01/05/2026
🔍 Subiektywne doznania u pacjentów leczonych esketaminą
👉 Od 2023 r. w Polsce działa program leczenia depresji lekoopornej z użyciem esketaminy (B.147). Opiera się on na interwencji farmakologicznej, a doznaniom pojawiającym się po podaniu leku często nie poświęca się większej uwagi. Podczas niedawnej konferencji „Psychiatria może być inna” specjaliści z naszego zespołu - lek. Jolanta Stolpa, psychiatra, oraz dr Jakub Greń, psycholog/psychoterapeuta – opowiedzieli, jak wspierać pacjentów leczonych esketaminą, również w realiach programu lekowego.
🪟 Jak esketamina działa na mózg?
Lek. Jolanta Stolpa przedstawiła wielopoziomowy mechanizm działania esketaminy - od procesów w obrębie receptorów, neuroprzekaźników i synaps, po zmiany aktywności sieci mózgowych. W okresie czasowo zwiększonej neuroplastyczności, określanym jako “okno plastyczności”, mózg ma większą zdolność do tworzenia nowych i reorganizacji istniejących połączeń, co może ułatwiać zmianę funkcjonowania psychicznego.
🌌 Czego doświadcza pacjent?
Dr Jakub Greń opowiedział o dwóch rodzajach doznań wywoływanych przez esketaminę - dysocjacyjnych i psychodelicznych. Mogą one mieć różne nasilenie i być różnie odbierane przez pacjentów - jako dezorientujące, ciekawe, trudne, przyjemne. Mogą mieć potencjał terapeutyczny lub być tylko chwilową zmianą postrzegania towarzyszącą podaniu leku. Jakość i znaczenie doświadczeń zależy w dużej mierze od kontekstu - przygotowania, stanu psychicznego, poczucia bezpieczeństwa oraz tego, czy i w jaki sposób zostaną zintegrowane.
🗝️ Jak wspierać przy ograniczonych zasobach?
Prelegenci omówili konkretne działania, które mogą wesprzeć pacjentów leczonych esketaminą i są możliwe do wdrożenia mimo ograniczeń organizacyjnych programu lekowego. Należą do nich m.in.:
🔜 Przed leczeniem: rozmowa o oczekiwaniach i celach terapii, omówienie charakteru doświadczenia, nauka prostych technik samoregulacji
🔛 Podczas działania leku: zapewnienie spokojnego otoczenia, ograniczenie bodźców, uważna obecność bez oceniania
🔚 Integracja doświadczenia: zachęcenie pacjenta do podzielenia się przeżyciami, wsparcie w uchwyceniu ważnych dla niego wątków i ich znaczenia
Link w komentarzu.
