27/02/2022
CHẨN ĐOÁN BỆNH UNG THƯ PHỔI NHƯ THẾ NÀO?
- Ung thư phổi là bệnh lý ung thư thường gặp nhất và gây tử vong nhiều nhất ở cả nam và nữ. Phần lớn người bệnh nhập viện ở giai đoạn muộn, bệnh tiến triển di căn nên điều trị gặp nhiều khó khăn. Hiện nay với sự phát triển của y học điều trị ung thư phổi đã có những bước tiến rất lớn đem lại hiệu quả điều trị tốt hơn rất nhiều.
- Để điều trị có hiệu quả dù bệnh ở giai đoạn muộn, một trong những yếu tố rất quan trọng là chẩn đoán đúng bệnh và giai đoạn bệnh, kết hợp với đặc điểm sức khỏe của từng người bệnh sẽ đưa ra phác đồ điều trị hiệu quả cho từng cá thể người bệnh.
- Vậy để chẩn đoán chính xác bệnh ung thư phổi người bệnh cần tiến hành các bước như thế nào?
1. Người bệnh có các dấu hiệu nghi ngờ ung thư phổi cần làm gì?
- Triệu chứng của ung thư phổi cũng là triệu chứng của các bệnh lý hô hấp khác như: ho, ho đờm, ho ra máu kéo dài, đau tức ngực, khó thở khò khè, gầy sút cân, .... Một số người bệnh đến viện với các dấu hiệu di căn như hạch cổ to, triệu chứng thần kinh: đau đầu, yếu liệt tay chân..., đau xương, đau bụng.
- Với các dấu hiệu này và kết hợp yếu tố dịch tễ nguy cơ như: nam giới tuổi >50, hút thuốc lá, thuốc lào nhiều năm thì cần chỉ định các xét nghiệm về phổi để kiểm tra. Người bệnh cần khám ở các bệnh viện phổi hoặc các khoa hô hấp hoặc đơn giản là chụp phim xquang phổi kiểm tra ban đầu.
2. Sau khi chụp phim Xquang nghi ngờ u phổi cần làm gì tiếp theo?
- Nếu trên xquang phổi có hình ảnh nghi u thì bước tiếp theo quan trọng là: Chụp cắt lớp vi tính (CT) lồng ngực có tiêm thuốc cản quang để đánh giá tổn thương nghi u phổi.
- Trên phim chụp CT phổi sẽ mô tả rõ đặc điểm của tổn thương về: vị trí, kích thước, sự liên quan với các cấu trúc khác trong lồng ngực, sự ngấm thuốc cản quang sau tiêm. Tất cả những điều này rất cần thiết đánh giá khả năng ác tính, khả năng can thiệp các thủ thuật tiếp theo và đánh giá giai đoạn bệnh.
- Tiếp theo dựa trên phim chụp CT phổi về vị trí, kích thước tổn thương sẽ tiến hành nội soi phế quản để quan sát, đánh giá hình ảnh trong lòng phế quản. Thủ thuật này vừa giúp chẩn đoán (có khối u trong lòng phế quản, vị trí, mức độ đè đẩy) và tiến hành sinh thiết tổn thương nếu có thể để làm giải phẫu bệnh chẩn đoán chính xác bệnh ung thư phổi và loại bệnh ung thư phổi.
- Nếu qua nội soi phế quản mà chưa xác định được bệnh, chưa sinh thiết được khối u thì sẽ tiến hành sinh thiết xuyên thành ngực khối u để xác định tổn thương. Thông thường đến thủ thuật này sẽ xác định được rõ bệnh và loại bệnh ung thư phổi.
- Có trường hợp khi khối u phổi không rõ ràng hoặc không sinh thiết được thì có thể tiến hành sinh thiết ở các vị trí nghi ngờ di căn như hạch thượng đòn, ổ di căn thành ngực hoặc sinh thiết xương nghi ngờ di căn.
3. Sau khi xác định chính xác loại bệnh ung thư phổi cân làm gì tiếp theo?
- Đến đây về cơ bản trong hầu hết trường hợp đã xác định rõ bệnh ung thư phổi và loại bệnh ung thư phổi là gì (ung thư phổi tế bào nhỏ, ung thư phổi không tế bào nhỏ, tế bào tuyến, vảy hay tế bào lớn). Bước quan trọng tiếp theo là đánh giá giai đoạn bệnh.
- Giai đoạn bệnh thể hiện mức độ lan tràn di căn của bệnh. Giai đoạn thể hiện ở đặc điểm của khối u, hạch di căn và các tổ chức di căn xa. Đánh giá giai đoạn bệnh cần dựa trên phim chụp CT phổi, đánh giá về não, ổ bụng và hệ xương là các vị trí ung thư phổi hay di căn đến.
- Chụp MRI sọ não là tiêu chuẩn vàng đánh giá di căn não, nếu không chụp được MRI sọ não thì có thể chụp CT sọ não có tiêm thuốc cản quang.
- Chụp xạ hình xương giúp đánh giá sự di căn xương xương nếu có. Chụp CT ổ bụng có tiêm thuốc cản quang đánh giá các tổn thương nếu có trong ổ bụng.
- Hiện nay kỹ thuật chụp PETCT có thể thay thế cho các phương pháp chụp phổi, hệ xương, ổ bụng. Tuy nhiên giá thành chi phí còn đắt nên người bệnh chưa tiếp cận được nhiều.
Ở thời điểm này đã đủ căn cứ để xác định chính xác giai đoạn bệnh, kết hợp với giải phẫu bệnh loại ung thư phổi, các đặc điểm đột biến gen, bất thường miễn dịch và đặc điểm sức khỏe từng người bệnh, bác sĩ sẽ đưa ra phác đồ cá thể cho từng người bệnh để điều trị có hiệu quả.