07/01/2026
🔬 PHẪU THUẬT NỘI SOI MŨI XOANG SỚM
Có thể làm thay đổi diễn tiến bệnh hen phế quản
________________________________________
1️⃣ CÂU HỎI NGHIÊN CỨU:
Phẫu thuật sớm có tạo ra khác biệt lâu dài cho bệnh hen không?
Các nghiên cứu trước đây đã cho thấy:
• Phẫu thuật nội soi mũi xoang (ESS) giúp cải thiện kiểm soát hen
• Giảm triệu chứng, giảm đợt kịch phát
👉 Tuy nhiên, một câu hỏi quan trọng chưa được trả lời:
Thời điểm phẫu thuật (sớm hay muộn) có ảnh hưởng đến mức độ nặng của hen và gánh nặng điều trị trong nhiều năm sau hay không?
Đây chính là câu hỏi nghiên cứu trung tâm của bài báo vừa được công bố: Oliver JR, et al. Asthma Outcomes Following Early Versus Delayed Sinus Surgery in Chronic Rhinosinusitis With Nasal Polyps. Int Forum Allergy Rhinol. 2025 Dec 30
________________________________________
2️⃣ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU:
Nghiên cứu đoàn hệ hồi cứu – dữ liệu lớn – theo dõi dài hạn
• Nguồn dữ liệu: TriNetX (hơn 100 triệu bệnh nhân, 107 cơ sở y tế)
• Đối tượng: Người lớn bị
👉 Viêm mũi xoang mạn tính có polyp mũi (CRSwNP)
👉 Có hoặc không kèm hen phế quản
• So sánh 2 nhóm:
o 🟢 Phẫu thuật sớm: ≤ 6 tháng sau chẩn đoán
o 🔵 Phẫu thuật muộn: 1–3 năm sau chẩn đoán
• Ghép cặp chặt chẽ (propensity score matching):
o Tuổi, giới
o Mức độ hen ban đầu
o Thuốc hen (LABA, sinh học…)
📌 Cỡ mẫu cuối cùng:
➡️ 3.683 bệnh nhân mỗi nhóm
➡️ Theo dõi tối đa 5 năm
________________________________________
3️⃣ KẾT QUẢ CHÍNH:
Phẫu thuật sớm giúp “nhẹ” hen hơn
So với phẫu thuật muộn, phẫu thuật nội soi mũi xoang sớm giúp:
🔻 Giảm tiến triển hen nặng:
• Hen trung bình dai dẳng: ↓ 16%
• Hen nặng dai dẳng: ↓ 24%
🔻 Giảm đợt kịch phát hen:
• 6,4% (phẫu thuật sớm)
• vs 8,1% (phẫu thuật muộn)
🔻 Giảm gánh nặng thuốc:
• LABA: ↓ 25%
• Corticoid toàn thân: ↓ 15%
• Thuốc sinh học: ↓ 26%
👉 Đặc biệt: giảm rõ nhu cầu thuốc sinh học – nhóm thuốc đắt tiền, dùng cho hen khó kiểm soát.
________________________________________
4️⃣ Ý NGHĨA LÂM SÀNG:
Phẫu thuật sớm không chỉ “giải quyết mũi xoang”
Nghiên cứu cho thấy:
• Phẫu thuật sớm không làm giảm tỷ lệ mắc hen mới
• Nhưng làm chậm và hạn chế tiến triển hen nặng
👉 Điều này gợi ý rằng:
Viêm mũi xoang mạn có polyp là “nguồn viêm” duy trì phản ứng viêm đường thở dưới.
Xử lý sớm → giảm gánh nặng viêm toàn bộ đường thở.
________________________________________
5️⃣ VAI TRÒ CỦA PHẪU THUẬT NỘI SOI MŨI XOANG
📌 Trong bối cảnh hiện đại:
• ESS không chỉ là điều trị triệu chứng mũi
• Mà là một can thiệp điều chỉnh diễn tiến bệnh (disease-modifying)
Phẫu thuật sớm giúp:
• Giảm kích thích viêm type 2 kéo dài
• Tạo điều kiện cho điều trị nội khoa và sinh học hiệu quả hơn
• Giảm phụ thuộc corticoid và thuốc kiểm soát hen liều cao
👉 ESS không đối lập với thuốc sinh học
👉 ESS là một phần của chiến lược điều trị toàn diện
________________________________________
6️⃣ THÔNG ĐIỆP ĐẾN CỘNG ĐỒNG Y KHOA
🫁 Với bác sĩ Hô hấp – Dị ứng:
• Hen khó kiểm soát → đừng chỉ nhìn vào phổi
• Cần:
o Khai thác triệu chứng mũi xoang
o Phối hợp Tai Mũi Họng sớm
o Không chờ “thất bại hết thuốc” mới gửi mổ
👃 Với bác sĩ Tai Mũi Họng:
• Phẫu thuật sớm không phải can thiệp vội
• Mà là can thiệp đúng thời điểm
• Có thể giúp:
o Bảo vệ đường thở dưới
o Giảm gánh nặng hen lâu dài
👨⚕️ Với người bệnh:
• Hen + polyp mũi = hai bệnh của cùng một đường thở
• Điều trị mũi xoang sớm và đúng có thể:
o Giúp hen ổn định hơn
o Ít dùng thuốc nặng hơn về sau
________________________________________
7️⃣ THÔNG ĐIỆP CUỐI CÙNG
Phẫu thuật nội soi mũi xoang sớm ở bệnh nhân viêm mũi xoang mạn có polyp không chỉ giúp dễ thở mũi hơn, mà còn giúp giảm tiến triển hen nặng, giảm đợt kịch phát và giảm phụ thuộc thuốc.
Đây là một can thiệp quan trọng trong điều trị bệnh đường thở toàn diện.