21/04/2026
TẠI SAO K GIÁP HAY TÁI PHÁT ???
Ung thư tuyến giáp thể nhú tiên lượng rất tốt với 99% khỏi bệnh hoàn toàn với thời gian theo dõi đến 10 năm. Tuy nhiên, trên thực tế thì số ca “tái phát” ung thư giáp thể nhú tại Việt Nam là không ít. Rất nhiều bệnh nhân rất lo lắng về vấn đề này. Vậy tại sao lại có tình trạng này? Để trả lời câu hỏi này ko phải dễ, nhưng bs xin phép “trình bày” một vài trường hợp gần đây bs đã gặp để thay cho câu trả lời.
1. Ca thứ 1: sợ xấu…
Tâm lý sợ xấu là một tâm lý chung của rất nhiều chị em phụ nữ, và cả các bậc phụ huynh (cần lưu ý rằng rất nhiều trường hợp ung thư giáp được phát hiện từ rất sớm, thậm chí chưa 18 tuổi, nên các bậc phụ huynh có vai trò rất lớn trong quyết định điều trị). Tuy nhiên, cần phải nhớ rằng chúng ta đang đối mặt với điều gì.
Ca bệnh nhân đầu tiên bs nhắc đến ở đây là 1 trường hợp ung thư giáp thể nhú phát hiện khi mới 19 tuổi, 1 bạn nữ khá xinh xắn. Trường hợp này đến gặp bs khi đã chẩn đoán ung thư giáp thể nhú tại một bệnh viện khác. Bác sỹ cũng rất hy vọng nếu trong giai đoạn sớm có thể điều trị bằng đốt sóng cao tần cho bạn ấy, vì dù sao 19 tuổi cũng còn rất trẻ mà. Tiếc là khi kiểm tra kỹ hơn thì bs phát hiện bạn này đã có rất nhiều hạch di căn vùng cổ, trong đó có hạch ở cả 2 bên. Trường hợp này được bs tư vấn rất cẩn thận rằng việc mổ mở là cần thiết để đảm bảo quá trình điều trị.
Tuy nhiên, gia đình sợ sẹo xấu nên quyết định mổ nội soi theo tư vấn của 1 tiến sĩ tại bv khác. Sau 6 tháng sau bệnh nhân quay lại tái khám, tiếc là ngay khi siêu âm đã phát hiện ra một số hạch nhóm III 2 bên vẫn còn sót lại. Nếu không mổ lại kết hợp uống iod phóng xạ thì sẽ sớm thôi, bệnh nhân sẽ được xác định là “ung thư giáp tái phát”. Trường hợp này do sót tổn thương của cuộc mổ vì phương pháp điều trị không phù hợp.
2. Ca thứ 2: sợ ảnh hưởng xấu đến sức khoẻ.
Trường hợp này ko hiếm, nhưng bs nhớ 1 ca khá đặc biệt, là 1 người cũng rất có tiếng nói trong cộng đồng mạng xã hội. Chị này được chẩn đoán ung thư giáp thể nhú, đã phẫu thuật tại 1 bệnh viện lớn tại Hà Nội. Sau phẫu thuật kết quả mô bệnh học có 12/19 hạch cổ di căn, khối u xâm lấn ra ngoài bao giáp. Đương nhiên được bs điều trị chỉ định uống iod phóng xạ.
Tuy nhiên, sau khi “tìm hiểu” qua rất nhiều kênh thông tin, chị ấy “biết” rằng iod phóng xạ rất nguy hiểm với sức khoẻ, do đó đã quyết định không điều trị với iod phóng xạ, và thậm chí chẳng đi khám lại luôn, vì lần nào đi khám cũng được bs động viên uống iod đi.
Chẳng hiểu thế nào chị ấy lại đến gặp bs, sau khi kiểm tra thì phát hiện ra rất nhiều tổn thương tái phát (8 tổn thương) tại 2 bên hố giáp cũ và vài cái hạch khá điển hình. Kết quả chọc tế bào khẳng định toàn bộ tổn thương và những hạch được chọc đều là tổn thương tái phát. Bs cũng đưa ra lời khuyên phẫu thuật lại kết hợp điều trị iod phóng xạ, nhưng cũng ko rõ chị ấy sẽ làm gì tiếp. Trường hợp này là do sợ các tác hại của các biện pháp điều trị nên quyết định từ chối điều trị.
Ca này đáng thương hơn là đáng trách bởi các kênh mà chị ấy “tham khảo” đều là những kênh “rác”, cung cấp thông tin mang tính chất doạ dẫm hơn là có ích cho bệnh nhân.
3. Ca thứ 3 , ca thứ 4 và ca thứ 5: Bệnh nhân rất tốt nhưng bs rất tiếc…
Nghe có vẻ vô lý, nhưng 3 ca này bs xếp chung vào 1 nhóm, bởi vô tình 3 ca này lại đều được điều trị chung bởi 1 bs rất nổi tiếng.
Ca 3: Bệnh nhân chẩn đoán ung thư giáp thể nhú, nhờ “người nhà” nhờ vả giúp để được 1 bs “đại đao” phẫu thuật tuyến giáp. Sau phẫu thuật, do quá đông bệnh nhân nên bs này cũng ko theo dõi, giao lại bệnh nhân cho “đàn em”. Mà “đàn em” này của bệnh nhân cũng đông khách, nên cũng làm các thủ tục tiếp theo cho có. Dẫn đến việc dù có đến 6/11 hạch di căn sau mổ nhưng bn vẫn “được” xếp vào nhóm “không phải uống iod phóng xạ”. Khá may là chỉ 1 tháng sau mổ, bệnh nhân đã gặp bs nên vẫn kịp được hướng dẫn để điều trị iod phóng xạ kịp thời. Chứ nếu cứ yên tâm về ăn no ngủ kỹ thì sớm thôi cũng sẽ tái phát cả nhà ạ.
Ca 4: Bệnh nhân này cũng y hệt ca số 3, cũng phải nhờ “người nhà” đến gặp để nhờ vả mới được mổ. Mà thậm chí đi cả nghìn cây số ra HN để nhờ ấy ạ. Sau khi mổ xong cũng chẳng ai thèm để ý đến bệnh nhân, cứ thế được ra viện. 3 tháng sau bệnh nhân đến gặp bs, bs mới giật mình khi thể giải phẫu bệnh của bệnh nhân là thể đặc biệt. Trong thể này nhân sẽ chia thành rất nhiều nhân nhỏ trong tuyến giáp, và thể này cũng được xếp vào nhóm nguy cơ tái phát trung bình – cao (23-30%), do đó nên cần phải điều trị tiếp với iod phóng xạ. Bệnh nhân được bs tư vấn điều trị iod phóng xạ, quyết định quay lại trong Huế để điều trị cho gần nhà.
Ca 5: Bệnh nhân ung thư thể nhú di căn hạch được bs chẩn đoán, cũng được điều trị bởi "đại đao" này dù đã được bs cảnh báo "không nên điều trị với người này". Cũng như ca số 4, bệnh nhân phải nhờ vả rất nhiều mối quan hệ, tiền tệ để được đích thân bác này ra tay. BN được bs chẩn đoán cả nhân giáp và hạch di căn, nhưng không mổ ở viện của bs, 1 phần do tài chính hạn hẹp, 1 phần do được người nhà nhờ vả giúp "chuyên gia" kia. Tuy nhiên, sau 2 lần mổ, bs mổ vẫn ko lấy được hạch ung thư di căn. Sau điều trị iod phóng xạ hạch được chọc lại vấn còn nguyên vẹn tế bào ung thư. Sau đó bn được bs cho điều trị tại chỗ với đốt sóng cao tần, may thay, mọi thứ đều ổn.
Vậy 3 ca này có đùng là “BN rất tốt nhưng bs rất tiếc” không cả nhà?
4. Ca thứ 6: Chủ quan..., nhưng không phải bệnh nhân chủ quan.
Nếu mọi người theo dõi bs trong thời gian dài sẽ biết được để chẩn đoán ung thư tuyến giáp chuẩn chỉ sẽ cần 3 "càng": bs nội tiết, bs chẩn đoán hình ảnh và bs giải phẫu bệnh. Trường hợp này bn gặp phải bs giải phẫu bệnh hơi chủ quan.
Trong chẩn đoán ung thư giáp, khó nhất là ung thư giáp thể nang. Ung thư giáp thể nang chỉ được chẩn đoán khi thấy có điểm xâm lấn của tế bào khối u lên vỏ u, hoặc mạch máu hay hệ bạch huyết. Khi không có công cụ xét nghiệm gene, cách duy nhất là lấy khối u ra xét nghiệm. Tuy nhiên, không phải chỉ 1 lát cắt có thể thấy được điểm xâm lấn của khối u nếu như số lượng điểm xâm lấn chỉ là vài điểm. Do đó, ở bv của bs, các khối u được chẩn đoán lành tính sẽ cần cắt ra thành rất nhiều lát cắt khác nhau.
Trường hợp thứ 6 này là 1 trường hợp đặc biệt khi đã được mổ ở 1 bv tuyến trung ương. Tuy nhiên, quá trình đánh giá u trước và sau mổ không tốt, nên được nhận định u lành. Bn chỉ biết minh mắc ung thư giáp khi đau tức vùng hông lưng, khó đi lại và đi khám phát hiện ra khối u thứ phát. Nếu được chẩn đoán và đánh giá cẩn thận từ đầu, có lẽ mọi thứ đã tốt đẹp hơn với bệnh nhân.
5. Ca thứ 7,8,9,...: Điều trị bừa bãi
Thực ra trong thời gian gần đây bs có gặp khá nhiều bn nhóm này, nhưng đều giống nhau nên xin xếp chung vào 1 nhóm bn. Đây là trường hợp ung thư giáp nhân nhỏ, đã được điều trị bằng đốt sóng cao tần tại các phòng khám tư nhân. Nhưng quy trình chẩn đoán và điều trị thì hoàn toàn không đúng theo các khuyến cáo.
BN không hề được tầm soát hạch cẩn thận trước khi thực hiện đốt sóng cao tần, thậm chí nhiều trường hợp không còn chỉ định đốt sóng cao tần nữa vẫn cứ được tư vấn “đốt khỏi được”. Thậm chí còn có bác "bảo hành 100% khỏi bệnh".
Những bn này qua khám với bs sau khi điều trị, và được phát hiện các tổn thương hạch di căn ngay lúc đến khám với bs. Được bs hướng dẫn đi mổ để điều trị cho phù hợp, có người còn trách ngược bs “chị được giới thiệu là bs điều trị được ung thư giáp không phải mổ, hoá ra cũng bắt chị đi mổ như bs khác, có mỗi bác ### là đốt cho chị”.
Hạn hán lời, sa mạc lời, không biết nói thế nào luôn ạ. Những trường hợp này bs chỉ hoàn toàn thấy thương bệnh nhân, không hề trách tí nào, bởi gặp phải những người không tốt nên mới rơi vào cảnh điều trị bừa bãi như vậy .
Cá biệt có trường hợp bạn nhỏ chỉ hơn mười tuổi, mẹ bạn liên hệ với bs, bs có nói những trường hợp như vậy nguy cơ là rất cao, việc đốt sóng cao tần không nên đặt ra, hoặc nếu đặt ra thì phải siêu âm, chụp CLVT cẩn thận, điều trị cẩn thận và theo dõi rất sát. Mẹ bạn này gặp 1 bs khác, nói mọi thứ dễ dàng hơn nhiều, không phải chụp CLVT, không có gì phức tạp nên quyết định bye bye bs Hiệp. 2 năm sau, chị nhắn cho bs “bs ơi con nhà chị đi khám lại có nốt mới, có nguy cơ không?” Nhân TIRADS 5 rất rõ ràng, khả năng cao là tái phát rồi. Mà K giáp tái phát ở tuổi này, nguy cơ di căn xa là khá lớn cả nhà ạ. Tiếc cho bạn ấy…
1 trường hợp khác là bạn của 1 đồng nghiệp cùng khoa bs, phát hiện ung thư thể nhú, được phẫu thuật bởi 1 đại đao tại 1 bv tư nhân. Sau mổ "thả" bạn về với cộng đồng. Sáng nay bạn đồng nghiệp hỏi bs kết quả mô bệnh học này có vấn đề gì không? Mở ra xem thì là biến thể tế bào cao - thể rất ác tính và có nguy cơ tiến triển thành ung thư dai dẳng cực cao. Dù mổ rất xịn rồi, nhưng điều trị tiếp theo cần cực kỳ cẩn thận. Ca này mà cứ thả về như bình thường, sẽ lại sớm tái phát thôi...
1 trường hợp khác, vừa khám với bs hôm qua, bạn nữ rất trẻ, mới 13 tuổi, nhân giáp TIRADS 5 thuỳ eo, sắp xâm lấn, 1 nhân TIRADS 5 khác thuỳ phải, 1 hạch nghi ngờ di căn. Bs giải thích cẩn thận, khuyên rất rõ ràng về việc cần phải mổ cắt hêt tuyến giáp, nhưng mẹ bệnh nhân có vẻ nghe nhiều luồng thông tin, muốn cắt bán phần, muốn RF vì có người bảo RF được. Ca này mà RF, cắt bán phần không điều trị iod phóng xạ cẩn thận thì lại sớm tái phát thôi...
Bài hôm nay hơi dài , chắc nhiều người không đọc hết hoặc đọc xong thấy "ngán tận cổ" hoặc thắc mắc "bs rảnh ghê, lắm lời quá" :))) Nhưng nếu đọc đến đây mọi người thử đọc lại 1 lần nữa, chậm thôi, từng trường hợp 1 để hiểu hơn về ung thư tuyến giáp nhé.
Chốt lai, mọi người lưu ý rằng ung thư giáp đơn giản, nhưng cần điều trị ĐÚNG, sàng lọc cẩn thận trước khi điều trị. Và hơn hết, cần có TÂM của người thầy thuốc trong việc điều trị cho bệnh nhân ạ. Nếu được như vậy, ung thư giáp không dễ gì quay lại đâu ạ.
Cuối cùng, chúc cả nhà luôn vui và nhiều sức khoẻ ạ.
Bác sỹ Hiệp.
