06/09/2023
W rozwoju mowy dziecka naturalne (fizjologiczne) są tylko określone wymiany głosek:
wymiana l na j do 2. r. ż.
wymiana k na t oraz g na d do 3. r.ż.
wymiana s, z, c, dz na ś, ź, ć, dź do 4 r. ż.
wymiana sz, ż, cz, dż na s, z, c, dz do 5 r. ż.
wymiana r na l do 6 r. ż.
wymiana r na j, ale tylko, gdy trwa 2, 3 tyg. i j zamienia się w l.
Podsumowując, trzylatek ma prawo jeszcze zmiękczać głoski [s,z,c,dz] i mówić siamolot, ciebula, ziamek, zamiast samolot, cebula, zamek, ale nie powinien zamieniać głosek k, g na t, d, czyli np. mówić tura zamiast kura oraz dóra zamiast góra.
Czterolatek powinien prawidłowo wymawiać głoski syczące [s,z,c,dz] oraz ciszące [ś, ź, ć, dź], ale ma prawo jeszcze nie wymawiać głosek szumiących [sz, ż, cz, dż].
Pięciolatek powinien wymawiać prawidłowo głoski szumiące [sz, ż, cz, dż] np. szafa, myszka, kosz, czapka, paczka, mecz, żaba, łyżwy, dżem, zjeżdżalnia. Czasem pojawia się głoska [r].
Sześciolatek powinien wymawiać poprawnie wszystkie głoski języka polskiego, w tym najtrudniejszą z polskich głosek [r].
Wymienione wyżej substytucje (wymiany) po przekroczeniu odpowiedniej granicy wiekowej stają się wadami wymowy i wymagają terapii logopedycznej.
