06/05/2026
𝟲 𝗟𝗢̛̀𝗜 𝗞𝗛𝗨𝗬𝗘̂𝗡 𝗖𝗛𝗔̆𝗠 𝗦𝗢́𝗖 𝗗𝗔 𝗖𝗢̂̉ 𝗞𝗛𝗜 𝗫𝗔̣ 𝗧𝗥𝗜̣ 𝗨𝗡𝗚 𝗧𝗛𝗨̛ Đ𝗔̂̀𝗨 – 𝗖𝗢̂̉ 𝗧𝗥𝗢𝗡𝗚 𝗧𝗛𝗢̛̀𝗜 𝗧𝗜𝗘̂́𝗧 𝗠𝗨̀𝗔 𝗛𝗘̀
Viêm da do xạ trị xảy ra ở trên 90% bệnh nhân xạ trị ung thư vùng đầu – cổ. Nguyên nhân do liều xạ vùng này thường rất cao (60 – 70 Gy), nhiều trường hợp kết hợp hóa trị; trong khi da vùng cổ vốn mỏng, có nhiều nếp gấp tự nhiên, thường xuyên cọ xát với cổ áo, dây chuyền ... Khí hậu mùa hè: nhiệt độ cao, độ ẩm lớn, tăng tiết mồ hôi và cường độ tia UV mạnh – các yếu tố làm viêm da khởi phát sớm và kéo dài hơn. Chăm sóc da đúng cách ngay từ ngày đầu xạ trị giúp giảm viêm, hạn chế b**g da ướt và tránh phải tạm ngừng điều trị.
Dưới đây là 6 lời khuyên cho bệnh nhân đang xạ trị ung thư đầu cổ về chăm sóc da cổ trong thời gian xạ trị:
1. Bôi kem dưỡng đều đặn, đúng thời điểm
Bôi theo chỉ định của bác sĩ 2 – 3 lần/ngày, lớp mỏng. Không bôi kem trong vòng 4 giờ trước buổi xạ để tránh hiệu ứng bolus làm thay đổi liều xạ bề mặt.
2. Vệ sinh nhẹ nhàng, tránh ma sát cơ học
Tắm bằng nước ấm dưới 38°C, sữa rửa dịu nhẹ không hương liệu. Rửa bằng tay, thấm khô bằng khăn cotton, không chà xát, không dùng bông tắm.
3. Trang phục phù hợp
Mặc áo cotton 100% cổ rộng. Tránh áo cổ cao, cà vạt, dây chuyền, khẩu trang ép sát cổ. Mùa hè ra mồ hôi nhiều: thay áo ngay khi ướt, chấm khô vùng cổ bằng khăn cotton sạch.
4. Cạo râu an toàn
Chỉ dùng máy cạo điện, không dùng dao cạo, không dùng gel/kem cạo râu thông thường. Ngừng cạo khi da đã đỏ rõ.
5. Tránh ánh nắng trực tiếp
Tia UV cộng hưởng với tia xạ làm tổn thương da nặng và kéo dài hơn. Trong thời gian xạ trị: tránh nắng tuyệt đối, đội mũ rộng vành, che dù, hạn chế ra ngoài khoảng 11h – 15h; không bôi kem chống nắng lên vùng đang xạ.
6. Không gãi, không tự ý dùng các phương pháp dân gian
Khi ngứa: vỗ nhẹ hoặc đắp khăn cotton thấm nước mát 10 phút. Không tự đắp lá, dầu dừa, có nguy cơ nhiễm trùng và kích ứng cao trên da đang xạ.
⚠️ Cần liên hệ bác sĩ ngay khi: b**g da ướt chảy dịch lan rộng, đau nhiều không đáp ứng thuốc giảm đau, sốt ≥ 38°C, vết thương có mủ hoặc mùi hôi.