02/04/2026
🚩Mizaç dengesizliği mi yaşıyorsunuz?
Gelin, kadim Osmanlı usulüyle bu yükten kurtulalım.
Bin yıl önce İbn Sînâ, El-Kânûn fi’t-Tıbb adlı eserinde özel bir macundan bahseder: 👉Cevariş-i Kemûni.
Kimyonun kuvvetini balın letafetiyle birleştiren bu macun, mideyi güçlendirir ve sindirimi kolaylaştırır.
Yemekten sonra başını uykudan kaldıramayan arkadaşınıza gönderiniz, şifa olsun. 🍀
Osmanlı sofralarında yemek yalnızca karın doyurmak için değildi; her lokmanın ardında bir şifa anlayışı vardı. Ağır yemeklerden sonra aşçılar ve hekimler, hazmı kolaylaştırmak için çeşitli şerbetler ve macunlar sunardı. İşte İbn Sînâ’nın tarif ettiği bu cevariş, zamanla Osmanlı mutfağında da yerini aldı.
Kimyon, karabiber, zencefil ve kişniş bal ile yoğrularak macun haline getirildiğinde, özellikle Ramazan sofralarında iftardan sonra hissedilen o ağırlığı hafifletirdi. Osmanlı hekimleri şöyle derdi:
“Her mizacın ihtiyacı farklıdır.”
Safraviye az, balgamiye bol; sevdavi mizaca ise dengeleyici tatlılarla…
Bugün biz de bu kadim geleneği yeniden yaşatabiliriz. İbn Sînâ’nın bin yıllık reçetesini sofralarımıza taşıyarak hem kadim bilgeliği hatırlayabilir hem de sindirimi destekleyebiliriz.
Malzemeler ve görevleri
Kimyon (öğütülmüş): Gaz giderici ve ısıtıcıdır, sindirimi destekler.
Zencefil (az miktar): Sindirim ateşini canlandırır, mideyi hareketlendirir.
Kişniş (tohum – öğütülmüş): Dengeleyicidir; kimyon ve zencefilin aşırı hararetini yatıştırır, mideyi ferahlatır ve safra dengesine yardımcı olur.
Kurutulmuş gül yaprağı (toz): Mutedil yapıcıdır; mideyi güçlendirir ve karışımı yumuşatır.
Mastika (damla sakızı): Mide cidarını korur, karışıma hoş bir lezzet katar.
Süzme bal: Karışımın taşıyıcısı ve koruyucusudur.
Hazırlanışı
4 yemek kaşığı kimyon tozunu, 1 yemek kaşığı kişniş tozu ile karıştırın.
( Kişniş burada “soğutucu” etkisiyle sıcak mizacı dengeler. )
Üzerine 1 tatlı kaşığı toz zencefil ve 1 yemek kaşığı toz kurutulmuş gül yaprağı ekleyin.
Bir tutam havanda dövülmüş damla sakızı ilave edin.
Karışımı macun kıvamına gelinceye kadar (yaklaşık 1–1,5 su bardağı) süzme bal ile karıştırın
