27/12/2025
Dlaczego święta są najtrudniejszym czasem dla niektórych ludzi?
Z perspektywy psychologii święta nie są „zawsze radosnym czasem”.
To okres wzmożonej aktywacji emocjonalnej, konfrontacji z relacjami, historią rodzinną i niespełnionymi potrzebami.
Psychologia mówi jasno:
👉 im większe społeczne oczekiwanie radości, bliskości i wdzięczności,
👉 tym większy rozdźwięk u osób, które tych doświadczeń realnie nie mają.
Święta uwypuklają braki:
brak bezpiecznych relacji,
brak akceptacji,
brak poczucia przynależności,
brak rodziny, którą można nazwać wspierającą.
Dlatego niektórzy wybierają w tym czasie wyjazd daleko - nie z kaprysu, ale by nie konfrontować się z trudnymi emocjami.
W kontakcie z rodziną wiele osób nieświadomie wraca do roli dziecka.
Częstym sygnałem powrotu do roli dziecka jest to, że zaczynamy zachowywać się inaczej niż na co dzień.
Możemy być bardziej drażliwi, wycofani, ulegli albo nadmiernie reagujący.
Zdarza się, że nasi partnerzy mówią: „nie poznaję Cię” - bo widzą wersję nas, która funkcjonuje w starym, rodzinnym układzie, a nie w dorosłej codzienności.
Układ nerwowy rozpoznaje znajomy układ ról i wraca do dawnych strategii przetrwania:
zaczynamy szukać akceptacji,
czujemy się mniejsi i mniej pewni siebie,
łatwiej nas zranić,
trudniej stawiać granice,
reagujemy emocjonalnie zamiast z poziomu dorosłości.
Nie dlatego, że „coś z nami nie tak”,
ale dlatego, że ciało pamięta.
Co się wtedy dzieje w ciele?
Ciało pamięta wcześniejsze doświadczenia:
napięcie przy stole,
brak bycia wysłuchanym,
krytykę lub porównywanie,
potrzebę dostosowania się.
Dlatego mogą pojawić się:
napięcie w brzuchu i objawy jelitowe,
zmęczenie,
rozdrażnienie,
wycofanie lub potrzeba regulowania emocji jedzeniem.
To nie słabość.
To reaktywacja starego schematu dziecko–rodzina.
Z perspektywy totalnej biologii ciało reaguje na konflikt emocjonalny.
Święta aktywują konflikty związane z:
terytorium rodzinnym („nie mam swojego miejsca”, „nie czuję się tu bezpiecznie”),
przynależnością („nie pasuję”, „jestem inny”),
relacją z matką, ojcem, rodem,
poczuciem bycia niewidzianym lub niewystarczającym.
Już sama myśl o świętach może uruchamiać objawy - bo ciało pamięta brak bezpieczeństwa.
Najważniejsze: to nie z Tobą jest „coś nie tak”
Jeśli:
czujesz smutek zamiast radości,
odliczasz dni do końca świąt,
czujesz napięcie zamiast spokoju,
Twoje ciało reaguje objawami,
to nie znaczy, że jesteś niewdzięczny czy trudny.
To znaczy, że:
👉 Twoja psychika i ciało reagują na historię, którą nosisz.
👉 A święta są tylko lustrem, które ją na chwilę uwidacznia.
Czasem największym aktem troski o siebie w święta jest:
ograniczenie kontaktu,
skrócenie spotkań,
zadbanie o własne granice,
pozwolenie sobie na inne przeżywanie tego czasu.
Bo zdrowie - psychiczne i biologiczne - zawsze zaczyna się od poczucia bezpieczeństwa.
