanie = bezpieczniejsze używanie.
Henley, D. V., Lipson, N., Korach, K. S., & Bloch, C. A. (2007). Prepubertal gynecomastia linked to lavender and tea tree oils. New England Journal of Medicine, 356(5), 479–485.
Ramsey, J. T., Díaz, A., Naidu, A., & Korach, K. S. (2019). Lavender products associated with premature thelarche and prepubertal gynecomastia: Case reports and endocrine-disrupting chemical activities. The Journal of Clinical Endocrinology & Metabolism, 104(11), 5393–5405.
Politano, V. T., Patel, K. G., et al. (2013). Uterotrophic assay of percutaneous lavender oil in immature female rats. International Journal of Toxicology, 32(2), 116–125.
Kim, H. S., et al. (2022). Association of early pubertal onset in female rats with exposure to lavender oil. Toxicological Research, 38(1), 1–10.