08/08/2025
Nhân một trường hợp thai nhi có giãn bể thận được phát hiện tại bệnh viện Phụ Sản Nhi Đà Nẵng, xin được chia sẻ ít thông tin cho sản phụ cùng gia đình!
🧾 THẬN Ứ NƯỚC Ở THAI NHI – THÔNG TIN DÀNH CHO SẢN PHỤ
🔍 1. Thận ứ nước là gì?
Thận ứ nước ở thai nhi là tình trạng giãn bể thận, có thể kèm theo giãn đài thận, do nước tiểu bị ứ lại trong thận. Tình trạngnày có thể do tắc nghẽn đường tiết niệu hoặc trào ngược nước tiểu từ bàng quang lên thận.
📌 Tỷ lệ mắc:
• Khoảng 1/500 ca sinh, phổ biến hơn ở thai nam.
🧠 Hệ tiết niệu thai nhi bao gồm:
• 2 thận → tạo nước tiểu
• 2 niệu quản
• 1 bàng quang
• 1 niệu đạo
Nước tiểu từ thận đi qua niệu quản xuống bàng quang → nếu có tắc nghẽn hoặc rối loạn dòng chảy, nước tiểu ứ lại và gây giãn bể thận.
🩻 2. Chẩn đoán bằng siêu âm
Siêu âm thai sẽ phát hiện:
• Bể thận giãn khi đo đường kính trước sau của bể thận trên mặt cắt ngang.
• Niệu quản và bàng quang thường bình thường.
📏 Phân loại theo đường kính trước–sau (APD) của bể thận:
Mức độ
Tam cá nguyệt 2
Tam cá nguyệt 3
Nhẹ (UTD A1)
4–7 mm
7–9 mm
Trung bình
8–10 mm
10–15 mm
Nặng (UTD A2–3)
≥10 mm
≥15 mm
✅ Thận ứ nước nhẹ → chỉ cần theo dõi siêu âm
⚠️ Thận ứ nước trung bình và nặng (≥7 mm trong tam cá nguyệt 2) → cần siêu âm mỗi 4–6 tuần để theo dõi diễn tiến và lượng nước ối.
🔬 3. Cần xét nghiệm gì?
Trước sinh:
• Siêu âm chi tiết hệ tiết niệu, đặc biệt thận đối bên, đánh giá cấu trúc thận, phân biệt tủy vỏ, niệu quản có giãn hay không, cấu trúc bàng quang ( có van niệu đạo sau? Thành dày hay không?)
• Xét nghiệm di truyền (karyotype) chỉ khi có các dấu hiệu bất thường khác.
• Nếu là thận ứ nước đơn độc, kết quả xét nghiệm combined test hoặc NIPT nguy cơ thấp, thì không cần làm thêm xét nghiệm di truyền.
👶 4. Sau khi sinh, bé sẽ được theo dõi như thế nào?
Sau sinh, bác sĩ sẽ đánh giá kỹ để quyết định có cần điều trị hay không.
Các xét nghiệm có thể bao gồm:
• Siêu âm thận – bàng quang: kiểm tra mức độ tích nước.
• X-quang đường tiết niệu (VCUG/MCUG): đánh giá hoạt động bàng quang và phát hiện trào ngược bàng quang – niệu quản.
🧑⚕️ Không phải em bé nào cũng cần làm tất cả các xétnghiệm. Bác sĩ sẽ quyết định tùy tình huống.
📈 5. Tiên lượng như thế nào?
• Đa số trường hợp ổn định hoặc tự hết sau sinh.
• Khoảng 20% có thể bị:
o Tắc chỗ nối bể thận – niệu quản (UPJ obstruction)
o Trào ngược bàng quang – niệu quản (VUR)
→ cần theo dõi lâu dài và có thể phải phẫu thuật.
• Thận ứ nước trung bình – nặng: >50% trường hợp cần can thiệp trong 2 năm đầu.
🔁 6. Nguy cơ tái phát ở lần mang thai sau
• Với thận ứ nước đơn độc, không làm tăng nguy cơ tái phát ở lần mang thai kế tiếp.
❓ 7. Những câu hỏi phụ huynh nên trao đổi với bác sĩ
• Trường hợp này có phải thận ứ nước nặng không?
• Có liên quan đến các cơ quan khác không?
• Có cần làm thêm xét nghiệm chẩn đoán chắc chắn không?
• Tôi nên theo dõi thai kỳ như thế nào?
• Có phương pháp điều trị trong thai kỳ không?
• Tôi nên sinh ở đâu và khi nào là tốt nhất?
• Bé sẽ được chăm sóc ra sao sau sinh?
• Tôi có thể gặp bác sĩ chuyên khoa di truyền, thận niệu, hay đội ngũ bác sĩ sơ sinh trước khi sinh không?