10/04/2026
VẬN ĐỘNG SỚM CHO EM BÉ: ĐỪNG HIỂU SAI ĐỂ RỒI LÀM QUÁ
Mấy hôm nay, có rất nhiều ba mẹ tranh luận về chuyện “vận động sớm” cho em bé, nhất là với những bé còn quá nhỏ. VSC thấy có người nghe đến vận động sớm là lo ngay, vì nghĩ đó là cho bé tập đứng, tập chịu lực quá sớm, dễ ảnh hưởng đến hệ xương khớp. Nhưng cũng có người lại hiểu theo hướng ngược lại, cho rằng càng tập sớm, càng tập nhiều thì bé sẽ càng cứng cáp, nhanh biết lẫy, biết ngồi, biết đứng hơn.
Thực tế, cả hai cách hiểu này đều chưa đúng bản chất.
Vận động sớm không xấu.
Nhưng vận động sớm chỉ thực sự có lợi khi được thực hiện đúng bản chất, đúng tháng tuổi, đúng khả năng của từng em bé và đúng nguyên tắc nâng đỡ cơ thể.
Cần hiểu rõ rằng vận động sớm không đồng nghĩa với việc dựng bé đứng khi phần cổ, lưng, cột sống, khung chậu và khả năng chịu lực của bé còn chưa sẵn sàng. Cũng không phải là kéo, xoay, bẻ, lắc hay ép bé làm những động tác vượt quá khả năng sinh lý ở từng giai đoạn phát triển. Và càng không thể chỉ vì thấy bé “làm được” vài giây mà kết luận đó là tốt cho con.
Ví dụ một em bé khoảng 2 tháng tuổi, cơ thể con vẫn đang ở giai đoạn rất sớm của quá trình phát triển vận động. Lúc này, điều quan trọng nhất là bé dần học kiểm soát đầu cổ, tăng khả năng nhìn theo, tương tác, phối hợp cơ thể và làm quen với các kích thích phù hợp. Vì vậy, những hỗ trợ cần thiết trong giai đoạn này thường là:
nằm sấp có kiểm soát trong thời gian ngắn,
đổi tư thế đúng cách,
tăng cơ hội để bé nhìn theo, quay đầu, với tay,
được bế ẵm đúng tư thế,
được massage, trò chuyện và tương tác nhẹ nhàng,
được tạo điều kiện để vận động tự nhiên theo đúng mốc phát triển.
Nói cách khác, vận động sớm đúng không phải là ép bé phát triển nhanh hơn bình thường, mà là hỗ trợ để bé phát triển tự nhiên, hài hòa và an toàn hơn.
Đây cũng là điều người làm nghề cần hiểu thật rõ.
Làm nghề chăm sóc mẹ và bé không thể chỉ thấy một kỹ thuật lạ, một video viral hay một cách làm gây chú ý trên mạng rồi mang áp dụng cho trẻ nhỏ. Em bé không phải là nơi để thử nghiệm kỹ thuật. Mỗi thao tác tác động lên cơ thể trẻ sơ sinh và nhũ nhi đều đòi hỏi kiến thức nền về giải phẫu, sinh lý, phát triển vận động và nguyên tắc an toàn.
Một người làm nghề có trách nhiệm luôn phải tự hỏi:
Động tác này có phù hợp với tháng tuổi của bé không?
Bé đã kiểm soát cổ chưa?
Trục cơ thể và cột sống của bé có đang được nâng đỡ đúng không?
Động tác này đang hỗ trợ phát triển hay đang tạo áp lực không cần thiết lên cơ xương khớp?
Nếu xuất hiện rủi ro, mình có đủ khả năng nhận ra không?
Nếu chỉ học theo kiểu bắt chước vài động tác rồi áp dụng đại trà cho mọi em bé, thì đó là một cách làm rất nguy hiểm. Bởi có những thứ nhìn bên ngoài tưởng là bé “cứng cáp”, nhưng thực chất cơ thể bé đang bị đặt vào một tư thế chưa phù hợp với độ trưởng thành hiện tại.
Với ba mẹ cũng vậy, điều rất cần là sự bình tĩnh và hiểu đúng.
Đừng quá sốt ruột khi thấy con nhà người khác biết một điều gì đó sớm hơn con mình. Một em bé phát triển tốt không phải là em bé được thúc ép để biết đứng, biết ngồi hay biết làm mọi thứ thật nhanh. Một em bé phát triển tốt là em bé được đi đúng trình tự phát triển, đúng chất lượng vận động, đúng thời điểm và an toàn.
Nhanh chưa chắc đã tốt.
Đúng mới là tốt.
Nếu ba mẹ muốn cho con được hỗ trợ vận động sớm, hãy chọn người thật sự có kiến thức chuyên môn, hiểu rõ sự phát triển của trẻ và làm việc có trách nhiệm. Đừng chỉ nhìn vài video ngắn trên mạng rồi vội tin. Cũng đừng dễ bị thuyết phục bởi những câu như “bé phải tập thế này mới nhanh cứng”, “không tập là chậm”, hay “tập sớm thì sẽ thông minh hơn”. Cơ thể của trẻ sơ sinh không phát triển theo phong trào, mà phát triển theo sinh lý và từng giai đoạn trưởng thành rất riêng.
Vận động sớm đúng là một hành trình hỗ trợ phát triển cho bé theo cách nhẹ nhàng hơn, phù hợp hơn, tôn trọng cơ thể bé hơn, và tuyệt đối không đánh đổi sự an toàn của con để lấy sự trầm trồ của người lớn.
Người làm nghề cần học cho đúng để làm cho đúng.
Ba mẹ cần hiểu cho đúng để chọn cho đúng.
Vì em bé không cần những màn “biểu diễn phát triển sớm”.
Điều em bé cần là được lớn lên đúng cách, đúng nhịp và bình an.
Vậy quan điểm của ba mẹ và các cô thì sao? Comment cùng chia sẻ nhé👇