15/03/2021
Tổng quan bệnh Gout (gút)
Bệnh gout là gì?
Bệnh gout (gút) hay còn gọi thống phong, là bệnh do rối loạn chuyển hóa nhân purin trong thận, khiến thận không thể lọc axit uric từ trong máu. Axit uric thường vô hại và được hình thành trong cơ thể, sau đó sẽ được đào thải qua nước tiểu và phân. Với người bị bệnh gout, lượng axit uric trong máu được tích tụ qua thời gian. Khi nồng độ này quá cao, những tinh thể nhỏ của axit uric được hình thành. Những tinh thể này tập trung lại ở khớp và gây viêm, sưng và đau đớn cho bệnh nhân.
Bệnh gout đặc trưng bởi những đợt viêm khớp cấp tái phát, người bệnh thường xuyên bị đau đớn đột ngột giữa đêm và sưng đỏ các khớp khi đợt viêm cấp bùng phát, đặc biệt là các khớp ở ngón chân cái, nhưng cũng có thể ảnh hưởng tới các khớp khác ở chân (như đầu gối, mắt cá chân, bàn chân) và ít gặp hơn ở khớp tay (bàn tay, cổ tay, khuỷu tay), cả cột sống cũng có thể bị ảnh hưởng.
Bệnh gout có nguy hiểm không?
Tuy bệnh gout có thể làm cho người bệnh căng thẳng, đau đớn và mất ngủ nhưng gout là bệnh lành tính và có thể khống chế bằng thuốc cũng như phòng ngừa đợt cấp bằng việc thay đổi chế độ ăn.
Dựa vào mức độ nghiêm trọng, bệnh gout được chia thành 3 giai đoạn:
Giai đoạn 1: mức axit uric trong máu đã tăng lên nhưng vẫn chưa xuất hiện các triệu chứng bệnh gout. Thông thường, người bệnh chỉ nhận thấy triệu chứng đầu tiên của bệnh gout sau khi bị bệnh sỏi thận.
Giai đoạn 2: nồng độ axit uric lúc này rất cao, dẫn đến hình thành các tinh thể xuất hiện ở ngón chân (nốt tophi). Nốt tophi thường biểu hiện chậm, hàng chục năm sau cơn gout đầu tiên nhưng cũng có khi sớm hơn. Khi đã xuất hiện thì dễ tăng số lượng và khối lượng và có thể loét. Nốt tophi thường thấy trên sụn vành tai rồi đến khuỷu tay, ngón chân cái, gót chân, mu bàn chân và gân gót.
Trong giai đoạn này, người bệnh sẽ cảm thấy đau khớp nhưng cơn đau sẽ không kéo dài. Một thời gian sau, người bệnh sẽ gặp các triệu chứng khác của bệnh gout với cường độ và tần suất ngày càng gia tăng.
Giai đoạn 3: các triệu chứng của bệnh sẽ không biến mất và các tinh thể axit uric sẽ tấn công nhiều khớp.
Hầu hết người bị bệnh gout chỉ ở giai đoạn 1 hoặc 2, rất hiếm người có bệnh tiến triển đến giai đoạn 3 do các triệu chứng bệnh gout đã được điều trị đúng cách ở giai đoạn 2.
Nguyên nhân bệnh gout gồm hai nguyên nhân chính: nguyên phát (đa số các trường hợp) và thứ phát
+ Nguyên phát:
95% các trường hợp xảy ra ở nam giới, độ tuổi thường gặp là 30-60 tuổi.
Chưa rõ nguyên nhân.
Chế độ ăn thực phẩm có chứa nhiều purin như: gan, thận, tôm, cua, lòng đỏ trứng, nấm… được xem là làm nặng thêm bệnh.
+ Thứ phát
Do các rối loạn về gen (nguyên nhân di truyền): hiếm gặp.
Do tăng sản xuất acid uric hoặc giảm đào thải acid uric hoặc cả hai:
Suy thận và các bệnh lý làm giảm độ thanh lọc acid uric của cầu thận
Các bệnh về máu: bệnh bạch cầu cấp
Dùng thuốc lợi tiểu như furosemid, thiazid, acetazolamid, …
Sử dụng các thuốc ức chế tế bào để điều trị các bệnh ác tính
Dùng thuốc kháng lao như ethambutol, pyrazinamid, …
Phòng ngừa bệnh Gout (gút)
Những thói quen sinh hoạt giúp hạn chế diễn tiến của bệnh gout:
+ Nghe theo hướng dẫn của bác sĩ, không được tự ý uống thuốc không được chỉ định hoặc bỏ thuốc được kê toa.
+ Tái khám đúng lịch hẹn để được theo dõi diễn tiến bệnh cũng như tình trạng sức khỏe.
+ Điều trị tốt các bệnh lý gây bệnh gout thứ phát như suy thận, các bệnh lý chuyển hóa, ...
+ Tập thể dục hằng ngày
+ Duy trì cân nặng hợp lý
Đặc biệt cần duy trì chế độ ăn uống hợp lý:
+ Tránh ăn nội tạng, nhất là gan, cá mòi
+ Tránh ăn hải sản và thịt đỏ
+ Ăn ít chất béo bão hòa và các sản phẩm chứa ít chất béo
+ Ăn nhiều thực phẩm giàu chất xơ như dưa leo, củ sắn, cà chua, …
+ Thay thế dùng đường tinh luyện bằng đường tự nhiên trong rau củ và ngũ cốc
+ Uống nhiều nước: uống từ 2,5–3 lít nước mỗi ngày
+ Giảm sử dụng các thức uống có cồn, đặc biệt là bia rượu
+ Không uống cà phê, trà, nước uống có ga
