16/12/2024
Paluch sztywny – urazy i operacje
Paluch sztywny (hallux rigidus) to choroba zwyrodnieniowa stawu śródstopno-paliczkowego pierwszego (I MTP), prowadząca do bólu, sztywności i ograniczenia ruchomości. W przypadkach, gdy leczenie zachowawcze nie przynosi rezultatów, konieczna jest interwencja chirurgiczna. Dodatkowo, urazy stawu I MTP mogą przyspieszać rozwój tego schorzenia lub stanowić powikłanie w jego przebiegu.
Urazy stawu I MTP to m.in. złamania, zwichnięcia, uszkodzenia więzadeł i torebki stawowej. Często spotykanym urazem jest tzw. "turf toe" – uraz zgięciowy palucha, który występuje przy intensywnych obciążeniach stawu, np. na twardych nawierzchniach. Złamania trzeszczek, uszkodzenia torebki stawowej czy przewlekłe mikrourazy powodują zmiany biomechaniczne w stawie, co prowadzi do przyspieszenia degeneracji. Rehabilitacja w takich przypadkach koncentruje się na przywróceniu zakresu ruchu, stabilności i prawidłowego wzorca chodu, co pomaga zapobiec dalszym uszkodzeniom stawu.
W przypadku zaawansowanego palucha sztywnego, kiedy leczenie zachowawcze nie przynosi rezultatów, stosuje się zabiegi chirurgiczne. Wybór metody zależy od stopnia zaawansowania zmian:
Cheilektomia – usunięcie osteofitów i tkanek powodujących ograniczenie ruchomości. Jest to opcja stosowana w początkowych stadiach choroby.
Artrodeza – całkowite zespolenie stawu, eliminujące ból, ale także ograniczające jego ruchomość. Wskazana w zaawansowanych przypadkach.
Endoprotezoplastyka – wymiana uszkodzonego stawu na protezę, co pozwala na zachowanie ruchomości. Jest to bardziej skomplikowana metoda, wiążąca się z ryzykiem powikłań, takich jak obluzowanie implantu.
Osteotomie korekcyjne – zmiana ustawienia kości w celu poprawy biomechaniki stawu i zmniejszenia obciążenia.
Każda operacja wymaga rehabilitacji, która obejmuje kontrolowanie bólu, redukcję obrzęków, przywracanie zakresu ruchu oraz wzmacnianie mięśni stabilizujących stopę. Rehabilitacja jest niezbędna, aby poprawić funkcję stawu i zapobiec dalszym problemom w przyszłości.
Fizjoterapeuci odgrywają kluczową rolę w leczeniu zarówno urazów, jak i w rehabilitacji pacjentów po operacjach. Ich działania przyspieszają powrót do pełnej sprawności, poprawiają komfort życia pacjentów i pomagają zapobiec powikłaniom.
