06/05/2026
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından başlatılan Sosyal Risk Haritası uygulamasına ilişkin Hürriyetçi Sağlık-Sen Genel Merkezi olarak yaptığımız kapsamlı değerlendirme sonucunda, sahada tespit edilen sorunların çözümü amacıyla Bakanlığa resmi başvurumuzu gerçekleştirdik.
Ayrıca, sendikamız bünyesinde oluşturulan “Sosyal Hizmet Komisyonu”nun Bakanlık yetkilileri ile görüşme yapabilmesi için randevu talebinde bulunduk.
Konuya ilişkin Genel Merkezimiz tarafından ilgili bakanlığa yazılan yazıda yer verilen hususlar aşağıdadır:
Bilindiği üzere, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından yürütülen Sosyal Risk Haritaları çalışmaları; kadına yönelik şiddet, çocuk istismarı ve engelli bireylerin bakım ihtiyacı gibi kritik sosyal alanlarda risklerin erken tespiti açısından önemli bir işlev üstlenmektedir. Bu yönüyle, koruyucu ve önleyici sosyal hizmet politikalarının geliştirilmesi adına kıymetli bir araçtır.
Ancak sahadan gelen geri bildirimler, uygulamanın mevcut haliyle ciddi sorunlar barındırdığını açıkça ortaya koymaktadır.
Özellikle çocuk kuruluşlarında görev yapan personelin; korunma ihtiyacı olan çocuklar, suça sürüklenen çocuklar (SSÇ) ve yüksek risk grubundaki bireylerle yürüttüğü yoğun ve hassas çalışmalar göz önüne alındığında, aynı personelin ek olarak saha görevleriyle yükümlendirilmesi ciddi bir iş yükü artışına neden olmaktadır. Bu durum yalnızca çalışanların tükenmişlik riskini artırmakla kalmamakta; aynı zamanda çocuklara sunulan hizmetin niteliğini ve sürekliliğini de olumsuz etkilemektedir.
Çocuk evleri sitesi ve ihtisaslaştırılmış kuruluşlarda görev yapan personelin asli sorumluluğu; çocukların güvenliğini sağlamak, rehabilitasyon süreçlerini yürütmek ve sosyal uyumlarını desteklemektir. Bu kritik görevler yüksek dikkat, süreklilik ve kurumsal istikrar gerektirirken; personelin yoğun saha çalışmalarına yönlendirilmesi kurum içi işleyişte aksamalara ve risklere yol açmaktadır.
Öte yandan, kamu hizmetlerinin etkin, sürekli ve düzenli şekilde yürütülmesi esastır. Ancak mevcut uygulamada görev dağılımı ve planlamanın bu ilkeye uygun şekilde yapılmadığı görülmektedir. Personel yetersizliği, artan iş yükü ve yetersiz destek mekanizmaları; hem çalışan verimliliğini düşürmekte hem de sunulan kamu hizmetinin kalitesini zedelemektedir.
Sahada görev yapan personelin karşı karşıya kaldığı sorunlar yalnızca iş yükü ile sınırlı değildir. Güvenlik riskleri, mesleki itibarın korunamaması, kadın çalışanların karşılaştığı zorluklar ve teşvik edici mekanizmaların eksikliği gibi pek çok yapısal problem, uygulamanın sürdürülebilirliğini tartışmalı hale getirmektedir.
Bu kapsamda öne çıkan başlıca sorunlar şunlardır:
• Saha görevlerinde personelin güvenliğinin yeterince sağlanamaması,
• Rutin hizmetlerde aksaklıkların yaşanması,
• Personel yetersizliği ve iş yükü dengesizliği,
• Risk tazminatı gibi teşvik edici ödemelerin bulunmaması,
• Sahadaki sorunlara yönelik kurumsal destek mekanizmasının eksikliği,
• Mesleki itibarın korunmasına yönelik önlemlerin yetersizliği,
• Görev, yetki ve sorumlulukları açıkça belirleyen yasal çerçevenin bulunmaması,
• Kadın çalışanların sahadaki özel sorunlarına yönelik tedbir eksikliği,
• Uygulamanın kişisel cihazlar üzerinden yürütülmesinin doğurduğu hukuki ve ekonomik riskler,
• Görevlendirmelerin yazılı ve hukuki dayanak olmaksızın yapılması.
Buradan açıkça ifade ediyoruz: Sosyal Risk Haritaları çalışmaları doğru bir hedefe yönelmiş olsa da, mevcut uygulama biçimiyle sürdürülebilir değildir.
Bu nedenle;
• Çocuk kuruluşlarında görev yapan personelin bu kapsamda görevlendirilmesinin yeniden değerlendirilmesi,
• Uygulamanın hizmetleri aksatmayacak şekilde planlanması,
• Personel kapasitesine uygun görevlendirme yapılması,
• Saha çalışanları için güvenlik, teşvik ve hukuki altyapının güçlendirilmesi,
• Tüm süreçlerin açık, yazılı ve mevzuata uygun şekilde yürütülmesi zorunludur.
Aksi halde, hem çalışanlar hem de hizmet sunulan dezavantajlı gruplar açısından telafisi güç sonuçlar doğacaktır.
