20/07/2021
Omega-3 yağ asitleri..
Robert Hook tarafından “hücre” teriminin ortaya atılması ile birlikte yaşamımızın temelinde yatan sır çözülmüş oldu. Tek hücrelilerden, çok hücrelilere kadar tüm canlılarda hem yapısal hem de fonksiyonel olarak tam bir organizatör olarak karşımıza çıkmaktadır. Her bir hücre kendi içinde birçok organel (mitokondri, endoplazmik retikulum gibi) bulundurmaktadır. Madde alışverişi, kendi moleküllerini sentezleme, çoğalabilme, enerji üretimi, sinyalleşme, genetik kodun oluşu, protein yapısının ve sentezinin düzenlenmesi gibi birçok hayati öneme sahip görevleri tek bir birey olarak gerçekleştirmektedir. Hücre bütünlüğünün korunmasını sağlayan, içerisine yer yer protein gömülü olup, seçici geçirgen (por yapıda-delik veya gözenek olarak adlandırılabilir) bir zar yapısında olan ve fosfolipit, omega ve kolesterol moleküllerinden oluşan çift katlı yağ (lipid) tabakası bulunur. Hücre hem tüm madde alışverişini ve özellikle de yağda eriyen A, D, E ve K vitaminlerinin emilimini buradan gerçekleştirirken, aynı zamanda enerji üretimine de katkı sağlar. Ve özellikle de hücrenin hayatta kalabilmesi için tam bir bariyer görevi görmektedir.
Hücre zarının ana bileşeni olan bu fosfolipidler, membran bileşimindeki değişiklikler, zarın geçirgenliğini ve akışkanlığını etkiler ve zara bağlı bulunan lipidler ve proteinler arasındaki ilişki etkilenmekte ve böylece sayısız fizyolojik süreci gerçekleşmektedir (Lee, 1998; Sprong ve diğerleri, 2001; Andersen ve Koeppe, 2007). Omega-3 yağ asitleri (α-Linolenik asit), eikosapentaenoik (EPA; C20:5) ve omega-6 dokosaheksaenoik (DHA; C20:6) asit, biyolojik zarların bileşimini değiştirme yetenekleriyle karakterize edilmektedir. Bu α-Linolenik asitlerin dahil edilmesinin, substratların ve iyonların membranlar boyunca taşınmasında rol oynayan enzimlerin ve proteinlerin aktivitesini değiştirdiği daha önce yapılan birçok çalışmada gösterilmiştir (Liu et al., 1994; Hulbert, 2007; Herbst et al., 2014; Shaikh et al., 2015; Chorner et al., 2016) ve çoklu hücresel ve sinyal olaylarını modüle ettiği görülmüştür (Wassall and Stillwell, 2008; Williams et al., 2012).
Omega-3 yağ asitleri (α-Linolenik asitler (ALA)- PUFA (poliansatüre yağ asitleri)), karbon zincirinin sonundan itibaren üçüncü karbon atomunda çift bağ (C=C) bulunan çoklu doymamış olan (Santis et al., 2018) ve insan vücudu için çok önemli bir esansiyel yağ asididir. Anti-inflamatuar (iltihap azaltıcı etki), İmmünmodülatör (bağışıklık düzenleyici) ve Rezolüsyon (inflamasyon-iltihap çözücü) işlevleri bulunmaktadır (Çivi, 2016). Omega 3 ve omega 6 yağ asitleri; diyetle alınması şart olan, esansiyel ve çoklu doymamış yapıdaki yağ asitleridir. Yağlı balıklar, EPA ve DHA adı verilen omega 3 yağlarının zengin kaynağını oluştururlar. Diğer bir omega 3 yağı olan alfa-linolenik asiti (ALA) içeren gıdalara ise; bazı tohumlar, yeşil yapraklı sebzeler, ceviz, soya örnek verilebilir (Öztekin ve Taştan, 2015).
Omega-3 yağ asitleri, hücre zar yapımızda bulunmasına rağmen; vücut tarafından üretilememektedir. Dolayısıyla dışarıdan alımı çok önemlidir. Omega-3 yağ asitlerinin bulunduğu kaynakları sayacak olursak; somon, sardalya, ton ve uskumru gibi balık türleri bunların başında gelmektedir. Bitkisel kaynaklı olarak keten tohumu, ceviz ve yeşil sebzeler (eser miktarda) örnek gösterilebilir. Ayrıca doğal olarak beslenen hayvanların et, süt ve yumurtaları da örnek verilebilir.
Son yıllarda, takviye gıda olarak kullanımı artmış olan omega-3 yağ asitleri, insan sağlığı üzerinde oldukça önemli katkılar sağlamaktadır. Omega-3 yağ asitlerinin normal büyüme ve gelişme için gerekli olduğu, günümüzde yapılan çalışmalarda belirsizliğini korumakla birlikte (Elagizi A ve ark., 2021; ASCEND Study Collaborative Group, Bowman L ve ark., 2018; Manson JE ve ark., 2019; Maki KC ve ark., 2017; Bhatt DL ve ark., Epub 2019 Nov 11), önceki yıllarda koroner arter hastalığı, hipertansiyon, diyabet, artrit, diğer inflamatuar ve otoimmün bozukluklar ve kanserin önlenmesinde ve tedavisinde önemli bir rol oynayabileceği bilinmektedir. Bunu üzerine yapılan bir çalışmada; gerçekleştirilen diyetler, omega-6 yağ asitlerinin seviyesinde yükselme gerçekleşirken, vücutta üretilemeyen omega-3 yağ asitlerinin oldukça azaldığını gösterilmiştir (Simopoulos, 1999). Hedef değer olan 1-2:1 oranına ulaşmak için diyetteki omega-6 yağları azaltılırken, omega-3 yağlarının oranı artırılmalıdır. Uygun omega-6 ile omega-3 oranını sağlamak, vücut homeostazı ve yaşam döngüsünde insanın normal gelişimi için önemlidir (Simopoulos, 2011).
Tüm bu bilgiler ışığında hayatımızda olmazsa olmazımız olan Omega-3 yağ asitleri; çocuk yaştan yetişkinlik dönemine kadar her evrede ve hücrelerimizde hücre zarında da yer almakta olup, önemi fazlasıyla bilinmektedir. Ben de yakın zamanda tanışmış olduğum Siberian Wellness doğal gıda takviyesi ile hayatımı bütünleştirmiş bulunmaktayım. Hem de piyasada yüksek meblalara satın aldığımız ürünlerin yanı sıra daha uygun bir bütçe ile sahip olabildiğim takviye edici ürünlerden bir tanesidir. Aşağıya size linkini bırakıyorum..
Bu markanın sistemini ve ürünlerini daha yakından tanımak isteyen arkadaşlara her zaman bir marka danışmanı olarak yardımcı olmak isterim. Sayfamı takip edip, paylaşımlarımı beğenirseniz çok mutlu olurum 🙃😉
Alışveriş Linki:
https://tr.siberianhealth.com/tr/shop/catalog/product/500126/
Siberian Health Omega-3 Softgels / Omega-3 ve A,E,D Vitaminleri İçeren Takviye Edici Gıda?ref=2541707521
Üye Olmak için Ücretsiz Kayıt Linki: https://tr.siberianhealth.com/tr/shop/user/registration/CONSULTANT/?ref=2541707521
Kaynaklar:
1. Simopoulos AP. Essential fatty acids in health and chronic disease. Am J Clin Nutr. 1999 Sep;70(3 Suppl):560S-569S. doi: 10.1093/ajcn/70.3.560s. PMID: 10479232.
2. Simopoulos AP. Evolutionary aspects of diet: the omega-6/omega-3 ratio and the brain. Mol Neurobiol. 2011 Oct;44(2):203-15. doi: 10.1007/s12035-010-8162-0. Epub 2011 Jan 29. PMID: 21279554.
3. Koz M. Hücre Fizyolojisi. Ankara Üniversitesi, Spor Bilimleri Fakültesi, Antrenörlük Eğitimi Bölümü, ANKARA.
4. Bulakbaşı M. (Yüksek Hemşire). Hücre ve Hücre Organelleri. 19/11/2015.
5. Chapter 3 cell structure and function. Part I cell biology.
6. O'Connor, C. M. & Adams, J. U. Essentials of Cell Biology. Cambridge, MA: NPG Education, 2010.
7. Byron Norelius. What are Cells? Life Sciences - Prior Module 2-High School.
8. Çivi M. omega-3 yağ asitlerinin klinik nütrisyonda rolü. CBÜTF-Anesteziyoloji ve Reanimasyon AD., Yoğun Bakım Bilim Dalı.
9. Hülya TURAN, ibrahim ERKOYUNCU, Demet KOCATEPE. Omega-6, Omega-3 Yağ Asitleri ve Balık. Turan vd. / Yunus Arþ. Bül. 2013 (2): 45-50.
10. ECZACI/ Ağustos 2005/ Sayı 12/ sayfa 32.
11. Yrd. Doç. Dr. Coşkun Öztekin. Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi Aile Hekimliği Anabilim Dalı, Erzurum. E-mail: coskunoztekin@gmail.com. Date of submission: 24.08.2015 / Date of acceptance: 05.08.2016.
12. Valentine RC, Valentine DL. Omega-3 fatty acids in cellular membranes: a unified concept. Prog Lipid Res. 2004 Sep;43(5):383-402. doi: 10.1016/j.plipres.2004.05.004. PMID: 15458813.
13. Gerling CJ, Mukai K, Chabowski A, Heigenhauser GJF, Holloway GP, Spriet LL, Jannas-Vela S. Incorporation of Omega-3 Fatty Acids Into Human Skeletal Muscle Sarcolemmal and Mitochondrial Membranes Following 12 Weeks of Fish Oil Supplementation. Front Physiol. 2019 Mar 29;10:348. doi: 10.3389/fphys.2019.00348. PMID: 30984028; PMCID: PMC6449797.
14. De Santis, A., Varela, Y., Sot, J. et al. Omega-3 polyunsaturated fatty acids do not fluidify bilayers in the liquid-crystalline state. Sci Rep 8, 16240 (2018). https://doi.org/10.1038/s41598-018-34264-3.
15. Elagizi A, Lavie CJ, O'Keefe E, Marshall K, O'Keefe JH, Milani RV. An Update on Omega-3 Polyunsaturated Fatty Acids and Cardiovascular Health. Nutrients. 2021 Jan 12;13(1):204. doi: 10.3390/nu13010204. PMID: 33445534; PMCID: PMC7827286.
16. ASCEND Study Collaborative Group, Bowman L, Mafham M, Wallendszus K, Stevens W, Buck G, Barton J, Murphy K, Aung T, Haynes R, Cox J, Murawska A, Young A, Lay M, Chen F, Sammons E, Waters E, Adler A, Bodansky J, Farmer A, McPherson R, Neil A, Simpson D, Peto R, Baigent C, Collins R, Parish S, Armitage J. Effects of n-3 Fatty Acid Supplements in Diabetes Mellitus. N Engl J Med. 2018 Oct 18;379(16):1540-1550. doi: 10.1056/NEJMoa1804989. Epub 2018 Aug 26. PMID: 30146932.
17. Manson JE, Cook NR, Lee IM, Christen W, Bassuk SS, Mora S, Gibson H, Albert CM, Gordon D, Copeland T, D'Agostino D, Friedenberg G, Ridge C, Bubes V, Giovannucci EL, Willett WC, Buring JE; VITAL Research Group. Marine n-3 Fatty Acids and Prevention of Cardiovascular Disease and Cancer. N Engl J Med. 2019 Jan 3;380(1):23-32. doi: 10.1056/NEJMoa1811403. Epub 2018 Nov 10. PMID: 30415637; PMCID: PMC6392053.
18. Maki KC, Palacios OM, Bell M, Toth PP. Use of supplemental long-chain omega-3 fatty acids and risk for cardiac death: An updated meta-analysis and review of research gaps. J Clin Lipidol. 2017 Sep-Oct;11(5):1152-1160.e2. doi: 10.1016/j.jacl.2017.07.010. Epub 2017 Aug 2. PMID: 28818347.
19. Bhatt DL, Miller M, Brinton EA, Jacobson TA, Steg PG, Ketchum SB, Doyle RT Jr, Juliano RA, Jiao L, Granowitz C, Tardif JC, Olshansky B, Chung MK, Gibson CM, Giugliano RP, Budoff MJ, Ballantyne CM; REDUCE-IT Investigators. REDUCE-IT USA: Results From the 3146 Patients Randomized in the United States. Circulation. 2020 Feb 4;141(5):367-375. doi: 10.1161/CIRCULATIONAHA.119.044440. Epub 2019 Nov 11. PMID: 31707829; PMCID: PMC7004453.
