02/03/2022
อาการวูบหมดสติขณะวิ่งออกกำลังกาย เกิดขึ้นได้ 3 ช่วงครับ
ช่วงที่ 1 "เกิดตอนเริ่มวิ่ง"
1. นอนพักผ่อนไม่พอคืนก่อนมาวิ่ง
2. ร่างกายอ่อนเพลียจากการติดเชื้อที่ยังเป็นอยู่หรือยังไม่หายดี
3. อยู่ในภาวะขาดน้ำ กินน้ำน้อย ถ่ายเหลว คลื่นไส้อาเจียน
4. อดอาหารก่อนมาวิ่ง (hypglycemia)
5. ดื่มเบียร์หรือแอลกอฮอล์ก่อนวิ่ง (vasodilatation)
6. ดื่มกาแฟหรือเครื่องดื่มชูกำลังที่มีคาเฟอีนก่อนวิ่ง
*นักกีฬาวิ่งอาชีพหรือ elite runner บางคนใช้กาแฟหรือเครื่องดื่มชูกำลังก่อนและระหว่างการแข่งโดยเฉพาะการวิ่งระยะไกล ไม่แนะนำนะครับเป็นอันตรายได้
7. กินยาที่มีฤทธิ์ขยายหลอดเลือดเช่นยาลดความดันหรือยาในกลุ่มไนเตรตเพื่อขยายหลอดเลือดหัวใจและออกวิ่งทันที
นักวิ่งในกลุ่มที่หนึ่งนี้ มักจะไม่หมดสติไปทันทีนะครับแต่มักจะมีอาการใจสั่น หน้ามืด จนต้องหยุดวิ่ง แนะนำให้นั่งหรือนอนราบยกขาสูงจนอาการดีขึ้น
ช่วงที่ 2 "วิ่งไปได้ซักระยะถึงมีอาการ"
1. plaque rupture, acute MI หรือเป็น ischemic symptoms ของ CCS
2. pulmonary embolism เป็นได้ทั้ง chronic หรือ acute PE
3. acute aortic dissection
3. มี fixed cardiac output จาก LVOT obstruction เช่น moderate to severe AS
4. hemodynamic แย่ลงเมื่อ ↑ flow เช่น MR, MVP with MR, AR
5. hemodynamic แย่ลงเมื่อ ↑ HR เช่น MS
6. anomalous coronary artery (origin, course)
7. เกิด PSVT เช่น AVNRT, AVRT หรือ AT
8. เกิด paroxysmal AF ในนักกีฬาอายุน้อยๆ
9. catecholamine-induced arrhythmia ARVC VT, idiopathic outflow tract VT, LQT1, CPVT
*BrS หรือ J wave syndrome แทบไม่พบ exercise-related VT แต่จะสัมพันธ์กับ parasympathetic outflow มากกว่า
10. Heatstroke
กลุ่มที่สองนี้มักจะอันตราย ให้โทรขอความช่วยเหลือทันที ถ้าเรียกไม่ได้สติไม่รู้ตัวให้เริ่ม chest compression แบบ hand-only CPR ตามหาจักรยาน AED ในขบวนวิ่ง
ช่วงที่ 3 "หลังหยุดวิ่งทันที"
1. reflex syncope ที่เป็น exercise-related
2. catecholamine-induced VT, idiopathic outflow tract VT, PSVT หรือ AF สามารถเกิดได้หลังหยุดวิ่งทันที สำหรับคุณหมอหัวใจหรือพยายาลที่ดูแลผู้ป่วยขณะวิ่งสายพานทดสอบหัวใจควรระลึกถึงประเด็นนี้ไว้เสมอครับ immediate recovery อาจเกิดเรื่องได้ไม่ต่างจาก peak exercise
กลุ่มที่สามนี้ก็มักจะอันตรายได้เช่นกันครับ ให้ผู้ป่วยนอนราบยกขาสูงและโทรขอความช่วยเหลือทันที ถ้าเรียกไม่ได้สติไม่รู้ตัวให้เริ่ม chest compression แบบ hand-only CPR ตามหาจักรยาน AED ในขบวนวิ่ง