23/02/2026
Banalne ZŁEGO początki
Dzisiaj walczymy medialnie z depresją. Kampania społeczna ma uświadamiać i edukować, jak zadbać o siebie w trudnych chwilach. O tym wielkim zagrożeniu musimy pamiętać każdego dnia, a nie tylko raz w roku.
Choroba ta dotyczy nie tylko dorosłych. Ocenia się, że występuje u 1% dzieci przedszkolnych, 2% w pierwszych latach szkolnych i u 6% młodych nastolatków. Okres dojrzewania wiąże się z wyższą zachorowalnością, zwłaszcza wśród dziewcząt. Do 18 roku życia zachoruje około 20% młodzieży.
DEPRESJA nie jest chorobą jednorodną. Terminem tym określamy grupę zaburzeń, których dominującymi objawami są:
- obniżenie nastroju,
- anhedonia (drpleskot.pl/porady-zdrowotne/226-radosc-czy-anhedonia)
- oraz brak energii, powodujący nasiloną męczliwość.
Ponadto obserwuje się: zmniejszenie apetytu, zaburzenia snu, pesymistyczne nastawienie, niską samoocenę, poczucie winy, osłabienie koncentracji i uwagi.
Zamiast smutku, u nastolatków częściej są drażliwość, wybuchy gniewu (jak u ojców?), spadek koncentracji, problemy ze snem oraz izolacja.
Ważny jest CZAS trwania dolegliwości. Kilka gorszych dni nie jest niczym niepokojącym u dojrzewającego nastolatka. Tak może być, u każdego zdrowego dziecka. Przejściowe problemy emocjonalne nie są jednoznaczne z depresją. Z drugiej strony poważne zaburzenia psychiczne nie pojawia się nagle i niespodziewanie – wykluwają się różnie długo.
Objawy początkowo są dyskretne, z czasem się nasilają, ale mogą to być „tylko” zaburzenia lękowe. Bywa, że depresja jest podobna do innych chorób i tym samym jej rozpoznanie jest utrudnione. Nierzadko przewlekłe zmęczenie, bóle brzucha czy głowy wymagają pogłębionej diagnostyki pediatrycznej. W efekcie, według niektórych psychologów, właściwa diagnoza jest postawiona tylko u co czwartego chorującego.
Depresję podejrzewamy, jeśli objawy (jak wyżej) istotnie zaburzają codzienne funkcjonowanie i trwają przez co najmniej dwa tygodnie.
Patomechanizm tej choroby nie został jednoznacznie wyjaśniony. Zarówno czynniki genetyczne, jak i środowiskowe mają prawdopodobnie znaczenie w etiologii depresji. Wpływ zależności genetycznych jest szacowany na 30–40%.
Wśród czynników środowiskowych, które mogą przyczyniać się do wystąpienia depresji wymienia się stres psychiczny (utrata bliskiej osoby, przemoc w rodzinie, mobbing/izolacja rówieśnicza, presja szkolna i niepowodzenia w nauce), współwystępowanie poważnych chorób somatycznych czy też lęków.
W każdym przypadku choroby trzeba postępować indywidualnie, tzn. proporcjonalnie do problemu należy stosować odpowiednie leczenie. Zwykle jest to planowa psychoterapia i farmakoterapia.
Niestety, są też ciężkie epizody depresyjne wymagające pilnej konsultacji psychiatrycznej (do poradni zdrowia psychicznego nie jest wymagane e-skierowanie). Tak jest w razie pojawienia się objawów psychotycznych (urojenia, omamy).
Koniecznie należy pamiętać, że plany lub próby samobójcze wymagają wezwanie ZRM (112) i skierowania do oddziału psychiatrycznego.
Zawsze, gdy podejrzewamy depresję, to należy szukać pomocy u psychologa, psychiatry lub choćby zadzwonić pod całodobowo bezpłatny numer 116 111 (Telefon Zaufania dla Dzieci i Młodzieży), Dziecięcy Telefon Zaufania Rzecznika Praw Dziecka 800 12 12 12).
Co zrobić, żeby do takiej konieczności nie doszło?
Wiele zależy od odporności emocjonalnej, która powinna być budowana od najmłodszych lat.
Cdn. nastąpi.
