17/12/2025
CÚM MÙA và CÁCH PHÒNG NGỪA - Seasonal Influenza: Causes and Prevention
Cúm mùa là một bệnh truyền nhiễm đường hô hấp do vi rút cúm (Influenza) gây ra, thường xuất hiện nhiều vào thời điểm giao mùa hoặc mùa lạnh. Bệnh lây lan nhanh từ người sang người qua các giọt bắn khi ho, hắt hơi, nói chuyện hoặc qua tiếp xúc với bề mặt có dính vi rút. Cúm mùa có thể gặp ở mọi lứa tuổi, đặc biệt nguy hiểm với người cao tuổi, trẻ nhỏ, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền.
1. Dịch tễ học:
Trên thế giới:
• Hằng năm, khoảng 1 tỷ người mắc cúm mùa trên toàn cầu. Trong đó có khoảng 3–5 triệu trường hợp nặng.
• Số trường hợp tử vong do các biến chứng hô hấp từ cúm mùa ước tính 290 000–650 000 người mỗi năm.
Tại Việt Nam:
• Theo Bộ Y tế Việt Nam, từ đầu năm 2025 đến nay, cả nước đã ghi nhận hơn 132 000 ca mắc cúm mùa, trong đó có 3 ca tử vong.
• Trong những năm gần đây, Việt Nam thường xuyên ghi nhận khoảng 300 000–500 000 trường hợp bệnh lý hô hấp cấp liên quan tới cúm mỗi năm, tùy mùa và thời tiết
2. Các loại vi rút gây cúm mùa
• Vi rút cúm được chia thành nhiều тип khác nhau, trong đó ba loại chính gây cúm mùa ở người gồm:
• Vi rút cúm A:
Đây là loại phổ biến và nguy hiểm nhất, có khả năng biến đổi mạnh, dễ gây dịch lớn hoặc đại dịch. Một số chủng thường gặp là H1N1, H3N2.
• Vi rút cúm B:
Thường gây bệnh mức độ nhẹ đến trung bình, ít biến đổi hơn cúm A, nhưng vẫn có thể gây biến chứng, đặc biệt ở trẻ em.
• Vi rút cúm C:
Ít gặp hơn, thường chỉ gây triệu chứng nhẹ và hiếm khi gây dịch lớn.
• Trong đó, cúm A và cúm B là nguyên nhân chính gây cúm mùa hằng năm
3. Triệu chứng và diễn biến:
Người mắc cúm mùa thường có các biểu hiện:
• Sốt cao, ớn lạnh
• Ho, đau họng, sổ mũi hoặc nghẹt mũi
• Đau đầu, đau cơ, mệt mỏi toàn thân
• Một số trường hợp có buồn nôn, nôn hoặc tiêu chảy (thường gặp ở trẻ em)
Phần lớn các trường hợp cúm mùa sẽ tự khỏi sau 7–10 ngày. Tuy nhiên, nếu không được chăm sóc đúng cách, bệnh có thể gây biến chứng như viêm phổi, viêm phế quản, viêm tai giữa, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng.
4. Cách phòng ngừa:
Tiêm vắc xin cúm hằng năm
Đây là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất, giúp giảm nguy cơ mắc cúm và các biến chứng nặng.
Giữ vệ sinh cá nhân
• Rửa tay thường xuyên bằng xà phòng hoặc dung dịch sát khuẩn
• Che miệng và mũi khi ho, hắt hơi
• Tránh chạm tay lên mắt, mũi, miệng khi tay chưa sạch
•
Đeo khẩu trang nơi đông người
Đặc biệt tại các khu vực đông đúc như trường học, bệnh viện, phương tiện công cộng.
Tăng cường sức đề kháng
• Ăn uống đầy đủ chất dinh dưỡng
• Bổ sung vitamin, đặc biệt là vitamin C
• Ngủ đủ giấc, tập thể dục thường xuyên
Giữ môi trường sống sạch sẽ
• Thường xuyên lau dọn nhà cửa, khử khuẩn các bề mặt thường xuyên tiếp xúc
• Giữ ấm cơ thể khi thời tiết lạnh
Hạn chế tiếp xúc với người bệnh
Khi có triệu chứng cúm, nên nghỉ ngơi tại nhà, đeo khẩu trang và tránh tiếp xúc với người khác để hạn chế lây lan.
TÀI LIỆU THAM KHẢO:
5. Bộ Y tế Việt Nam – Hướng dẫn phòng, chống bệnh cúm mùa
6. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) – Influenza (Seasonal)
7. Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC) – Seasonal Influenza
8. Cổng thông tin điện tử Cục Y tế Dự phòng – Bộ Y tế Việt Nam
