02/04/2025
SŁOWO NA "A"
2 kwietnia obchodzimy Światowy Dzień Świadomości Autyzmu. Pracując z osobami ze spektrum spotkałam się z różnymi mitami w tym temacie. Dlatego chciałam dzisiaj napisać, że...
..AUTYZM to nie choroba. Nie można się nim zarazić - ale można lepiej rozumieć i zaakceptować. Nie można go "wyleczyć", ale można pomóc w funkcjonowaniu w społeczeństwie, w codzienności, w samodzielności, w świecie emocji i relacji.
..AUTYZM to nie agresja. Kiedyś dziewięciolatek w spektrum powiedział, zapewne powtarzając jakiś fragment rozmowy dorosłych: "Biję innych, bo jestem autystą. Tak już mam.", na co jego kolega zareagował: "Ale ty nie jesteś żadnym artystą!" ;)
Otóż dzieci na pojawiające się trudności reagują różnorako. Tak, czasem osoby z autyzmem reagują agresją czy autoagresją. Ale czasem także wycofaniem, lękiem. Podobnie jak te bez autyzmu. Rolą nas, osób dorosłych, jest wspierać i nauczyć reagować tak, by nie robiły krzywdy sobie ani innym. By potrafiły przeżywać frustrację czy złość, wyrażając ją w bezpieczny sposób. A wiemy, że codzienne sytuacje mogą nieść jej wiele, zwłaszcza, gdy ma się trudność z odczytywaniem sygnałów społecznych.
..AUTYZM to nie bycie geniuszem. Tak, zdarzają się osoby ze spektrum wybitne w danej dziedzinie. Ale nie jest to większość. Nie róbmy presji oczekując, że osoby z autyzmem w zamian za swoje trudności odwdzięczą się niesamowitymi umiejętnościami rodem z Mensy - to jest w porządku nie być geniuszem, mając jednocześnie swoje zainteresowania, zdolności i mocne strony, będąc po prostu...w czymś dobrym. Jak większości ludzi.
..AUTYZM to nie brak samodzielności. Tak, osoby z autyzmem doświadczają wielu realnych trudności w codziennych sytuacjach, czasem są zagubione, czasem potrzebują "instrukcji działania", ale równocześnie- tak, potrafią się uczyć i rozwijać w wielu sferach. Jak każdy. Wsparcie w rozwoju to również stawianie wyzwań, by zdobywać nowe umiejętności. Nawet jeśli ten rozwój będzie niósł czasami frustrację, da również satysfakcję, poczucie sprawstwa i (w różnym stopniu osiąganej) niezależności.
Tematu nie da się wyczerpać, bo AUTYZM jest bardzo różnorodny. Mieszczą się tu ludzie z całym spektrum różnych zainteresowań, umiejętności, charakterów. Z różnymi potrzebami odnośnie zakresu wsparcia. Warto więc poszerzać wiedzę, by nie wpadać w krzywdzące stereotypy, by adekwatnie wspierać, dając przestrzeń do rozwoju.