29/03/2026
🟨 Twoje nastoletnie dziecko przesypia całe weekendy? To nie lenistwo, to zapobieganie depresji
Okres dojrzewania to czas intensywnych zmian emocjonalnych, fizycznych i społecznych. Nastolatki i młodzi dorośli mierzą się z presją szkolną, niezrozumieniem rówieśniczym i rosnącymi oczekiwaniami. To wielkie wyzwanie! Według najnowszych badań presja zdejmowana może być w weekendy, podczas których przed depresją – i innymi chorobami psychicznymi – młodzież chroni długi sen.
Badanie przeprowadzone przez naukowców z University of Oregon oraz SUNY Upstate Medical University nieco zmienia nasze spojrzenie na „weekendowe lenistwo” młodzieży. Uczestnicy badania w wieku od 16 do 24 lat, którzy korzystali z tzw. weekend catch-up sleep, czyli nadrabiania braków snu w weekendy, mieli aż o 41% niższe ryzyko wystąpienia objawów depresji w porównaniu do tych, którzy tego nie robili. Badanie opublikowano 6 stycznia 2026 roku w prestiżowym czasopiśmie „Journal of Affective Disorders”, a jego analiza oparta była na danych zebranych w latach 2021–2023.
Uczestnicy badania raportowali godziny zasypiania i budzenia się w ciągu tygodnia i w weekendy. Na tej podstawie wyliczono różnicę pomiędzy średnim czasem snu w weekend a snem w dni powszednie. Dodatkowo uczestnicy określali swoje samopoczucie. Osoby, które codziennie czuły się smutne lub przygnębione, klasyfikowano jako wykazujące objawy depresji.
W okresie dojrzewania dochodzi do zmian w rytmie dobowym. Rytmy cyrkadialne, odpowiedzialne za cykl snu i czuwania, przesuwają się w kierunku późniejszego zasypiania. Typowy rytm snu nastolatka to zasypianie około godziny 23:00 i budzenie się około 8:00. Niestety, wczesne godziny rozpoczęcia lekcji kolidują z tym naturalnym trybem, prowadząc do deficytu snu w ciągu tygodnia.
Z tego względu wielu nastolatków nadrabia sen w weekendy. Wcześniejsze badania dotyczyły głównie młodzieży z Chin i Korei, tymczasem badanie Melyndy Casement i Jasona Carbone’a dostarczyło pierwszych danych na temat amerykańskiej młodzieży. Możemy zakładać, że w Polsce jest podobnie.
Depresja jest jednym z głównych powodów osłabienia sprawności młodych ludzi. Objawy stanów depresyjnych mogą znacząco wpływać na codzienne funkcjonowanie – np. powodować absencję w szkole lub w pracy, izolację od rodziny czy znajomych.
Dane zebrane przez naukowców wskazują, że weekendowe odsypianie może realnie wpłynąć na dobrostan młodzieży. Chociaż idealnym rozwiązaniem byłby regularny sen trwający 8–10 godzin każdej nocy, nie zawsze jest to możliwe – nie przy naszym obecnym trybie życia. Dlatego właśnie nadrabianie snu w sobotę i niedzielę może być skutecznym, choć częściowym środkiem zaradczym wobec rosnącego problemu depresji wśród młodych ludzi.
📷 Susanne Walstrom/Getty Images
